De Universiteit van Nederland Podcast

Guido van Wingen, psycholoog en onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam, bespreekt hoe hij AI inzet om effectieve behandelingen voor depressie te voorspellen. Hij legt uit dat momenteel de keuze voor behandelingen vaak giswerk is. Met behulp van EEG- en MRI-scans ontdekt hij verrassende patronen in hersenactiviteit die cruciaal zijn voor behandelrespons. Ook wordt er gesproken over de voordelen van grootschalige data en de economische impact van betere behandelkeuzes. Dit biedt hoopvolle vooruitzichten voor de behandeling van depressie.

In dit gesprek met Wouter Serdijn, een elektrotechnicus van de Technische Universiteit Delft, duiken ze in de elektrische werking van het brein. Wouter legt uit hoe depressie kan worden gezien als een kortsluiting in dit netwerk. Ze bespreken innovatieve behandelingen zoals elektrische resetmethoden en de rol van ultrageluid om breinactiviteit te beïnvloeden. Ook komt de impact van serotonine en verschillen in hersenstructuur bij depressief gedrag aan bod. Een fascinerende blik op de toekomst van depressiebehandeling!

Depressie is een complex mysterie, en genen spelen een grote rol. Ongeveer een derde van de kans op depressie is genetisch bepaald. Onderzoekers hebben nu zo'n 700 genen ontdekt die verband houden met depressierisico. Vergeet niet dat persoonlijkheidskenmerken en omgevingsstress ook bijdragen. Voorts werd duidelijk dat genetische invloeden zich niet alleen in de hersenen maar door het hele lichaam laten zien. Dit opent de deur naar nieuwe behandelingen en gerichte preventie voor de meest kwetsbaren.

Meteoroloog Michiel Baatse, onderzoeker aan de Universiteit Utrecht, legt uit hoe de Atlantische meridionale omkering circulatie (AMOC) werkt en de gevolgen ervan voor Nederland. Hij onthult dat extreme kou in de winter, tot -30 °C, een reële mogelijkheid kan worden door klimaatverandering. Michiel beschrijft de impact van een verzwakte golfstroom, zoals koudere winters en een stijgende zeespiegel. Hij benadrukt het belang van dringende emissiereducties om deze klimaat crisis te voorkomen.

Psychiater Anne Speckens van het Radboud UMC, expert in mindfulness, verkent de wetenschappelijke basis achter deze praktijk. Ze bespreekt hoe mindfulness het brein kan veranderen en ons kan helpen bij stress, angst en depressie. Door middel van hersenonderzoek toont ze aan dat deze technieken positief bijdragen aan de geestelijke gezondheid. Ook legt ze de klassieke rozijn-oefening uit als voorbeeld van bewustzijn en aanraking met het huidige moment. Anne deelt praktische tips om mindfulness in ons dagelijks leven te integreren.

Ilja Voets is onderzoeker aan de TU Eindhoven en expert in bevriezingsonderzoek. Ze bespreekt de fascinerende wereld van cryosleep en de realistische mogelijkheden ervan. Ilja legt uit waarom het onderzoeken van invriezen belangrijk is voor het bewaren van weefsels en organen, en onthult de schade die tijdens het invriezen kan optreden. Interessant is hoe ze inspiratie haalt uit de natuur, zoals waterbeertjes en ijsvissen, om antivries-eiwitten te ontwikkelen. Haar lab maakt zelfs vorderingen in het behoud van hartspiercellen!

Karin Smolders is een lichtonderzoeker aan de TU/e met expertise in de invloed van licht op gezondheid. Ze onthult hoe licht je alertheid, concentratie en humeur beïnvloedt. Wist je dat je letterlijk slimmer kunt reageren met goed licht, maar dat het geen IQ verhogende magie is? Karin deelt tips zoals het gebruik van wake-up lights en hoe je je omgeving kunt optimaliseren voor betere verlichting. Ze bespreekt ook de voordelen van daglicht, de impact van schermlicht op je slaap en waarom dimmen voor bed cruciaal is.

In deze aflevering is Ad Vingerhoets te gast, psycholoog en hoogleraar aan Tilburg University, gespecialiseerd in emoties en nostalgie. Hij legt uit hoe nostalgische herinneringen ons gelukkiger maken tijdens de donkere wintermaanden. Ad onthult dat samen zijn, geluids- en geurtriggers, zoals muziek, sterke gevoelens van verbondenheid oproepen. Hij bespreekt hoe nostalgie niet alleen ons welzijn bevordert, maar ons ook letterlijk warmer laat voelen. Een boeiende discussie over hoe muziek onze emoties en verbinding kan versterken.

Guldan Turgut is psycholoog en expert in micro-expressies en non-verbale signalen. Ze onthult hoe lichaamstaal ons vertelt wat anderen echt voelen, van oprechte glimlachten tot blikken van verrassing. Guldan biedt praktische tips voor sollicitaties en dates, zoals het herkennen van emoties en het verbeteren van je stemgebruik. Ze legt uit hoe een krachtige houding jouw zelfvertrouwen verhoogt en waarom congruentie tussen woorden en lichaamstaal essentieel is voor geloofwaardigheid.

Rebecca van Hove, een historica aan de Rijksuniversiteit Groningen, duikt in de fascinerende wereld van oude Griekse orakels. Ze legt uit hoe deze praktijk de beslissingen van koningen en steden beïnvloedde, vaak via mystieke rituelen en het lezen van organen. Het mysterie rond de Pythia van Delphi komt aan bod, evenals de rol van interpretatie in de voorspellingen. Interessant is ook de vergelijking tussen oude orakels en moderne vormen zoals tarot en AI-chatbots. Orakels gaven de Grieken houvast in een onzeker bestaan, iets wat we vandaag de dag nog steeds begrijpen.