De Universiteit van Nederland Podcast

In deze aflevering is Ad Vingerhoets te gast, psycholoog en hoogleraar aan Tilburg University, gespecialiseerd in emoties en nostalgie. Hij legt uit hoe nostalgische herinneringen ons gelukkiger maken tijdens de donkere wintermaanden. Ad onthult dat samen zijn, geluids- en geurtriggers, zoals muziek, sterke gevoelens van verbondenheid oproepen. Hij bespreekt hoe nostalgie niet alleen ons welzijn bevordert, maar ons ook letterlijk warmer laat voelen. Een boeiende discussie over hoe muziek onze emoties en verbinding kan versterken.

Guldan Turgut is psycholoog en expert in micro-expressies en non-verbale signalen. Ze onthult hoe lichaamstaal ons vertelt wat anderen echt voelen, van oprechte glimlachten tot blikken van verrassing. Guldan biedt praktische tips voor sollicitaties en dates, zoals het herkennen van emoties en het verbeteren van je stemgebruik. Ze legt uit hoe een krachtige houding jouw zelfvertrouwen verhoogt en waarom congruentie tussen woorden en lichaamstaal essentieel is voor geloofwaardigheid.

Rebecca van Hove, een historica aan de Rijksuniversiteit Groningen, duikt in de fascinerende wereld van oude Griekse orakels. Ze legt uit hoe deze praktijk de beslissingen van koningen en steden beïnvloedde, vaak via mystieke rituelen en het lezen van organen. Het mysterie rond de Pythia van Delphi komt aan bod, evenals de rol van interpretatie in de voorspellingen. Interessant is ook de vergelijking tussen oude orakels en moderne vormen zoals tarot en AI-chatbots. Orakels gaven de Grieken houvast in een onzeker bestaan, iets wat we vandaag de dag nog steeds begrijpen.

Bernd Andeweg is geoloog aan de Vrije Universiteit Amsterdam en praat over de fascinerende wereld van vulkanen. Hij onthult dat Nederland een vulkaan heeft onder de Waddenzee en bespreekt waarom het land geen grote vulkanen kent. We leren dat vulkanen variëren in type en gevaarlijk kunnen zijn, met advies over wat te doen bij een uitbarsting. Bernd legt uit hoe lava kan worden omgeleid en wat de effecten zouden zijn als alle vulkanen ter wereld gelijktijdig uitbarstten. Een boeiend kijkje in de geheimen van de aarde!

Job van den Hurk, neurowetenschapper aan Maastricht University, duikt in het fenomeen uitstellen. Hij legt uit dat ons brein evolutiegericht is en voorkeur geeft aan korte termijnbeloningen. Uitstelgedrag is een strijd tussen ons beloningssysteem en de prefrontale cortex. Job deelt praktische tips om deze cyclus te doorbreken, zoals beginnen met vijf minuten, taken opdelen en het inzetten van een verantwoordelijkheidsmaatje. Met een humoristische blik maakt hij deze complexe materie toegankelijk voor iedereen!

Gast Rolf van Lieshout is econometrist aan de Technische Universiteit Eindhoven, gespecialiseerd in het optimaliseren van trein- en vervoersdienstregelingen. Hij onthult waarom de NS-dienstregeling nog steeds handmatig wordt opgesteld, ondanks de opmars van AI. Rolf legt de complexe eisen van een dienstregeling uit en hoe combinatorische explosie de opties exponentieel doet groeien. Ook bespreekt hij de ontwikkeling van vroegere en moderne computermodellen en de uitdagingen bij het vinden van de ideale dienstregeling.

Neuroloog Sandra van der Salm, verbonden aan het UMC Utrecht, onthult fascinerende inzichten over hoe stroboscopisch licht reacties in de hersenen veroorzaakt. Ze legt uit waarom de één danst op flitsend licht en de ander epileptische aanvallen kan krijgen. Met een pop-up disco op het Betweter Festival verzamelden haar onderzoekers gegevens om risico's beter in te schatten. Sandra bespreekt ook factoren die lichtgevoeligheid beïnvloeden en mogelijke aanpassingen van lichtshows voor inclusie, zodat iedereen veilig kan genieten van de dansvloer.

Gül Turan, spierfysioloog aan Wageningen University, verkent het fascinerende verband tussen spieractiviteit en stofwisseling. Ze legt uit hoe spierstilstand het lichaam uit balans kan brengen; al na twee dagen verminderen spieren hun suikeropname met 40%. Daarnaast bespreken ze hoe spiercontractie een cruciale rol speelt bij het reguleren van bloedsuiker. Gül deelt haar experimenten met gips en elektrostimulatie en benadrukt het belang van beweging voor de gezondheid, vooral in het kader van diabetes.

Jacques Claassen, een strafrechtjurist aan de Universiteit Maastricht en specialist in herstelrecht, bespreekt de effectiviteit van straffen. Hij stelt dat bijna de helft van de ex-gevangenen hervalt binnen twee jaar. Claassen pleit voor huisarrest met een enkelband in plaats van gevangenisstraf, omdat dit de recidive met 50% kan verminderen. Hij benadrukt het belang van resocialisatie en herstelrecht, waarbij de focus ligt op samenwerking tussen dader en slachtoffer. Daarnaast weet hij de voordelen van mediation en de beperkingen van zware straffen te belichten.

Daan Hazelaar is onderzoeker aan het Erasmus MC, gespecialiseerd in het opsporen van kankersporen via circulerend DNA in bloed. Hij bespreekt hoe bloedtesten de diagnose kanker kunnen revolutioneren, in plaats van de traditionele, ingrijpende methoden. Daan legt uit hoe tumoren DNA in het bloed achterlaten en hoe sequencingmachines miljoenen DNA-monsters analyseren om kankersporen te detecteren. Hij belicht ook de rol van computers in dit proces en hoe de lengte van DNA stukjes waarschuwingen kan geven over prognoses.