Betrouwbare Bronnen

Jaap Jansen en PG Kroeger praten met historicus Johan Snel, auteur van het boek De zeven levens van Abraham Kuyper, portret van een ongrijpbaar staatsman.Hij was de eerste moderne premier van ons land, het soort ‘alleskunner’ dat in de politiek maar af en toe voorkomt. Toen Johan Snel een proefschrift begon over ‘Kuyper als journalist’ ontdekte hij vele eigenschappen en rollen van de staatsman die niemand eerder had uitgeplozen. In Betrouwbare Bronnen vertelt hij het verhaal van de schrijver, sportman, theoloog, volksmenner, universiteitsoprichter, partijleider, kerkscheurder en radicaal democraat.Lang niet iedereen was gesteld op Abraham Kuyper. Zowel de socialisten van Troelstra als het Oranjehuis bestreden hem met vuur. De liberale heren van de elite van zijn tijd werden door hem dan weer ‘liberalisten’ genoemd en ‘de coterie’. Onder het volk bleek hij de populairste man van het land.Johan Snel komt met nieuwe inzichten en analyses op basis van archiefstukken en Kuypers enorme oeuvre als schrijver en journalist.Kuyper vond ‘de sociale kwestie’ het centrale vraagstuk van zijn tijd. Niet de bij anderen veel besproken staatkundige vernieuwingen of het koloniaal imperialisme. Hij kwam op voor ‘de kleine luyden’: arbeiders en hun gezinnen. Dit maakte Kuyper tot een verrassend politicus die juist in onze tijd als modern en innovatief zou moeten worden herontdekt.Men vond hem een ‘democraat naar Amerikaanse snit’ en dat was allerminst als compliment bedoeld. Dat hij – in de woorden van PG Kroeger – de eerste ‘twitterpoliticus’ was, droeg daar aan bij. Ruim 17.000 korte, puntige en uitdagende stukjes zijn van hem bewaard uit de 50 jaar waarin hij zijn eigen krant en weekblad volschreef.Kuyper was niet alleen ongekend energiek en productief – hij schreef boeken en 15 à 20.000 artikelen en essays – maar ook onverzadigbaar in zijn interesse voor de vragen, zorgen en kansen van zijn tijd.Hij was ook de eerste Nederlandse politicus die wereldwijd een begrip werd en zelf ook publiceerde en interviews gaf in gezaghebbende internationale media.*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder lezenHet boek van Johan Snel*** Verder kijken De ijzeren eeuw: Abraham KuyperTv-serie Om de oude wereldzee (via NLZiet)Tv-serie Varia Americana, in de voetsporen van Abraham Kuyper (via NLZiet)Richard Strauss: Also Sprach Zarathustra - einleitung (Herbert von Karajan) ***Verder luisteren103 - Geheim geld in de politiek (de lintjesaffaire)75 - 2020: het jaar van grote kunstenaars, gruwelijke uitvindingen en bevrijding van tirannie60 - Coen Brummer & Daniël Boomsma: De canon van het sociaal-liberalisme50 - PG Kroeger over de vrijheid van onderwijs34 - 140 jaar Anti-Revolutionaire Partij*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:02:05 – Deel 100:28:12 – Deel 201:07:15 – Deel 301:18:59 – Uitro01:19:50 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aan het begin van de jaren ‘30 van de vorige eeuw was hij de meest vertaalde schrijver. Bevriend met ongeveer iedereen in de internationale culturele elite en een vurig bepleiter van Europa als culturele, menselijke en politieke gemeenschap. Stefan Zweig (1881 -1942) lijkt vergeten, zeker in ons land, maar Thomas Huttinga brengt daar verandering in. Hij vertaalde drie lezingen van Zweig die ongekend actueel zijn. Jaap Jansen en PG Kroeger spreken met hem over zijn boek ‘Aan de Europeanen van vandaag en morgen’.Stefan Zweig was Wener, van gefortuneerde familie, schreef een reusachtig oeuvre van gedichten, romans, essays, biografische schetsen en boeken over helden als Erasmus, Romain Rolland en Tolstoi. Hij verzamelde zeldzame handschriften van Mozart, Beethoven en Goethe en was gul voor vakgenoten die het niet breed hadden of na 1933 als vluchteling in nood verkeerden.Zijn grote passie was Europa. Thomas Huttinga laat dat in zijn boek helder zien. Caroline de Gruyter – eerder te gast in Betrouwbare Bronnen - geeft dit in haar voorwoord extra duiding en diepgang.PG Kroeger heeft ook iets met Zweig, dat blijkt uit de tas met eerste drukken en antiquarische kleinoden van de hand van deze schrijver die hij naar de opname van deze editie van de podcast meezeulde.Zo ontstaat een rijk en verrassend beeld van het idealisme en de netwerken die de basis wilden leggen voor een vreedzaam, cultureel en spiritueel verrijkend Europa, waarin alle burgers en allereerst ook de jongeren elkaar kon leren kennen en daar inspiratie en een kleurrijk leven aan konden ontlenen.Huttinga laat zien dat Zweig zijn tijd vaak ver vooruit was. Sommige van de meest krachtige – en populaire – beleidsdaden van bijvoorbeeld Jacques Delors en initiatieven van Jean Monnet zijn direct te herleiden tot voorstellen en ideeën die Zweig al in de jaren ‘20 en ‘30 op tafel legde. Meest opmerkelijke is wel zijn voorstel om door gezaghebbende intellectuelen en mediamensen een soort ‘Europees Anti Fake News Instituut’ te laten oprichten en daarmee een soort ‘Europese mediacode’ in de praktijk te laten ontstaan en groeien.Het verhaal over Zweig en Europa is helaas niet alleen maar opbeurend en inspirerend. Dat zijn generatie zowel de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog en de destructie van de ‘oude orde’ van Europa, als de opkomst van stalinisme, fascisme en nazisme en de volkerenmoorden daardoor moest beleven trok een diep spoor door zijn leven en werk. Zweig bleef lang optimistisch, maar kon het leven niet meer aan toen hij het gevoel kreeg ‘dat mijn Heimat Europa zichzelf vernietigd heeft’.PG en Thomas Huttinga praten ook over de reacties op dat besluit en hoe Zweig zijn zelfdoding probeerde uit te leggen. Zo kon hij niet meer meemaken hoe na de Shoah en de ondergang van het nazibewind Europa zichzelf heruitvinden zou. En hoe verrassend juist ook zijn werk daarin bron van inspiratie en concrete actie zou worden.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Commissie, door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show***Verder lezenStefan Zweig – Aan de Europeanen van vandaag en morgen*** Verder kijkenStefan Zweig Genootschap Nederland Matti Salminen: Wie schön ist doch die Musik - Richard Strauss***Verder luisterenZweig leest zijn gedicht 'Hymnus an die Reise'Uitleg bij het gedichtBB 71 - Caroline de Gruyter: De Europese Unie als het Habsburgse Rijk van onze tijdBB 107 - Jean Monnet, de vader van EuropaBB 124 - 95 jaar Jacques Delors***Tijdlijn00:00:00 – Intro00:02:37 – Deel 100:27:30 – Deel 200:42:45 – Deel 301:17:54 – Uitro01:18:42 - EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Belastingdienst is niet de hoofdschuldige achter de ellende in de kindertoeslagaffaire. Het begon met hardvochtige, onuitvoerbare wetgeving. De Tweede Kamer had daar te weinig oog voor. Dat zegt Jesse Frederik van De Correspondent in gesprek met Jaap Jansen. Hij schreef een groot artikel over de kwestie en werkt aan een boek. Frederik sprak betrokkenen, ging terug naar de bronnen en las tientallen interne verslagen uit het overheidsapparaat.De Belastingdienst ging vaak keihard om met ouders waarvan de kindertoeslag-aanvraag niet zorgvuldig was ingevuld. Maar, zegt Jesse Frederik, het handelen van de Belastingdienst kwam niet uit de lucht vallen. “Daar zit wetgeving achter en rechterlijke uitspraken waarin het handelen van de Belastingdienst wordt goedgekeurd. En daar zit de ook de Tweede Kamer achter en de media die heel streng aandrongen op bestrijding van elk misbruik.”Zijn verhaal is een enkele reis Absurdistan, ten koste van ouders die dachten dat hun kinderopvangtoeslag goed geregeld was. Voor hun sores hadden de Kamer en de media terecht veel aandacht. In Betrouwbare Bronnen 86 spraken Pieter Klein (RTL) en Jan Kleinnijenhuis (Trouw) erover. Toch heeft Frederik ook grote kritiek. “De Belastingdienst handelde op basis van wetgeving. En naar die hardvochtige regels keek niemand meer”, zegt hij.Jesse Frederiks verhaal is een nieuwe en uitgebreide illustratie bij de klacht dat de Tweede Kamer te weinig aandacht heeft voor wetgeving en voor de uitvoering. Waar in de media en de Kamerdebatten alle aandacht uitging naar de Belastingdienst - er zijn twee staatssecretarissen op afgetreden – kijkt Frederik ook naar de verhoudingen binnen het ministerie van Financiën en naar de relatie Financiën-Sociale Zaken. Want dat ministerie weigerde de wet te versoepelen.Vanaf 16 november verhoort de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag politiek en ambtelijk verantwoordelijken. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder lezenHet artikel van Jesse Frederik in De CorrespondentPieter Omtzigt – De Tweede Kamer en de uitvoering, een moeilijke combinatieOud-topambtenaar: ‘Aangifte tegen Belastingdienst is desastreus’*** Verder kijken Hoorzitting Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties: Pieter Omtzigt (9 november 2020)Hoorzitting Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties: Steven van Weyenberg (9 november 2020)***Verder luisterenBB 68 - De kindertoeslagaffaire: hoe de Belastingdienst willens en wetens duizenden ouders dupeerdeBB 120 - Roel Bekker: Waarom bij de overheid dingen zo vaak fout gaanBB 141 – Hans Vijlbrief: een nieuwe relatie overheid-burger in de strijd tegen het populisme*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:03:07 – Deel 100:41:51 – Deel 201:07:40 – Deel 301:33:40 – Uitro01:34:35 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de loop van zaterdag 7 november was het dan zo ver. De stemmen uit de steden en suburbs van Pennsylvania zorgden ervoor dat Joe Biden niet meer in te halen was. Hij werd ‘president-elect’, met vice-president-elect Kamala Harris aan zijn zijde.Daar in Wisconsin, Michigan en in steden als Pittsburgh en Philadelphia gebeurde precies wat Pirmin Olde Weghuis en PG Kroeger in Betrouwbare Bronnen editie 142 (27 oktober) in hun tips voor de verkiezingsnacht hadden meegegeven. Alle reden voor Jaap Jansen om hen te vragen in deze aflevering hun licht te laten schijnen op de vraag: wat gaat er nu vervolgens gebeuren?De komende negen weken vormen de meest eigenaardige periode in de Amerikaanse politiek: ‘the transition’. De oude president is nog volledig bevoegd en ‘in charge’ en tegelijkertijd kijkt iedereen naar de opvolger die een nieuw team, nieuw beleid en nieuwe politieke realiteiten creëert. Alles wat in die weken gebeurt, achterwege blijft, slaagt of flopt heeft vaak grote consequenties voor de nieuwe presidentiële periode.PG en Pirmin analyseren deze fase vanuit de actualiteit van nu en de kleurrijke geschiedenis van de Verenigde Staten. Een van de allereerste transities zorgde meteen al voor politieke intriges, tot in de ochtend dat President John Adams zijn bureau moest opruimen. Dit leidde ertoe dat het Hooggerechtshof uiteindelijk een salomonsoordeel velde dat tot op de dag van vandaag de constitutionele verhoudingen bepaalt. En de overgang van 1933 was zo vijandig en chaotisch, dat de nieuwe president daarna doordrukte dat het zó nooit meer mocht gaan. Zelfs het moment van de formele inauguratie van het nieuwe staatshoofd werd toen nar voren gehaald.Het werd vaak pijnlijk onaangenaam tussen de politieke kampen. Gelukkig is er ook een soort ‘gouden standaard’ van de perfecte, respectvolle machtsoverdracht. Dat is die van George W Bush naar Barack Obama. Deze schreef op allerlei manieren geschiedenis en leidde tot een van de meest opmerkelijke vriendschappen in de recente geschiedenis.Heel anders ging het bij het aantreden van Donald Trump. De chaos van toen blijkt achteraf een vingeroefening te zijn geweest voor zijn hele termijn als president. Ook de onderlinge afrekeningen tussen de familie van Trump en zijn adviseurs werden toen al ijskoud geserveerd.Pirmin Olde Weghuis en PG Kroeger kijken ook vooruit. Wie zullen nu de beslissende mensen zijn rond Biden? Wat kan Europa van hen verwachten? Wie zouden weleens sleutelministers kunnen worden in Bidens kabinet?En gaat de vertrekkende president op de valreep nog ‘presidential pardons’ uitdelen aan corrupte medewerkers?*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder lezenTwitteraccount transitieteamTwitteraccount Donald J. Trump*** Verder kijkenCampaign 2020: Joe Biden and Kamala Harris Victory SpeechesFranklin Roosevelt 1933 InaugurationU.S. Presidents Lunch at the White HouseMichelle Obama addresses current political climate: 'Fear is not a proper motivator'Former President Clinton reads note left by George H.W. Bush***Verder luisteren142 - De smerigste verkiezingscampagnes in de Amerikaanse geschiedenis90 - Opmerkelijke voorverkiezingen in de Amerikaanse historie44 - Amerika Special: Michael Wolff over Donald J. Trump ** PG over Franklin D. Roosevelt36 – Donald Trump en het Eurovisie Songfestival*** Tijdlijn00:00:00 – Deel 101:03:51 – Deel 201:54:04 - Uitro01:5513 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Jaap Jansen en PG Kroeger met Chris Aalberts over Forum voor Democratie. Aan de hand van Aalberts’ nieuwe boek De partij dat ben ik, de politieke beweging van Thierry Baudet, analyseren ze de ontwikkeling van FvD. Is het een denktank, een partij of iets anders? Volgens Aalberts probeerde de door Baudet geroyeerde senator Henk Otten er een partij van te maken ‘rechts van de VVD, maar wel netjes’. Sinds Ottens vertrek heeft Baudet alleenheerschappij en worden de extreemrechtse kenmerken die al vanaf het begin aanwezig waren steeds manifester.*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder lezenChris Aalberts – De partij dat ben ik (Uitgeverij Jurgen Maas, 2020)Harm Ede Botje & Mischa Cohen – Mijn meningen zijn feiten (Uitgeverij Atlas Contact, 2020)Twitter: Chris is erbijTweet van Henk Otten over betalingen aan mensen die bij FvD betrokken zijnHP/De Tijd: FVD-jongeren ‘fascistisch’ en ‘antisemitisch’ in appgroepen*** Verder kijken Jort Kelder over Baudet in Jinek, 21 maart 2019JFvD-congres 2019Presentatie lijst Tweede-Kamerverkiezingen 2021Baudet over Freek Jansen in Jinek, 2 november 2021Plácido Domingo – ‘Samson and Delilah Final Scene’ by Saint-Saëns***Verder luisterenBB 31 – Populisten tot mislukken gedoemdBB 32 - Frits Bolkestein over Thierry Baudet en de VVDBB 35 - De Nederlandse Europarlementariërs volgens Chris Aalberts*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:05:11 – Deel 100:38:55 – Deel 201:32:03 – Uitro01:32:57 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praat Jaap Jansen met Laura van Geest, voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten en tot begin dit jaar directeur van het Centraal Planbureau. Ze vertelt wat de rol van de AFM is en waarschuwt tegen de volgens haar nog steeds te soepele hypotheekverstrekking: “In het buitenland kijken ze stomverbaasd hoe wij in Nederland hypotheken verstrekken en hoe royaal de normen nog steeds zijn.” Er is wat haar betreft maar één oplossing voor de krappe woningmarkt: “Zorgen dat er meer aanbod komt. Want we weten: als mensen in schulden belanden worden ze heel ongelukkig. Daar moeten we mensen tegen beschermen, dat is de rol van de toezichthouder.”Van Geest laat ook haar licht schijnen over de toestand van de economie, waar ze als voormalig CPB-directeur scherp zicht op heeft. “De economie heeft een forse klap gekregen en dat hebben we met z’n allen nog niet zo heel goed door. Je weet dat het buiten heel hard regent, je hebt je regenpak aangedaan en het is al best wel nat. Dan komt er een moment waarop het door gaat slaan. Ik verwacht dat de werkloosheid echt flink gaat stijgen en de faillissementen toe gaan nemen. Een deel van de bedrijven die het in de hoogconjunctuur nog net volhielden is nu echt door het ijs aan het zakken. Dat gaan we merken.”Ook praat ze over de gevolgen van Brexit en de Amerikaanse verkiezingen: “Met de coronacrisis zijn dit drie onzekerheden.” Laura van Geest vertelt over haar betrokkenheid bij de totstandkoming van het Pensioenakkoord, haar rol als adviseur van het kabinet bij het maken van plannen voor een snellere Co2-reductie en haar werk als lid van de commissie die de plannen beoordeelt voor investeringen via het Nationaal Groeifonds. “Het staat de ministers Hoekstra en Wiebes vrij om onze voorstellen al dan niet op te volgen. Maar het zou heel ongemakkelijk zijn als wij zeggen: doe dit niet en zij doen het wel. De leden van de commissie zijn denk ik uitgezocht om te voorkomen dat die stap makkelijk genomen wordt. Dat zou ik zelf ook niet meemaken dan.”Tot slot gaat het ook nog even over de boeken die ze in haar vrije tijd leest: in 2019 waren dat er 42, dit jaar zijn het er al meer. Deze drie kan ze iedereen aanbevelen:- John Tusa - On Board: The Insider's Guide to Surviving Life in the Boardroom- Mark Blyth & Eric Lonergan - Angrynomics - Ed Catmull - Creativity, Inc.*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder kijkenWebsite Autoriteit Financiële Markten*** Verder luisterenBB 137 – Joeri van den Steenhoven: maak het Groeifonds slimmer, beter en doeltreffenderBB 132 - Olaf Sleijpen (DNB) over de economie en de pensioenenBB 125 - Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken in de coronacrisisBB 96 - Aandelen onderuit, bedrijven failliet, werkloosheid: de wereldeconomie in recessieBB 91 - Van Zwarte Dood tot Spaansche Griep - pandemieën in de historie*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:01:16 – Deel 1 (rol AFM, stand van de economie, mkb-kredieten)00:28:50 – Deel 2 (hypotheken, pensioenen, Koolmees, techgiganten, VS, Brexit)00:59:46 – Deel 3 (Co2-reductie, Groeifonds, boeken)01:21:02 – Uitro01:21:54 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praat Jaap Jansen met oud SP-leider Emile Roemer. Aanleiding is het rapport dat hij schreef over arbeidsmigranten als voorzitter van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten.Daarnaast gaat het gesprek over Roemer als waarnemend burgemeester. Eerst tweeënhalf jaar in Heerlen en per 1 oktober in Alkmaar. Uit het gesprek blijkt dat Roemer zijn roeping heeft gevonden. Hij raadt SP’ers aan bij interessante vacatures te solliciteren en hij wil ze er graag over adviseren.Bij de komende Tweede-Kamerverkiezingen is hij lijstduwer, maar terug naar het Binnenhof wil hij niet. Den Haag is volgens hem te veel bezig met ‘de waan van de dag’.De positie van arbeidsmigranten onderzocht hij op verzoek van minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) en toenmalig staatssecretaris Tamara van Ark. “Je schrikt je af en toe wild”, zegt hij. “Er werken hier veel mensen als tweederangsburgers. Het zijn mensen die hier komen en meteen al een schuld opbouwen voor de reis die ze gemaakt hebben. Daar begint meteen al de afhankelijkheid. Vervolgens worden ze via een uitzendbureau aan het werk gezet. Dat regelt ook de woonruimte. Maar zodra je je werk kwijt bent, ben je ook die woning kwijt en vaak ook je zorgverzekering. Ze spreken de taal niet en klagen niet, want voor jou tien anderen.”En die ‘woning’ is vaak niet meer dan een matras. “Ik ben met de politie meegegaan in Den Haag, in het Laakkwartier. Dan ga je een woning binnen waar vier mensen zouden wonen. Nou, die wonen er helemaal niet en ze kennen die mensen niet eens. Binnen zie je zes, zeven, acht of tien matrassen liggen. Daar betalen ze per matras per week 100 euro voor. Onderhoud nul, niks, nada. Het stinkt, je ziet schimmel. Dit heeft niet alleen een enorme impact op de mensen die er zitten, maar voor een hele wijk.”Er zijn in Nederland meer dan 500.000 arbeidsmigranten uit andere EU-landen. De meeste arbeidsmigranten werken via uitzendbureaus. Die mogen wat Roemer betreft alleen nog functioneren als ze een certificaat hebben. Ook moet er een einde komen aan de koppeling tussen werk en wonen. Voor huisvesting komen minimumeisen, adviseert Roemer het kabinet en de Tweede Kamer.*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder lezenHet rapport ‘Geen tweederangsburgers’***Verder luisterenBB 136 - Jarig in coronacrisis: Mariëtte Hamer en Maurice Knijnenburg over 70 jaar SERBB 130 - Joost Korte, een Nederlander aan de top van 'Het sociaal Europa'BB 125 - Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken in de coronacrisisBB 79 - 'Nederland is nog steeds ziek': Hans Borstlap over zijn ingrijpende plannen voor de arbeidsmarktBB 41 – VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff over VVD, coalitie en FVDBB 06 - Sharon Gesthuizen over haar vertrek bij de SP*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:02:24 – Deel 1 (het rapport)00:43:35 – Deel 2 (het burgemeesterschap)01:04:24 – Deel 3 (de SP, burgemeesters en regeren)01:23:30 – Uitro01:24:20 - Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 3 november 2020 gaat Amerika naar de stembus. Ook deze presidentiële campagne schreef weer geschiedenis. Middenin een pandemie, met de twee oudste kandidaten ooit. Met openlijke rebellie van de Republikeinse elite tegen de kandidaat van hun partij. Met debatten waarin stijl, inhoud en waardigheid volslagen afwezig leken. Met moorddreigingen voor gouverneurs en berichten over buitenlandse inmenging. Is dit iets nieuws?In deze editie van de podcast praat Jaap Jansen met ‘huishistoricus’ PG Kroeger en Amerika-kenner Pirmin Olde Weghuis. Ze beginnen met een serie handige tips voor de lange nacht van dinsdag 3 op woensdag 4 november waarin duidelijk moet worden of Donald Trump beloond wordt met een tweede termijn of dat voormalig vice-president Joe Biden de macht overneemt.Welke exitpolls en welke staten en kiesdistricten moeten we met argusogen en adelaarsblik beloeren? Waar valt misschien bijna ongemerkt de eerste duidelijke beslissing? Welke dichtbevolkte en trouw stemmende middenklasse-buitenwijken van grote steden moet u extra scherp in de gaten houden? Waarom Waukesha en Wauwatosa, waarom Pinellas County, Noord- en Zuid-Carolina?Vervolgens duiken PG en Pirmin de geschiedenis in van ‘dirty tricks’, ‘fake news’, lekken en seksschandalen en zelfs dreigingen met aanslagen en moord. Zelfs de meest geroemde, iconische presidenten schuwden geen middel in de strijd om de macht.1800 was de smerigste campagne ooit. Staatsman Thomas Jeffferson verdreef zijn vriend en medeauteur van de Declaration of Independence John Adams uit zijn zetel in Washington. Maar dat ging aan beide kanten allerminst zachtzinnig. Het leidde tot de meest geruchtmakende ‘politieke moord’ van die tijd. Het was de eerste campagne waarin nationaal met alle middelen alles uit de kast werd gehaald. En de einduitslag was zo nipt dat pas een deal in het Huis van Afgevaardigden tot een definitieve keuze leidde!In 1860 spatten de Democrats uit elkaar en vormde een serie kleinere groepen de nieuwe Republican Party. Compromiskandidaat werd Abraham Lincoln. De campagne werd berucht door onderdrukking van stemmers in het Zuiden, dreigingen van militaire coups, racistische posters en leuzen en uiteindelijk door een poging Lincoln te vermoorden terwijl hij zou overstappen op een station. De einduitslag was niettemin heel helder en leidde ertoe dat een reeks staten in het zuiden zich afscheidde. Het werd een burgeroorlog met honderdduizenden doden. Toch verloor Lincoln zijn legendarische zelfspot en humor niet.Ook 1940 schreef geschiedenis. Voor het eerst konden de Amerikanen voor de derde keer een president naar het Witte Huis sturen. Franklin D. Roosevelt waagde het, omdat de wereldoorlog het nodig maakte dat het land in ervaren handen bleef. Toch waren de peilingen nogal onzeker en kreeg zijn opponent Wendell Willkie greep op de media en de kiezers. Twee dingen deed FDR. Hij jongleerde met een seksschandaal en hield vlak voor de stembusdag een uitermate sluwe toespraak. Loog hij het volk voor? Maar ongelooflijkste werd pas in 1999 onthuld. Nog nooit had een buitenlandse mogendheid zich zozeer met de presidentsverkiezingen bemoeid: Churchill zette een speciale geheime dienst in.1968 was het jaar van de ‘Vietnamverkiezing’, het jaar van gruwelijke politieke moorden en van een wanhopige president Lyndon B. Johnson die wapenstilstand en vrede probeerde te regelen. Het had moeten leiden tot de ultieme ‘october surprise’ op de valreep van de campagne. Zijn beoogd opvolger, vice-president Hubert Humphrey ging in de peilingen al bijna gelijk op met Richard Nixon. Wat toen gebeurde kwam pas later uit, een ongelooflijk verhaal. De dirtry trick der dirty tricks, waarbij Watergate kinderspel was!*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder kijken Fragment FDR-speech 1940 (video)***Verder luisterenFDR-speech (volledige audio)BB 138 - In het voetspoor van Amerikaanse Presidenten in NederlandBB 115 - Thomas Paine en De Rechten van de mensBB 90 - Opmerkelijke voorverkiezingen in de Amerikaanse historie (en die van nu!)BB 44 - Amerika Special: Michael Wolff over Donald J. Trump ** PG over Franklin D. Roosevelt*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:03:04 – Deel 100:30:34 – Deel 201:25:54 – Uitro01:26:56 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hans Vijlbrief werd begin dit jaar staatssecretaris van Financiën. Samen met Alexandra van Huffelen volgde hij de afgetreden Menno Snel op. Jaap Jansen praat met hem over de gevolgen van de kindertoeslagaffaire, het Belastingplan dat vanaf 26 oktober in de Tweede Kamer wordt behandeld, zijn carrière als ambtenaar op Economische Zaken en Financiën, zijn ervaringen in Europa als assistent van Eurogroep-voorzitter Jeroen Dijsselbloem en daarna in zijn eigen topfunctie als ambtelijk voorzitter van de Eurowerkgroep - en veel, véél meer.“Ik heb een jaartje bij het Centraal Planbureau gewerkt. Die doen enorm belangrijk werk, maar ik gedijde er niet. Het is te rustig. Bij mij moet er altijd lawaai en rook omheen zijn”, zegt Vijlbrief. In 2017 had D66 hem achter de hand als kandidaat-minister van Financiën. Staatssecretaris worden legde het toen nog af tegen zijn interessante werk in Brussel. Inmiddels heeft de politiek hem helemaal gegrepen en hij wil op de kieslijst. “Ik ben 57, wat kan mij nog gebeuren? Ik ga gewoon de Kamer in! Het hoogste ambt van het land: volksvertegenwoordiger!”De strijd tegen het populisme is voor hem een belangrijke drijfveer. De confrontaties van hem en zijn maatje Jeroen Dijsselbloem met de marxistische Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis maakten hem superkwaad. “Naast Jeroen was ik de de springerige, nerveuzige alles-kennende figuur naast hem. Wij hadden totaal contraire karakters. Wat ik van hem geleerd heb: als je in een crisis terecht komt moet je zo kalm mogelijk blijven. Bij Varoufakis zat die stoïcijnse Dijsselbloem een beetje nors en stuurs voor zich uit te kijken. Ik kon mijn gedachten niet maskeren. Ik ontplofte. Ik ging expres lawaai zitten maken met zakken chips. Daar komt mijn afkeer van populisme vandaan. Varoufakis is verantwoordelijk voor het bijna te gronde te richten van zijn land. Daar heb ik geen enkel respect voor. Voor Euclid Tsakalotos, zijn opvolger, heb ik wel grote bewondering. Die was net zo links, maar werkte wel aan de toekomst van zijn land. Die mag echt een standbeeld krijgen.”Hans Vijlbrief – “Ik vind het leuk om moeilijke problemen op te lossen” – wil alles op alles zetten om het vertrouwen van de burger in de overheid – en bovenal in de Belastingdienst – te herstellen. Maar dan moet ook de overheid ophouden de burger te wantrouwen, benadrukt hij. Vijlbrief is het eens met CDA Tweede-Kamerlid Pieter Omtzigt dat burgers te weinig worden beschermd tegen de macht van de overheid. “Je moet voorkomen dat de burger verdrukt wordt door zo’n groot apparaat. Daarin heeft Omtzigt gewoon gelijk.”*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars*** Verder lezenPagina Vijlbrief op website ministerie van FinanciënBelastingplan 2021Pieter Omtzigt: De (on)betrouwbare overheid: tijd voor nieuw sociaal contract***Verder luisterenBB 104 - Nederland belasting doorsluislandBB 68 - De kindertoeslagaffaire: hoe de Belastingdienst willens en wetens duizenden ouders dupeerdeBB 2 - Jeroen Dijsselbloem over de Eurocrisis*** Tijdlijn00:00:00 - Intro00:01:54 – Deel 100:34:45 – Deel 200:57:14 – Deel 301:23:35 – Uitro01:24:40 - Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

In praatprogramma’s schijnen avond aan avond dezelfde sprekers. In deze editie drie nieuwe deskundigen die internationaal bezig zijn met analyseren, lessentrekken en oplossingen bedenken.Jaap Jansen en PG Kroeger praten eerst met Daniel Thornton van Gavi, de wereldwijde alliantie van kennisorganisaties en ngo’s die sinds de oprichting in het jaar 2000 760 miljoen kinderen heeft helpen vaccineren tegen ziektes als ebola, cholera, meningitis en gele koorts. Zo is in 73 ontwikkelingslanden de kindersterfte gehalveerd. Voorzitter daarvan is Dr. Ngozi Okonjo-Iweala, de oud-minister van Financiën en Buitenlandse Zaken van Nigeria, die in aflevering 98 te gast was en toen een eerste wereldwijde analyse gaf.Gavi speelt met ‘The COVAX Facility’ een hoofdrol bij de ontwikkeling en straks verspreiding van vaccins tegen covid-19. 182 landen werken inmiddels samen om dat goed te organiseren. Thornton prijst met veel overtuiging hoe de wereld van wetenschap, R&D en innovatie ‘een geweldige respons’ heeft gegeven op de voorzetten van COVAX. Er zijn nu 200 verschillende vaccins in de maak. Een tiental is nu een de eindfase van het onderzoek voor toepassing.Tweede gast is Dirk-Jan Omtzigt, econometrist en hoofdeconoom van de ‘United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs’. Hij helpt humanitaire rampen te verkleinen en zelfs voorkomen door data en ontwikkelingen vanuit de hele wereld te analyseren. Hij komt met harde feiten en analyses hoe covid-19 wereldwijd doorwerkt.Deze crisis is geen gezondheidskwestie alleen, hoe ernstig ook. De impact op het leven, de welvaart en armoede wereldwijd is gigantisch, zegt Omtzigt. Wereldwijd is sprake van de grootste daling van het inkomen per inwoner sinds 1870. En de economische krimp is 20 keer zo groot als die in de kredietcrisis van 2008.Omtzigt schetst niet alleen de gevolgen in landen die extra zwaar geraakt worden door het virus zelf – zoals die In Latijns Amerika – maar ook die in landen waar het beeld op het eerste gezicht nog lijkt mee te vallen, zoals in Afrika. Een relatief goed geregeerd en uit armoede opstijgend land als Zambia is als gevolg van covid-19 nu feitelijk bankroet. En dat dreigt ook bij zo’n 20 andere landen snel te gaan gebeuren.Omtzigt geeft een aantal concrete oplossingen die alle landen gezamenlijk, maar ook rijke organisaties als de Europese Unie en de centrale banken nu kunnen oppakken. Dat er aan vaccins gewerkt wordt, juicht hij toe, ‘maar ook dan zijn we er echt nog niet!’. De crisis heeft ingrijpende, systeem-veranderende karakteristieken die diepgaand moeten worden aangepakt.Derde gast is hoogleraar global health economics Maarten Postma van de Rijksuniversiteit Groningen. Met hem kijken we hoe Nederland vaccineert vergeleken met buurlanden. Nederland is bepaald geen voorloper. Opvallend is dat hij het actuele beeld in de media nogal relativeert. Duitsland lijkt covid-19 beter onder controle te hebben´, maar hij vreest dat het daar snel minder goed zal gaan. Opmerkelijk genoeg stelt Postma – lid van het Britse Joint Committee on Vaccination and Immunisation - aan Nederland het Verenigd Koninkrijk ten voorbeeld.*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de website Vriend van de show*** Verder lezenWebsite Gavi: The COVAX FacilityDaniel Thornton op TwitterDaniel Pfister, Dirk-Jan Omtzigt and Ruth Hill – Anticipating the impact of covid-19: pathways and timing of household welfare shocks (working paper 2, June 2020)Dirk-Jan Omtzigt and Ashley Pople – The cost of doing nothing: The price of inaction in response to the COVID-19 crisis (version: 10 July 2020)Dirk-Jan Omtzigt op TwitterWebsite Maarten Postma***Verder luisterenBB 136 - Jarig in coronacrisis: Mariëtte Hamer en Maurice Knijnenburg over 70 jaar SERBB 125 - Wouter Koolmees, minister van Socale Zaken in de coronacrisisBB 114 - Mariëtte Hamer: ‘Nederland is heel kwetsbaar. We hebben geen tijd te verliezen’BB 98 - Dr. Ngozi's strijd tegen het virusBB 91 - Van Zwarte Dood tot Spaansche Griep - pandemieën in de historieBB 26 - Dirk-Jan Omtzigt bestrijdt humanitaire rampen met algoritmen en vertelt over zijn werk als voormalig adviseur van de regering van Zuid-SoedanBB 10 - Seth Berkley (ceo GAVI) over wereldwijd vaccineren*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:02:04 – Deel 1: Daniel Thornton00:20:15 - Deel 2: Dirk-Jan Omtzigt01:01:34 – Deel 3: Maarten Postma01:23:13 – Uitro01:23:58 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.