Betrouwbare Bronnen

Nooit eerder kreeg een Amerikaanse president twee keer achtereen miljoenen stemmen minder dan zijn opponent. Nooit eerder weigerde een president de uitslag te erkennen en hitste hij zijn aanhangers op daartegen in opstand te komen. Nooit eerder werd Capitol Hill bestormd door een woedende meute.Jaap Jansen en PG Kroeger blikken in deze editie van Betrouwbare Bronnen terug op de afgelopen weken en vooral ook vooruit naar het Amerika na Donald Trump. Ze belichten de inauguratie van de nieuwe president Joe Biden en zijn vice-president Kamala Harris op 20 januari, hun nieuwe beleid en hun benoemingen.Twee gasten diepen dit uit op basis van hun eigen kennis en ervaring in Washington DC. Pirmin Olde Weghuis is voor de vierde maal erbij en hoofdgast is deze keer Bob van Heuvelen, al decennia een spin in het web van de Amerikaanse politiek. Hij was bijna tien jaar chef-staf van senator Kent Konrad, een Democraat uit North Dakota die de Begrotingscommissie leidde. Hij werkte dagelijks met senatoren en leden van het Huis van Afgevaardigden – Democraten en Republikeinen. Tegenwoordig leidt hij een politiek en strategisch adviesbureau.De bestorming van het Capitool gebeurde om de hoek van Van Heuvelens kantoor; de taferelen die hij zag schokten hem diep. Dat brengt hem ertoe de opdracht van Biden scherp te duiden. Het zal een grote opgave zijn zowel de binnenlandse politiek als de samenleving weer tot wederzijds respect en verzoening te brengen. Uit eigen ervaring vertelt hij welke eigenschapen van Biden en Harris daarbij van groot belang kunnen zijn.Opmerkelijk is zijn analyse van de volstrekte mislukking van het presidentschap van Donald Trump, dat tragische kenmerken vertoont. Van Heuvelen laat zien hoe Trump als relatief kleine vastgoedmakelaar geen enkele relevante bestuurlijke ervaring of het afleggen van verantwoordelijkheid kende. Dat bepaalde zijn hele presidentschap en leide mede tot zijn politieke ondergang.Joe Biden is in alle opzichten het complete tegendeel van Trump. Van Heuvelen geeft een scherpe analyse van de ploeg die hij om zich heen verzamelde. Dat het soms lijkt op een ‘derde kabinet-Obama’ acht hij in de huidige crisissituatie een pluspunt. Biden en zijn mensen kunnen nu meteen goed ingewerkt aan de slag. Van Heuvelen schetst Bidens prioriteiten. Hij ziet de Europese Unie als partner, kent Xi Jinping nog van vroeger, zal hard omgaan met Vladimir Poetin en gaat pas naar Noord-Korea als het zich met Zuid-Korea verenigt. Jaap, PG en Pirmin vragen hem ook nog of Michelle Obama benoemd wordt in het Supreme Court (het antwoord is verrassend), of Mitch McConnell zijn Republikeinen bij elkaar kan houden en wat de gematigde Biden gaat doen met de radicale linkervleugel van zijn partij.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show***Verder lezenVH Stategies – Bob van Heuvelen***Eerdere afleveringen van Betrouwbare Bronnen die inhoudelijk aansluiten op deze146 - Amerikaanse presidentsverkiezingen: de machtsoverdracht51 - Nixon, Clinton, Trump - PG en de historie van het fenomeen 'Impeachment'44 - Amerika Special: Michael Wolff over Donald J. Trump***Tijdlijn00:00:00 – Intro en deel 100:14:33 – Deel 2 (Bob van Heuvelen)00:44:57 – Deel 3 (Bob van Heuvelen)01:06:12 – Deel 401:11:02 – Uitro01:11:46 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Midden in de coronacrisis treedt een nieuw land aan als voorzitter van de Europese Unie. Na Duitsland is dit half jaar de beurt aan Portugal. In deze aflevering zet Betrouwbare Bronnen de serie voort over de EU-voorzitterschappen: hoe doen de voorzittende landen dit? Welke ambities hebben ze?Jaap Jansen analyseert met PG Kroeger hoe de bijzondere historie van Portugal en de eigen politieke cultuur dit voorzitterschap inhoud en kleur gaat geven. President Marcelo Rebelo de Sousa (een christendemocraat) bouwt met nadruk voort op het werk en de visie van zijn voorganger die Portugal 35 jaar geleden de EU in wist te leiden, de socialist Mario Soares.In deze analyse komt ook aan snee hoe Portugal er zelf momenteel aan toe is en hoe het zich politiek opstelt in Europa. Zo blijkt het land zo’n stabiele democratie te zijn geworden dat de presidentsverkiezingen van 24 januari helemaal geen lastige afleiding vormen voor het veeleisende Europese werk.Portugal is het land van de gedegen aanpak. Dat, en de eeuwenoude wereldwijde blik valt ook nu weer op bij het programma van de Portugezen voor dit half jaar. Hun ‘global agenda’ voor de Unie is bepaald gedurfd. Premier António Costa sluit daarmee aan op de wereldwijde initiatieven die vertrekkend EU-voorzitter Angela Merkel in gang zette, en op de ‘geopolitieke’ visie van Europese-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.De Portugezen willen in hun half jaar de aanpak van de coronacrisis ook politiek gaan verdiepen. Centraal daarin staat het nadrukkelijk invullen van ‘de sociale pijler’ van de economische aanpak en strategie van de EU. Hiervoor wordt in mei een speciale Eurotop georganiseerd, waarin niet alleen de politieke leiders maar ook de ‘polder’ van de verschillende lidstaten hun inbreng moeten gaan geven. Europa is meer dan ‘politiek’, zo benadrukken de Portugezen, want de crisisaanpak moet ‘groen, fair en sociaal’ worden versterkt en daarmee moeten alle maatschappelijke verbanden gaan meedoen.Een belangrijk nieuw accent in dit geheel vormen de lessen uit de eerste crisisfase van de pandemie. De Portugezen komen met voorstellen om in het kader van die Sociale Pijler een ‘Europese Gezondheid Unie’ in te richten, waarin de lidstaten noodsituaties voortaan gezamenlijk aanpakken.Portugal heeft een rijke cultuur. PG Kroeger schetst wat op dit terrein aan mooie initiatieven genomen wordt, van ‘de film en de zee’ tot een eerbetoon aan de koningin van de fado, Amalia Rodrigues. En PG sluit zijn verhaal af met een historisch moment waarin Lissabon voor elke muziekliefhebber onvergetelijk werd…*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder lezenPresidency Programme Portugal Website Portugese EU-voorzitterschap Ngozi Okonjo-Iwaela - Globalizing the COVID Vaccine (4 januari 2021)*** Eerdere afleveringen die in worden vermeld in deze Betrouwbare Bronnen156 – 2020: een historisch jaar voor Europa en EU-voorzitter Angela Merkel154 - Watergezant Henk Ovink: 'Negentig procent van alle rampen in de wereld heeft met water te maken'140 – Covid-19: samen werken aan vaccins. En: de langdurige wereldwijde sociaaleconomische gevolgen130 - Joost Korte, een Nederlander aan de top van 'Het sociaal Europa'124 - 95 jaar Jacques Delors122 - De EU in de tweede helft van 2020: Voorzitten op z'n Duits77 - De Hollanders van de Balkan: PG introduceert EU-voorzitter Kroatië24 - Ties Dams over China's ‘nieuwe keizer’ Xi Jinping***Verder luisterenDe Rode Draad, podcast-serie over China met oa Ties Dams *** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:06:56 – Deel 100:28:37 – Deel 201:19:51 – Uitro01:20:22 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het mag een traditie heten inmiddels. In de laatste aflevering van 2020 kijkt Betrouwbare Bronnen vooruit. Dat doen we vanuit de geschiedenis die in het komende jaar een bijzondere herinnering verdient. Jaap Jansen en PG Kroeger gaan naar historische plekken, mensen en momenten. Van Worms in de Renaissance tot het Oude Egypte in de muziek, van heibel in München tot Washington DC tijdens bittere kou en onverwachte blizzards.Al in januari 2021 wordt Joe Biden ingehuldigd als president van de Verenigde Staten. Vanwege het coronavirus zonder groot publiek op de Mall.Een unicum in de geschiedenis? Nou nee, vertelt PG. En zo blijken nog veel meer momenten uit het komende jaar goed voor verrassingen uit het verleden. Bijvoorbeeld het vertrek van Angela Merkel als Bundeskanzlerin na de verkiezingen van 26 september. Die politieke stap is nogal uniek in de moderne Duitse historie.In 2021 is het 500 jaar geleden dat een van de beroemdste toespraken in de geschiedenis van Europa werd gehouden. Die van een Augustijner monnik tot de Keizer van het ‘Heilig Roomsche Rijk der Duitse Natiën’ en alle rijksvorsten, steden en pauselijke afgevaardigden. Maarten Luther zette uiteen waarom hij een fundamentele hervorming van de kerk noodzakelijk achtte – zowel in spirituele als in wereldlijke en politiek-organisatorische zin – en zette daarmee zowel een religieuze als machtspolitieke en culturele revolutie in gang. De ‘Koning van Hispanje’ die wij altijd hebben geëerd zat als jong heerser die Rijksdag voor en moest meteen polderen, lobbyen en een politiek behendige oplossing zien te vinden. Hoe deed hij dat?Het is in 2021 ook 75 jaar geleden dat de Nederlanders na de bezetting voor het eerst weer als democratische burgers hun stem konden uitbrengen. Bij de verkiezingen van 1946 gebeurde van alles wat bijna niemand verwachtte. De gedoodverfde winnaar – de PvdA – bleek een verliezer en de winnaar van toen is bijna vergeten. En een opmerkelijke dame van adel werd Tweede-Kamerlid en bleef dat heel lang. ‘Tante Bol’ - aldus de prinsesjes op Soestdijk haar noemden – zou op geheel eigen manier geschiedenis schrijven.En zo zit ook deze Betrouwbare Bronnen weer vol onverwachte en eigenzinnige momenten en mensen uit de geschiedenis van ons eigen land, van Europa en wereldwijd. In het München van 1921 beleven we hoe een extreemrechtse partij uit elkaar dreigt te vallen en de leider een interne coup pleegt.In 1971 zien we in Den Haag de polarisatie toeslaan en eigenlijk meteen mislukken. En er duikt een hoogst opmerkelijke, briljante, maar wel een tikje onaangepaste politicus op, waarvan iedereen wist: “Die zit hier niet lang.”Natuurlijk komen ook enkele hoogtepunten van kunst en cultuur aan snee. Zo zal in 2021 in Berlijn het lang verwachte Humboldt Forum open gaan. Een herbouwd koninklijk paleis als eerbetoon aan Alexander en Wilhelm von Humboldt en als symbool en stimulans van al het goede, verrijkende en inspirerende van de Duitse en Europese beschaving.Een afsluiting van de podcast en dit jaar zónder een hoogtepunt uit de opera? Nee, dat gaat wat PG betreft natuurlijk niet. Zeker niet nu in 2021 de tachtigste verjaardag van maestro en ‘divo’ Placido Domingo gevierd wordt en de 150e van het zo geliefde Aida van Giuseppe Verdi!*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder kijken O terra addio. Domingo-Millo-Zajick. 1989. Metropolitan. Giuseppe Verdi. "AIDA". Atto 4. Scena 2*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:03:11 – Deel 101:06:47 – Deel 201:39:40 – Uitro01:40:41 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

“Ik heb ervan genoten”, zei Angela Merkel terugblikkend op het Duitse voorzitterschap van de EU, het afgelopen half jaar. Een periode die in vele opzichten dramatisch was: er gebeurde veel wat niemand had kunnen voorzien. Jaap Jansen en PG Kroeger evalueren daarom dat voorzitterschap, het hele Europese jaar 2020 en hoe de grote lijnen voor 2021 en misschien zelfs wel de decennia daarna zijn getrokken.Eigenlijk heeft Merkel meteen al haar plannen in de prullenbak moeten gooien. Corona veranderde alles. De Amerikaanse verkiezingen zetten veel langeretermijn-plannen ‘on hold’. De economische klap dwong tot nationale noodprogramma’s en gezamenlijke actie. Vaak improviserend, op de tast.Wat niemand verwachtte: Merkel kreeg het meteen in juli, bij de start van haar voorzitterschap, flink aan de stok met haar trouwe bondgenoot Mark Rutte. Voordat de vrede getekend was moest nog heel wat water door de Spree vloeien. Waar ook niet op gerekend was: een opstand van de Polen en de Hongaren. Hoe boos hij op Merkel was liet de sluwe Viktor Orbán blijken door ruzie te maken met Mark Rutte.PG Kroeger analyseert vanuit de binnenwereld van de EVP hoe de strijd binnen die partijfamilie gevoerd werd, hoe Europees fractievoorzitter Manfred Weber en partijvoorzitter Donald Tusk daarbij uitgekiend hun rol wisten te spelen om Merkel maximale bewegingsruimte te geven. Dat leidde ertoe dat Orbán en de Polen uiteindelijk door de knieën gingen. Daarbij speelde nota bene de tiran van Belarus Aleksandr Loekasjenko een belangrijke bijrol, omdat de chaos na zijn ‘herverkiezing’ een groot probleem voor Polen werd.De Duitse regering van christendemocraten en sociaaldemocraten agendeerde ook nog drie grote, onverwachte initiatieven met een groot ‘geopolitiek’ gewicht voor de komende jaren. Dat zijn het voorstel om vanuit de EU een langetermijn-agenda van samenwerking met Amerika in gang te zetten, meteen bij het aantreden van de nieuwe president Joe Biden. Ten tweede legt Duitsland om diezelfde reden een initiatief op tafel om een ’Iran Deal 2.0’ tot stand te brengen. En ten derde komen de twee machtigste Franse en Duitse ministers met de voorzet voor een soort Europees ‘Wopke/Wiebes Fonds’, gericht op de meest geavanceerde technologieën en nieuwe industriële sectoren. Het zal voor Nederland van groot belang kunnen zijn om ons Nationaal Groeifonds en dit Frans/Duits initiatief zo creatief mogelijk met elkaar te verbinden.Het Duitse EU-voorzitterschap heeft laten zien dat Angela Merkel – ook al heeft ze haar vertrek aangekondigd - nog lang niet uitgeregeerd is.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via Vriend van de Show.Als je je nog snel even met een donatie – groot of klein - aanmeldt als ‘vriend van de show’, maak je – net als iedereen die ons in 2020 daarmee verblijdde - kans op een exemplaar van ‘Tand des tijds’, het nieuwe boek van PG Kroeger (beschikbaar gesteld door uitgeverij Prometheus)!*** Verder luisterenBB 122 - De EU in de tweede helft van 2020: Voorzitten op z'n DuitsBB 71 - Caroline de Gruyter: 'Brexit maakt Europa sterker' - De EU als het Habsburgse Rijk van onze tijdBB 63 - Judit Varga, minister van Justitie van Hongarije: lessen uit de geschiedenisBB 36 - Wopke Hoekstra: EU moet geopolitieke machtsfactor worden ** Drakendoder Margrethe VestagerBB 24 - Spitzenkandidat Manfred Weber haalt uit naar Rutte*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:05:08 – Deel 100:29:06 – Deel 201:03:09 – Deel 301:27:33 – Uitro01:28:24 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Elke machtswisseling in het CDA loopt uit op een drama. Editie 119 van Betrouwbare Bronnen behandelde dat thema, niet wetend dat 36 afleveringen later die analyse opnieuw volledig bewaarheid zou worden. Jaap Jansen praat erover met de vaste ‘historiegast’ van de podcast, PG Kroeger - een week nadat hij ‘Tand des tijds’ uitbracht, zijn kloeke boek over de geschiedenis van die partij, ‘waarin aldoor niet gebeurt wat kenners, waarnemers en pundits aannamen’, aldus de openingszin het boek.Na het terugtreden van Hugo de Jonge als lijsttrekker zijn alle schijnwerpers gericht op de nieuwe aanvoerder, Wopke Hoekstra. Wat maakte dat hij nu wél beschikbaar was? Wat was de reden? Wat was de aanleiding? En wat is ten diepste het verschil tussen deze twee factoren in deze CDA-crisis?Kroeger schetst hoe fundamenteel anders het CDA, de Haagse politiek, Nederland en Europa er nu voorstaan dan in november 2018, toen Hoekstra als kersverse minister van Financiën zich presenteerde als mogelijke nieuwe voorman. Dat gebeurde nota bene in een live-opname van Betrouwbare Bronnen in Amersfoort. Daar ging Hoekstra in dialoog met oud-premier Jan Peter Balkenende en honderden gasten van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. Luisterend naar Hoekstra zei Balkenende spontaan: “Ik geniet van zo’n minister.”Leek Nederland en het CDA toen alleen maar opwaarts te kunnen reiken, nu zitten we in een existentiële crisis waarin onze gezondheid, economie, sociaal model en ons Europese huis onder ongekende druk staan. Hoekstra zelf zegt nu: “Het land bevindt zich in een fase waarin je eigenlijk geen ‘nee’ kunt zeggen.”Achter de schermen speelde afgelopen half jaar het nodige gedoe in het CDA. Kroeger maakt als partijkenner van binnenuit van zijn hart geen moordkuil. Hij onthult enkele opmerkelijke aspecten. Van een mislukt ‘Plan B’ tot de wens die Pieter Omtzigt eigenlijk vanaf het begin van deze gang van zaken had doen blijken.De grote vraag betreft natuurlijk de inhoud. Gaat het CDA onder Hoekstra een andere partij worden, met een andere koers en aanpak?Jaap Jansen en PG Kroeger bespreken de met terugwerkende kracht extra opvallende, indringende opvattingen die Hoekstra in 2018 en 2019 al heeft geformuleerd in twee lange gesprekken met Betrouwbare Bronnen. Onder meer over zijn blik op de toekomst van Europa en de rol van Nederland daarin. Bijzonder daarbij is de analyse van de belangrijkste adviseur van Angela Merkel, minister Peter Altmaier, die zijn intensieve gesprekken en politieke afstemming met Hoekstra onthult.Betrouwbare Bronnen kan niet afsluiten zonder enkele opmerkelijke tips voor de komende maanden en wellicht zelfs jaren. Op welke twee vrouwen moeten we op het Binnenhof in het CDA nu nog beter gaan letten als het gaat om de rol en visie van Hoekstra? En met welk boek opent hij de aanval op de aluhoedjes en fake news verspreiders?*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via Vriend van de Show*** Verder lezenPieter Gerrit Kroeger – Tand des tijds, het CDA in de nieuwe eeuw (Uitgeverij Prometheus, 2020)Hans Rosling – Feitenkennis (Uitgeverij Spectrum, 2018)*** Verder kijken Wopke Hoekstra toespraak bij aanvaarding lijsttrekkerschap CDA Rutger Ploum – CDA kiest nummer 1 ***Verder luisterenBB 153 – Het CDA en de tand des tijds BB 119 – Elke machtsoverdracht in het CDA is een dramaBB 117 – Tien wetten die elke lijsttrekker zich moet inprentenBB 36 - Wopke Hoekstra: EU moet geopolitieke machtsfactor wordenBB 20 - Peter Altmaier (Duitse minister van Economie en Energie) over Nederland in Europa, Brexit en opvolging MerkelBB 14 - Jan Peter Balkenende & Wopke Hoekstra: een nieuwe agenda voor Nederland en Europa***Tijdlijn00:00:00 – Intro00:01:38 – Deel 100:36:47 – Deel 201:14:53 – Uitro01:15:45 - Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Betrouwbare Bronnen praat met Henk Ovink, de Watergezant van de Nederlandse regering. De enige ter wereld.Ovink werd internationaal een begrip toen hij president Barack Obama ging helpen na de verwoestende ‘superstorm’ Sandy die New York en New Jersey ontwrichtte en voor ruim $ 60 miljard aan materiële schade achterliet. Zijn aanpak leidde tot een ingrijpende omwenteling in de aanpak door de VS van grote natuurrampen. Ovink vertelt hoe hij dit deed in Washington en de verwoeste gebieden rond New York en New Jersey, maar ook rond de Westkust en daarna in andere wereldsteden en door klimaatverandering bedreigde gebieden op alle continenten.Uit zijn belevenissen blijkt hoe groot de rol van bedrijfsleven, kennissector, overheden en hun samenwerking in ons land is en hoeveel perspectief daarin zit bij een wereldwijde aanpak van klimaat- en water problemen. Wat Nederland hier weet te bieden is uniek.Om innovatieve Nederlandse initiatieven financieel op te kunnen starten komt het kabinet nu met Invest International, dat leningen kan verstrekken waar de commerciële banken het niet aandurven of te weinig kennis in huis hebben. “Het kost soms een kleine voorinvestering in kennis en ‘governance’ om daarna een project op te kunnen schalen en met partners een succes te maken”, zegt Ovink. “Met een miljoen een miljard realiseren.”Nederland zelf kan hier weer leren van anderen. Waar zij veel hebben aan onze kennis en eigenwijze manier van het stellen van de juiste vragen, is voor ons land het leren omgaan met de manier van denken en doen elders essentieel. Ovink vertelt fascinerende verhalen over de heel andere mentaliteit in Amerika en hoe ze daar leren polderen in ‘Rebuild by design’. Water is een zaak van nationale veiligheid, weten nu ook de Amerikanen. En bij ons in Nederland is water niet alleen maar logistiek, het is cultuur.In 2023 leidt Nederland de eerste wereldwijde VN-Water Conferentie in meer dan een halve eeuw. Samen met het midden-Aziatische land van eindeloze, duizenden meters hoge bergketens en een eindeloze gletsjers, Tajikistan. Twee landen waarvoor de toekomst nauw verbonden is met water en klimaat. Ovink hoopt dat het nieuwe kabinet de internationale wateragenda topprioriteit maakt. Dat is cruciaal voor de duurzaamheidsdoelen. Volgens Ovink is de Europese Green Deal nog onvoldoende ‘waterbewust’. Hij biedt Eurocommissaris Frans Timmermans zijn hulp aan.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via Vriend van de Show***Verder lezenHenk Ovink en Jelte Boeijenga - Rebuild by Design: A Transformative Approach to Climate ChangeHenk Ovink op Twitter***Verder kijkenEarth Day: A Dutch solution may mitigate flood damage (CBS, april 2019)Shaun Donovan Joins Race For NYC Mayor (CBS, December 2020) ***Verder luisterenBB 106 - Diederik Samsom over het Europese klimaatbeleid en het crisisherstelplanBB 82 - Edward Glaeser: Why we should love citiesBB 55 - Ed Nijpels over zijn Klimaatakkoord*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:03:05 – Deel 100:45:37 – Deel 201:18:16 – Uitro01:19:00 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

PG Kroeger, vaste gast in Betrouwbare Bronnen, heeft zijn grote, ruim 500 pagina’s tellende boek over de geschiedenis van het CDA van 1998 tot 2020 voltooid: Tand des tijds, het CDA in de nieuwe eeuw. Eigenlijk is het deel 2 van de geschiedenis van het CDA. Deel 1 verscheen in 1998: De rogge staat er dun bij, macht en verval van het CDA 1974-1998, dat hij schreef met Jaap Stam, nu alleen nog maar antiquarisch te krijgen.De geschiedenis van het CDA is een relaas waarin aldoor juist niet gebeurt wat kenners en waarnemers aannamen. Een verhaal van het ongedachte, het onvermoede, onvoorspelbare en onderschatte. Dat was al zo in de jaren van Dries van Agt en Ruud Lubbers en het is in de 21ste eeuw niet anders. Ook in de nieuwste CDA-historie val je van de ene verrassing in de andere. Veel van wat men meent te weten of zich herinnert klopt niet, veel andere feiten bleven onder de radar of soms diep geheim. Dat maakt de wederwaardigheden van een op het eerste gezicht toch wat brave partij af en toe ontregelend.Keer op keer is de definitieve ondergang van het CDA aangekondigd, telkens keert die partij onverwacht terug in het hart van de macht. In het Haagse én het Brusselse. Soms lijkt ze onverslaanbaar en stort dan plotseling ineen. Zelden steeg het CDA zo hoog als onder Jan Peter Balkenende in 2002 en 2003. Nu zit de partij met bijna minder Kamerzetels dan ooit toch weer aan de knoppen. Hoe kan dat? Wat is het geheim daarvan en wat kan er nog meer gebeuren?PG Kroeger loopt al een leven lang rond op het Binnenhof en schreef, van binnenuit, het definitieve boek over de minst vanzelfsprekende en misschien toch meest Nederlandse en Europese van al onze politieke partijen. Hij analyseert de feiten en gebeurtenissen en de vele mythes die daar ook binnen het CDA zelf vaak over leven. Over het vermeende zware verlies keer op keer aan rechtse populisten, over ‘de boze burger’ in de ‘Donner-doctrine’, over wat er écht gebeurde tijdens het roemruchte partijcongres in de Rijnhal, over de loopbanen van Camiel Eurlings, Maxime Verhagen en Jan Peter Balkenende in zowel ‘Brussel’ als ‘Den Haag’.Wat vond Lubbers nu écht van zijn opvolgers? Hielpen Pim Fortuyn en het CDA elkaar nu wel of niet? Wat verhinderde op de valreep dat Balkenende de ‘eerste president van Europa’ werd? Wat noemt Verhagen het ergste verraad in heel zijn politieke leven? Waarom hield Mark Rutte bezorgd rekening met zowel een premier Eurlings als een premier Buma? Hoe hielden Sybrand Buma en Ruth Peetoom het acht jaar samen uit?In deze aflevering van Betrouwbare Bronnen grasduint Jaap Jansen bijna twee uur lang met PG door het boek. En nog hebben ze heel veel aspecten van die toch wat merkwaardige partij niet kunnen behandelen, concludeert Jaap aan het slot. "Lees dat boek", zegt hij. ***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show***Verder lezenHet boek van PG***Verder luisterenBB 134 – 40 jaar CDA, 10 jaar CDA-congres in de RijnhalBB 127 – De geheime politieke memoires van Ruud LubbersBB 119 – Elke machtsoverdracht in het CDA is een dramaBB 83 – Het CDA, lastige coalities en gedogenBB 56 – Tien wetten waaraan een succesvolle partijvoorzitter moet voldoenBB 46 – De koers van CDA-vicepremier Hugo de JongeBB 38 – Elco Brinkman: Het incident regeertBB 14 – Jan Peter Balkenende en Wopke Hoekstra: Een nieuwe agenda voor Nederland en Europa***Tijdlijn00:00:00 – Intro00:05:14 – Deel 101:11:46 – Deel 201:30:33 – Deel 301:50:20 – Uitro01:51:15 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Scheuringen en gedoe. Wat leren ons de historische wortels van Forum voor Democratie, de SP, 50Plus en andere partijen waar het voortdurend hommeles is, met machtsstrijd en radicale erupties?Het was de voorbije dagen helemaal raak. Ook president Trump maaide wild om zich heen, ontsloeg ministers en hoge adviseurs en foeterde partijgenoten uit die hem niet loyaal genoeg waren. Binnen 50Plus wilde alle Tweede-Kamerleden niet langer verkiesbaar op de lijst. De jongerenclub van de SP werd uit de rode gelederen verstoten. Maar bovenal bleek in het door Thierry Baudet opgerichte Forum voor Democratie het onderlinge kannibalisme en de opmars van extreemrechtse geluiden ontstuitbaar. Jaap Jansen analyseert met PG Kroeger hoe dit kan en waar het – historisch - vandaan komt.De patronen in deze groeperingen hangen samen met hun intrinsiek autoritaire denkwijzen en structuren. Of ze nu ‘links’ worden geacht of ‘rechts’ maakt daarbij weinig uit. De processen en handelwijzen zijn veelal identiek. Zelfs als sprake is van formele democratie binnen de organisatie verdwijnt deze zodra er een serieus beroep op wordt gedaan. Zowel het ‘democratisch centralisme’ op links als de door Henk Otten en Jan Nagel bewust doorgevoerde centralistische partijstructuur van hun initiatieven FvD, Leefbaar Nederland en 50Plus zijn daar uitvloeisels van. Daarbij speelt in ons land altijd weer een belangrijk, panisch motief: ‘Géén LPF 2.0!’PG Kroeger schetst de wortels van deze politieke fenomenen. Die zijn te vinden diep in de 19e eeuw, met de komst van massamedia, massa-politiek en -partijen en de opmars van de Industriële Revolutie en de globalisering die juist in die eeuw zo ongekend waren. De behoefte om de toen allernieuwste, wetenschappelijke inzichten en wetmatigheden en daarmee objectief, rationeel bewijsbare analyses de politiek te laten bepalen werd toen voor het eerst dominant. Dit was echt iets heel nieuws en vormde natuurlijk ook een fundamentele verwerping van de wijze waarop tot dan geregeerd, geredeneerd en macht uitgeoefend werd onder het motto ‘Troon en Altaar’.De grote namen uit die tijd zijn Karl Marx en Charles Darwin. Beide denkers van de buitencategorie. De een legde de grondslag voor een wetenschappelijk gebaseerde, economische analyse van de samenleving en hoe de objectieve, rationele wetten van de economie een heel nieuwe toekomst zouden realiseren. De ander verklaarde hoe het leven en de natuur zich ontwikkelden en dat daarin wetenschappelijk bewijsbare wetmatigheden van selectie en destructie essentieel waren. Dat zulke wetmatigheden door hun navolgers politiek werden ‘vertaald’ en als dominante waarheden uit de wetenschap toegepast op maatschappij en politiek, noemt PG Kroeger ‘niet direct hun schuld’. De gevolgen waren niettemin enorm.Met het marxisme en sociaal darwinisme kwamen nieuwe ideologische stromingen op die een absolute, onweerlegbare analyse op basis van bewezen menselijk vernuft verkondigden. Wie die waarheid en de leiders die deze belichaamden ter discussie stelden waren al snel verraders, leugenaars en erger. Hun tegenstanders stonden de noodzakelijke, wetmatige vooruitgang van de mensheid en de wetenschappelijke waarheid daarover in de weg. Hen vernietigen werd dan ook een plicht en zelfs ‘een daad van hogere menselijkheid’. Ideologische discipelen van dit denken als Lenin, Stalin en de nazi's maakten hier hun concrete beleid en revolutionaire visioenen van.PG Kroeger vertelt daarbij over de grondlegger van het sociaal darwinisme dat als 'biologisch determinisme' uitgebouwd werd in rassentheorieën en antisemitisme. De Britse bioloog Houston Stewart Chamberlain werd een hiervan de profeet in de Duitstalige wereld. Vereerd in de hoogste kringen als ziener en filosoof van een nieuwe ‘Germanentum’. Uit zijn pen vloeiden beschouwingen over superieure volkeren, verering van oude goden en waarden, Arische voorouders en boreale theorieën die ons juist dezer dagen opnieuw verbluffen.De hieruit voortvloeiende autoritaire, extreme opvattingen en manier van politiek bedrijven klinken door in partijen die hierin hun wortels hebben. Van het onderling kannibalisme in FvD, de ‘strijd tegen ‘zolderkamercommunisten’ in de SP, de weigering van elk compromis bij Trump tot de permanente stroom afscheidingen, zuiveringen en machtsstrijd in 50Plus en andere splinters. De processen en cultuur daarbinnen zijn kinderen van de illusie van ‘de bewezen, wetenschappelijk onweerlegbare waarheid’ uit de 19e eeuw.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show***Verder lezenChris Aalberts – De partij dat ben ik, de politieke beweging van Thierry BaudetHarm Ede Botje – Mijn meningen zijn feiten, de wording van Thierry BaudetJürgen Osterhammel – De metamorfose van de wereldBrief Nicki Pouw-Verweij over Thierry BaudetGeenStijl: Het onverholen antisemitisme van Thierry Baudet - Een tijdlijn van getuigenissenLeo Lucassen - Antisemitisme gedijt in boreale ideologie van Baudet***Verder kijkenSaddam Hussein's Very Public PurgeAva Max – Kings and Queens (het liedje waarover ruzie uitbrak tussen Eerdmans en Baudet)Linkse mensen hebben geen humor (Thierry Baudet vs Jaap Jansen bij Powned)Dialogues Des Carmelites (final scene / Salve Regina) F. Poulenc***Verder luisterenBB 145 - Forum voor Democratie en de alleenheerschappij van Thierry BaudetBB 53 - De viering van 40 jaar Deutsche Demokratische RepublikBB 48 - Wilders gewogen: Gerrit Voerman en Koen Vossen over de PVVBB 31 - PG: populisten tot mislukken gedoemdBB 30 – PG Kroeger over de overwinningsspeech van BaudetBB 6 - Sharon Gesthuizen over haar vertrek bij de SP***Tijdlijn00:00:00 – Intro00:05:24 – Deel 100:41:01 – Deel 200:57:51 – Deel 301:49:57 – Uitro01:51:01 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 1 december 2020 is het alweer tien jaar geleden dat Nederland zich terugtrok uit de provincie Uruzgan in Afghanistan. Een missie die 25 Nederlandse militairen het leven kostte.Vier jaar lang had NL met militairen en ontwikkelingsprojecten geprobeerd de geïsoleerde en arme provincie te stabiliseren, de invloed van de Taliban te verminderen en in alle opzichten groei te bevorderen: economisch, maar bijvoorbeeld ook door schooltjes te bouwen en meisjes te stimuleren naar school te gaan. Het was – op stevig aandringen van de Tweede Kamer - een opbouwmissie.In die periode dat Nederland daar zat, was Marten de Boer als diplomaat verantwoordelijk voor die opbouw. Hij leidde de ontwikkelingsprojecten. Volkskrant-journalist Noël van Bemmel kwam in die tijd regelmatig in Uruzgan. Samen gingen ze terug. Jaap Jansen praat met ze.Wat er nog over is van de Nederlandse projecten valt Marten de Boer niet tegen, zegt hij. Maar het is zonde dat Nederland er maar vier jaar met stevige militaire inzet geweest is. De politiek moet, vindt hij, meer op lange termijn gaan denken en niet elke kabinetsperiode weer met andere criteria gaan werken. Pas als het bestuur in een land waar Nederland helpt stabiliseert, kan het zich echt ontwikkelen.Inmiddels heeft de Taliban weer 80 tot 90 procent van Uruzgan in handen, noteerde onderzoeksbureau The Liaison Office in een onderzoek dat mogelijk werd gemaakt door Cordaid. Je kunt niet om de Taliban heen als je in Uruzgan iets wilt bereiken, vertelt De Boer. Dat was in de Nederlandse tijd ook al zo, al vertelden ministers dat niet aan de Tweede Kamer. Er werden zelfs spullen opgeslagen bij een Taliban-commandant thuis!De twee reisden undercover: jezelf meteen als journalist presenteren maakt je een target. Maar oudgedienden herkenden De Boer en de sfeer was meteen weer hartelijk. De held van het verhaal: een jonge vrouw die haar vader overtuigde dat dingen anders moesten – een schier onmogelijke klus in ruraal Afghanistan. Zij is nu in Kabul het jongste parlementslid.Deze aflevering van Betrouwbare Bronnen biedt inzicht hoe ontwikkelingssamenwerking zelfs in het minst begaanbare deel van Afghanistan – de provincie ook waar de meeste Taliban vandaan komen – iets positiefs teweeg kan brengen.*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder lezenNoël van Bemmel – Tien jaar later. Wat is er over van de Nederlandse miljoenen in Uruzgan? (Volkskrant, 21 november 2020)Het rapport van The Liaison Office***Verder luisterenBB 150 - De memoires van Barack ObamaBB 139 - Ank Bijleveld en haar nieuwe Defensievisie: Europa moet zichzelf militair kunnen verdedigenBB 128 - Artsen zonder Grenzen: de grootste noodhulp-operatie uit haar geschiedenisBB 76 - Rudi Vranckx: Het Midden-Oosten is het Vietnam van onze tijdBB 59 - Ank Bijleveld, minister in een onveilige wereld met te weinig geld voor DefensieBB 54 - Christ Klep over de Nederlandse militaire identiteit: Van wereldmacht tot 'braafste jongetje'BB 13 - Minister Sigrid Kaag over hulp, handel en haar toekomst in D66*** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:07:31 – Deel 100:37:20 – Deel 200:57:49 – Deel 301:27:21 – Uitro01:28:12 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het zou één boek worden, maar de oud-president schrijft met enige zelfspot dat hij niet het talent heeft van zijn iconische voorganger Abraham Lincoln om beknopt zeer diepe wijsheid te formuleren. Barack Obama komt dus met twee delen memoires en het eerste deel doet al verlangen naar het tweede. Jaap Jansen en PG Kroeger duiken samen in het zojuist verschenen eerste deel: A promised land. Het boek vertelt veel over Amerikaanse politiek wat hier in Europa nauwelijks bekend is. In Betrouwbare Bronnen wijst PG Kroeger op bijzondere aspecten van Obama’s Werdegang. Hoe hij als jong regiopoliticus in Springfield (Illinois) het vak leerde en als lid van de minderheid in de ‘State Senate’ moest ervaren hoe dat werkt. Zijn dramatische afgang in 2000 als kandidaat voor het Huis van Afgevaardigden was voor hem heel leerzaam. Wie gaf toen nog een cent voor het idee dat Obama vier jaar later senator in Washington zou zijn en weer vier jaar later president? Dankzij Obama’s uitstekende pen bevat het boek een keur aan verfijnde en soms heerlijk vileine portretten van Amerikaanse en internationale politici. Van Angela Merkel tot Vladimir Poetin en van Hillary Clinton – ‘a fucking vampyre!’- en Nancy Pelosi tot Joe Biden: “Een man met een echt hart voor mensen en de publieke zaak, maar wel een enorme zwetser.” Verrassend is zijn grote bewondering voor president George H.W. Bush, ook al was die maar één termijn president. Ook zijn verhaal over zijn grote voorbeeld en inspirator is voor Europeanen een verrassing, want dat is niet Martin Luther King.Bijzonder is dat Nederland in Obama’s boek liefst tweemaal een grote rol speelt bij een forse crisis in zijn presidentschap. En daarbij is hij allerminst vleiend over ‘the Dutch’. Dat neemt niet weg dat deze presidentiële memoires de eerste in de geschiedenis zijn waarin de Europese Unie en het politieke en economische gewicht van ‘Europa’ voortdurend een sleutelaspect zijn in het werk en de politieke dilemma’s van de machtigste man op aarde.Kortom, een boek om je echt in te verdiepen, juist ook als Nederlander en Europeaan. Al was het maar om de wijze les die Obama kreeg van Vaclav Havel. En om erachter te komen waarom jonge, idealistische politici nog het meest lijken op een champignon.*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Weee Nederland en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show*** Verder lezenBarack Obama – Een beloofd landBarack Obama – A promised landPG Kroeger - Het beloofde land van Barack Obama*** Verder kijken Obama's 2004 DNC keynote speech‘All net': Barack Obama hits silky three-pointer on campaign trail***Verder luisterenBB 146 - Amerikaanse presidentsverkiezingen: de machtsoverdrachtBB 142 - De smerigste verkiezingscampagnes in de Amerikaanse geschiedenisBB 138 - In het voetspoor van Amerikaanse Presidenten in NederlandBB 15 – Hoe George H. W. Bush Ruud Lubbers op de vingers tikteBB 2 - PG Kroeger over politieke memoires *** Tijdlijn00:00:00 – Intro00:02:25 – Deel 100:40:22 – Deel 201:07:13 – Deel 301:51:53 – Uitro01:52:40 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.