

Decide for Impact podcast
Erno Hannink
De podcast waarin je leert van ondernemers en experts die een positieve duurzame bijdrage leveren aan mens en omgeving. Met persoonlijke verhalen die je helpen om impactbesluiten te nemen voor jullie bedrijf.
Episodes
Mentioned books

Jan 16, 2026 • 1h 3min
Stop chasing happiness – Frank Martela #boekencast afl 133
Vandaag bespreken we het boek, Stop chasing happiness van Frank Martela.
De ondertitel is: A pessimist’s guide to a good life
Frank Martela, PhD, is filosoof en onderzoeker op het gebied van psychologie en werkt als assistent-professor aan de Aalto-universiteit in Finland.
Op YouTube vind je videos van zijn TEDx talks
https://youtu.be/rdKBZbTCVFY?si=zhM7QzWpEUTwwXDd
https://youtu.be/egFuBtCc6Aw?si=fTl-s4iCPkv2x529
https://youtu.be/EqwoOfpM6Ks?si=T6xuuLOJ6r-uLt_B
Stop chasing happiness is van maart 2025
Hij schreef eerder Een prachtig leven (2020) - A wonderful life.
https://www.frankmartela.com/books
Zijn YT kanaal https://www.youtube.com/@frankmartela
Ik vind het een fijn, leuk en interessant boek. Gaandeweg het boek realiseerde ik me hoe stoicijns de Finnen zijn. Ik heb mooi dingen uit boek gehaald die voor mijn gevoel bijdragen aan een goed leven.
Het boek is opgedeeld in blokken:
Kill the ego
Kill the expextations
Start living your own life
Introduction: Are you ready to be born for the third time?
Finland - the land of quiet satisfaction. The art of accepting life (stoicism, Taoism, to Buddhism), while pursuing goals and projects you find valuable.
Physical birth, cultural birth, and now the birth of an individual
Identify goals and values that are truly your own (not from your partner, parents)
Part I Kill the ego
1 Stop caring about your own happiness
You are seeking happiness in the wrong places
To attempt to maximize happiness ironically diminishes it
Exclusive focus on your own happiness makes you selfish and lonely
The tyranny of toxic positivity makes inevitable moments of unhappiness intolerable
2 Stop caring about what others think
3 Stop caring about how you feel
Part II Kill the expectations
4 Stop Caring about your past
5 Stop caring about what happens in the world
6 Stop caring about your future success
7 Intermission: The centre of indifference
The fact that nothing really matters can be highly liberating. p125 Nothing binds you. There is nothing you have to do to make your life worthy. There is no wrong way to spend a life. - Love it. Je hoeft dus ook niemand te veroordelen.
Het verleden kunnen we niet veranderen.
Jouw acties kunnen de toekomst veranderen.
Dus kun je het beste concentreren op een betere toekomst te realiseren. - Meliora (beter)
No single person can alter the course of an overwhelming issue like climate change. But by doing what we can to be a part of the solution, we remain active, energized, and purposeful.
Frankl : What man actually needs is not tensionless state but rather the striving and struggling for a worthwhile goal.
Part III Start living your own life
8 Start caring about yourself
9 Start caring about others
10 Start caring about building a better world
Conclusion: The delicate art of not caring while caring deeply
Life is the best thing that has happened to you, but also the worst. p183
Accept the present and pursue a better future for yourself and for us all.
Playful striving - het gaat niet om competitie maar wel om iets na te streven.
Voor mensen die altijd bezig zijn met competitie wordt het leven een continu project.
187 Epicurus - Stoic
Mooi moto - Put in the work and dare greatly. Dare to enter the arena and leave your own mark (nalatenschap en goed leven)
When you have found your direction, dare to follow it. You may succeed, you may fail. But even if you fail, you fail while daring greatly. (love it)
It is a miracle that you exist p 192
In the end, there is nothing you have to do. Nothing you have to be. Just be. p193
Opvallende lessen uit het boek voor ons:
00:00 intro - een eerste indruk van het boek
03:40 Tom's eerste indruk van het boek en waarom Tom het boek heeft gekocht.
09:20 De Finnen zijn gelukkig zonder daar echt over te praten.
10:05 De derde geboorte na het lezen van dit boek.
11:25 De verbinding met wat de normen, waarden en denkwijze die we van onze ouders hebben meegekregen, tot het moment dat je het je eigen weg kiest.
13:20 Mensen die zich druk maken over gelukkig zijn, zijn over het algemeen minder gelukkig dan mensen die zich daar niet druk over maken.
15:50 De tirannie van giftige positiviteit, maken de moeilijke momenten onaanvaardbaar.
18:40 Als je middenin in de cultuur zit is het lastig om te zien dat jouw cultuur bijzonder is. Daarvoor moet je eerst in contact komen met een andere cultuur.
20:05 "Wie gelukkig is moet het niet aan anderen laten zien."
21:00 Als je af en toe niet aardig gevonden wordt dan is dat een bewijs dat je de vrijheid uitoefent om jezelf te zijn.
23:10 Aan het einde van je leven spijt van hebt dat je niet het lef hebt gehad om die te zijn die je eigenlijk bent.
26:00 Je wil een distantie ontwikkelen en je gevoelens beschrijven, 'Ik voel dat ik boos ben.'
26:20 Je bent niet je emoties, je hebt emoties.
30:10 Momenten van rust en stoïcijnse oefeningen in het dagelijkse vinden.
32:30 Je verleden kun je alleen veranderen door de acties die je in de toekomst onderneemt.
34:40 Wat is het verleden waar je in de toekomst op terug wil kijken?
36:50 Met al je aandacht in het heden en nu zijn.
38:00 Met het 'het is zoals het is' als basis opnieuw nadenken over welk verschil kan ik dan maken.
42:05 Bij beslissingen maak je niet druk over mogelijk succes in de toekost. Succes kan volgen, en kan ook niet. Leef het leven dat je wilt onafhankelijk van toekomstige verwachtingen.
43:10 Het effect van je realiseren dat niets er toe doet kan heel bevrijdend zijn.
45:50 Er is niets dat je hoeft te doen. Er is geen verkeerde manier om te leven.
46:50 Meliora, beter. Wat kan vandaag doen om iets beter te maken.
48:15 Ken jezelf. Weet wat je leuk vindt, want dan kun je daar aandacht aan geven.
49:35 Hoeveel tijd besteed je aan de mensen die het meest belangrijk zijn in je leven?
51:40 Doe drie kleine aardige dingen op een dag.
53:30 Neem waar je bent als startpunt en kijk om je heen naar kleine dingen die nu moeten worden opgelost.
54:50 Commiteer je aan het proces en niet aan het doel.
57:15 Neem het heft in eigen hand en doe waar je zin hebt.
58:05 Niet geven om het resultaat en tegelijkertijd je er wel druk voor maakt.
58:35 Het feit dat je leeft is een wonder. Maak gebruik van dat wonder.
1:00:05 Put in the work and dare greatly. Enter the arena and dare to leave your own mark.
Bronnen die we genoemd hebben
Pierre Bourdieu - Wikipedia
WEIRD is a backronym that stands for Western, Educated, Industrialized, Rich, and Democratic.
The Courage to Be Disliked - Ichiro Kishimi en Fumitake Koga(boek via Libris - lokale boekhandel)
Aki Kaurismäki - Wikipedia - Finse regisseur
Marcus Aurelius - Wikipedia
Memento mori - Wikipedia
The Subtle Art of Not Giving a F*ck UK - Mark Manson
The Myth of Sisyphus - Albert Camus
Luister naar deze aflevering
Beluister hier ons gesprek over het boek Stop chasing happiness
In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld.
Video van deze aflevering
Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/9Da3ie_UvjM
https://youtu.be/9Da3ie_UvjM
In deze aflevering bespreken we het boek Stop chasing happiness.
Transcript

Jan 9, 2026 • 56min
Ultieme droom: dat klimaat geen ‘links’ thema meer is – Sarah Nasrawi
Vandaag het gesprek met Sarah Nasrawi.
Sarah Nasrawi (uitgesproken Na-Srauw-i) is 26 jaar, komt uit Amsterdam en is net terug van de klimaattop COP30 in Brazilië. Met een interdisciplinaire achtergrond in klimaat- en milieuwetenschappen en internationale ontwikkelingsstudies zet ze zich al jaren in voor klimaatrechtvaardigheid. Op COP30 rondde ze haar tweejarige mandaat af als VN-jongerenvertegenwoordiger, waarin ze samen met een collega de stem van jongeren uit het Koninkrijk liet horen in de nationale én internationale klimaatpolitiek.
Laten we beginnen…
Wat ik zoal leerde van Sarah:
00:00 intro -
02:15 Als jongerenvertegenwoordiger bij de COP30 in Brazilië.
03:10 Er wordt door politiek chronisch niet naar jongeren geluisterd, of valt dat mee?
05:25 De meningen van jongeren vooral opgehaald bij middelbare scholen en beroepsopleidingen.
07:55 Haar bijbaan naast jongerenvertegenwoordiger was energiefixer.
10:20 Een achtergrond van klimaatrechtvaardigheid, met ervaring in Tanzania namens ActionAid.
11:30 Door de confronterende reis naar Tanzania raakte ze meer geinteresseerd in schade en verlies, een onderwerp binnen de VN klimaat.
13:55 De stem van de Nederlandse jongere bestaat niet.
15:15 Educatie over klimaat is belangrijk voor jongeren, waarbij het vooral gaat over de waarom vraag.
17:00 Actief dwarsbomen van de bewustwording over klimaat.
18:35 De wetenschappelijke informatie over klimaat is wel beschikbaar, maar je moet het wel geloven.
19:50 Veel strenger optreden tegen de onzin die wordt verteld over klimaatverandering.
20:25 Meer transparantie over fossiele lobbyisten rondom de COP.
23:55 Welke belang heeft de medewerker van een bedrijf met een fossiele focus?
24:55 Duizenden jonge mensen gesproken, die ik anders niet zou hebben gesproken.
27:00 Wat drijft haar om zich zo in te zetten voor het klimaat?
28:20 Veel van de vrijwilligers van NJR doen er nog allerlei werkzaamheden naast.
29:10 Ruimte vinden voor jezelf zodat het mentaal gezond blijft.
30:55 De extra gevolgen voor vrouwen rondom klimaatverandering en klimaatrampen.
34:50 Je krijgt veel haatberichten als je je uitspreekt over het klimaat.
36:15 Als je echt iets wil veranderen moet je nationaal de politiek in.
36:55 Het aantal haat berichten tijdens één week van campagne voeren maakt dat ze het spannend vindt om de politiek in te gaan.
37:35 Veel onderwerpen minder politiek maken. Klimaat is bijvoorbeeld niet politiek.
38:30 Ultieme droom is dat klimaat geen 'links' thema meer is.
40:00 Opgegroeid met respect voor anderen, met diversiteit en met kunst, het is vreemd dat we dat links noemen.
40:50 Het is een politieke keuze om een neutraal onderwerp als klimaat, politiek te maken.
42:55 Je vindt elkaar in de waarom vraag. We willen hetzelfde.
44:05 Eigenlijk zou de BBB bij uitstek een klimaatpartij moeten zijn.
45:00 Een positie innemen waar je veel macht kan innemen en die positie delen.
47:55 Investeren in vriendschappen en vasthouden aan de relaties die niet binnen de bubbel zitten.
49:10 Gelijkwaardigheid, dat mensen een waardig leven kunnen hebben. Gelwaardigheid is geen einddoel, maar een proces.
Meer over Sarah Nasrawi:
https://www.linkedin.com/in/sarah-nasrawi-080877119/
Andere bronnen:
Klimaatconferentie van Belém 2025 - Wikipedia - COP31
UN Climate Change Conference - Belém, November 2025
Wat heeft de COP30 VN-klimaatconferentie opgeleverd?
Tommy Blomvliet
Jongerenvertegenwoordiger - Wikipedia -
Jongerenvertegenwoordigers | NJR
Sarah Nasrawi - Nederland Maakt Impact Topconferentie 2023
ActionAid
Climate Justice Summer School (nu de Feminist Climate Academy)
Dr. Katharine Hayhoe: Leading Climate Scientist
Saving Us - Katharine Hayhoe (boek)
Video van het gesprek met Sarah Nasrawi
https://youtu.be/OpMHQ6YRIKw
Kijk hier https://youtu.be/OpMHQ6YRIKw

Jan 2, 2026 • 42min
Jaaroverzicht #boekencast 2025
In dit jaaroverzicht bespreken Tom en Erno de meest impactvolle boeken van 2025. Ze reflecteren op titels als 'Dit is fascisme' en 'Waarom politiek niet aan politici'. De frustratie over populisme komt ter sprake, net als thema's rond ongelijkheid uit 'Toxisch Reich'. Ook worden de gevolgen van techverandering en de rol van ondernemers in crisistijd belicht. Hun discussie over burgerbetrokkenheid en democratie blijft prangend. Kortom, een boeiende duik in de literatuur en maatschappelijke kwesties van het afgelopen jaar!

Dec 30, 2025 • 57min
Dit is fascisme – Rosan Smits #boekencast afl 132
In een boeiende discussie wordt het boek 'Dit is fascisme' besproken, waarin Rosan Smits fascisme als een strategie om democratie te ondermijnen uitlegt. De presentatie van tien mobiliseringsinstrumenten toont hoe propaganda en ongelijkheden worden ingezet. Er wordt kritisch gekeken naar de opkomst van extreemrechts in Nederland, met een blik op Geert Wilders. Technologie en sociale media spelen een cruciale rol in het radicaliseren van de politiek. Smits biedt ook praktische aanbevelingen voor burgers en journalisten om deze ontwikkelingen tegen te gaan.

Dec 24, 2025 • 1h 3min
Overheid wordt weer de hoeder van de samenleving – Musetta van Wetsingh
Vandaag het gesprek met Musetta van Wetsingh.
Musetta van Wetsingh, mens, maatschappelijk ondernemer en initiatiefnemer van GOED, een burgerbeweging die de energietransitie ziet als middel om armoede en kansenongelijkheid tegen te gaan. Ze denkt in systemen en menselijke dynamieken en handelt vanuit verbinding met zichzelf en anderen.
Laten we beginnen…
Wat ik zoal leerde van Musetta:
00:00 intro -
01:50 Robin Doet, is een maatschappelijke onderneming
02:35 Daarmee staat ze aan de maatschappelijke kant van de energietransitie.
03:35 Een verschuiving van Big Oil naar Big Green.
04:20 Wat ook kan is van Big Oil naar Common Green gaan, waarbij de energie weer van ons allen wordt.
06:05 De ruimte vraag van zonnepanelen in Nederland opgelost.
06:55 We gaan naar een energiesysteem waarbij het ingewikkelder is om het in balans te houden.
10:35 We zitten nog steeds in de industriële revolutie, die is nooit gestopt. Energietransitie is de volgende fase.
12:00 De energietransitie als middel om maatschappelijke verandering en menselijke verbinding weer tot stand te brengen. Telkens kijken wat is het middel en wat is het doel.
13:35 Nalatenschap is het doel van de mens.
14:35 Wat hebben mijn voorouders neergelegd en wat vind ik daarvan.
16:05 De aarde redt zich wel als wij er niet meer zijn.
17:05 De reis naar IJsland die liet zien wat ze wel kan doen.
18:50 Mensen om je heen klaarmaken om vanuit zichzelf te handelen.
20:35 Emotie gebruiken als middel om beslissingen te nemen.
21:30 Je emoties doorvoelen en erkennen.
23:10 Gezien en gehoord worden door in de politiek actief te worden.
24:35 Als we nu de klimaatcrisis niet aanpakken, dan hoeven we niets meer te doen op wonen en sociaal.
28:15 Wij in Nederland gaan diegene zijn die moeten migreren.
31:25 We houden ons zelf voor de gek, want we weten al lang hoe we CO2 uitstoot moeten stoppen.
33:55 Wat wij missen een overheid als hoeder van ons als burgers. Ze zijn slavendrijvers.
34:15 Het kapitalistische systeem draait vooral op om zichzelf in leven te blijven houden en daar moeten we mee breken.
36:45 In burgerinitiatieven worden alle krachten van mensen op een hoop gegooid, die menselijkheid, daar kunnen we iets mee.
38:05 Ze ziet dat er in de samenleving iets veranderd en dat geeft hoop.
41:40 Een mens in verbinding met anderen om voor elkaar te zorgen, in verschillende rollen.
44:50 Fast fashion in kinderkleding, als het kind er is uitgegroeid dan gooi ik het weg.
48:00 Waar voel je je bestaansrecht?
51:25 Het bestaansrecht wat mensen in het huidige systeem meekrijgen is, je moet presteren of je moet je aanpassen.
53:40 De zeven basisbehoeften uit de schematherapie.
54:10 Neem deel in de burgerbeweging Cooperatie GOED (Groen Opwekken en Delen), zodat je een bijdrage kan leveren aan de energietransitie.
55:20 Een kantelpunt voor wind op zee.
57:25 We hadden de energietransitie nooit aan de markt over moeten laten. Alle winsten zijn afgeroomd.
Meer over Musetta van Wetsingh:
https://www.linkedin.com/in/musettavanwetsingh/
https://www.robindoet.org/ons-team/
https://www.cooperatiegoed.nl
Andere bronnen:
Zo werd de energietransitie gebruikt om klimaatbeleid te saboteren | VPRO Tegenlicht - gesprek met Franse historicus Jean-Baptiste Fressoz.
Paradox van Jevons - Wikipedia - de stelling dat technologische vooruitgang die de doelmatigheid verhoogt, waarmee een productiefactor wordt gebruikt, er toe neigt de mate van consumptie van die factor te laten stijgen in plaats van te laten afnemen. Het is het extreme geval van het rebound-effect.
Inner Development Goals - IDGs
Als de dijken breken - Wikipedia (serie van VRT)
I am Scared for Ireland… - Hank Green over het vertragen van de AMOC
Steward owned bedrijven - luister het gesprek met Gijsbert van We Are Stewards
Basisbehoeften uit de schematherapie.
Video van het gesprek met Musetta van Wetsingh
https://youtu.be/iJYuO64_jfo
Kijk hier https://youtu.be/iJYuO64_jfo

Dec 11, 2025 • 58min
Continent van de kwaliteit – Paul Schenderling #boekencast afl 131
Vandaag bespreken we het boek Continent van de kwaliteit van Paul Schenderling.
Subtitel: Hoe Europa een eigen economische koers kan varen
Ik vind het een steengoed boek dat past in deze tijd, waar iedere ondernemer waardevolle inzichten kan uithalen over hoe ze bijdragen aan een betere toekomst van zichzelf, hun omgeving en de planeet. Het lastige is dat het boek te dik is voor 90% van de ondernemers om op te pakken. Een boek met een hoopvolle boodschap en suggesties voor wat je kunt doen. Met een reële actuele analyse van wat op dit moment het probleem is voor Europa en de bedrijven, de mensen en de planeet.
Het lijkt me goed om hier een geillustreerde versie van te maken met de kern, zoals de doeleinden van het leven, de vier grote spelveranderaars, de vier industriële investeringen en de vijf grote impactfactoren om te komen tot een overzicht van de kwaliteiten die een nieuwe economie kan leveren en de strategische stappen naar het continent van kwaliteit. Om af te sluiten met een overzicht van wat ondernemers en burgers kunnen doen en wat dat oplevert.
Het verhaal dat we voorbij de groei moeten komen levert voor veel mensen weerstand op, omdat ze denken dat ze iets verliezen. Een verhaal waarin we naar een kwaliteit van leven gaan is hoopvol en geeft mij energie, je krijgt iets beters.
Het boek kreeg ik van Paul en Tom kreeg het van Bot Uitgevers.
Het boek bestaat uit 4 delen:
I Onze economie dient onze doelen niet meer
II De vier grote spelveranderaars die onze toekomst mede zullen bepalen
III Een hoopvolle realistische visie voor de toekomst van Europa
IV Sufficiëntie, de nieuwe maatstaf voor het succes van bedrijven.
V Handvatten om de nieuwe economie dichterbij te brengen
Inleiding
In het kort de bedreigingen waarmee Europa te maken heeft, de druk vanuit Rusland met de oorlog. De opkomst van radicaal rechts die de democratie aanvalt. De import van spullen uit China waarmee we de productie in Europa zelf onder druk zetten, en daarmee de toekomst van het mkb. Dan de mondiale druk op de ecologische grenzen van de planeet die de natuur (en daarmee de mens) in de problemen brengt.
Verder schetst Paul een beeld van de kwaliteiten van Europa, wat maakt dit continent anders en wat is dat Europese levensgevoel.
Dan volgt een utileg over de oorzaak waarom de economie in Europa de verkeerde kant op gaat de rol van het kapitaal, de economie boven alles een focus op efficientie waarbij de opbrengsten vloeit naar de grote bedrijven en de rijken en de lasten voor d regio en de rest van de mensen.
Dan laat Paul voorbeelden zijn van de het verborgen potentieel van de nieuw economie zoals goed werk, verbetering kwaliteit producten en diensten, meer gelijkheid, duurzaam ondernemerschap en geluk. Dit is een mooi vooruitzicht om verder te lezen.
I Onze economie dient onze doelen niet meer
Interessant hoofdstuk over welke doelen de economie dient met een mooi overzicht op p60 in een tabel.
De kern is vrijheid, vrede, rechtvaardigheid, naastenliefde en dat levert kwaliteit van leven op (bloei).
Op p64 heeft hij een overzicht van de zeven zekerheden van goed werk. Een goed overzicht over wat je zoekt in werk.
De opkomst van het neoliberialisme, wat mensen ook stemmen in de afgelopen veertig jaar, het neoliberale economische beleid blijft.
p80 Ondemocratisch liberalisme - het boek van Lisa Herzog.
Het belangrijkste verzetswapen: een krachtig contrarratief.
De race naar de bodem doordat we overspoelt worden door goedkope producten omdat de bedrijven in China worden gesteunt door de staat, er veel minder regels zijn en daardoor de mens en de natuur kunnen worden uitgeperst. Daarnaast wordt steeds meer marketing gebruikt. Met het handelsblok tussen de VS en China, terwijl de productie doordraait om de groei van de economie te waarborgen, moeten de producten ergens naar toe, Europa want de regels aan de grens zijn door de mondiale handel die mede door de Duitse grote bedrijven is ondersteund.
II De vier grote spelveranderaars die onze toekomst mede zullen bepalen
De vier grote spelveranderaars van onze tijd:
De strijd om digitale monopolies of anti-monopolies
De strijd om het toekomstige concurrentievermogen
De strijd om internationale economische en politiek orde
De strijd om een leefbare toekomst op deze planeet
(De strijd om de toekomst van de democratie) -
De rol van monopolisten grond - schaars maken. Kennis van de complexe waardeketens.
Dit verschuift nu naar de eigenaren van de cloud en data. AI geeft veel macht, veel hoeveelheden data opslaan en inzichten uit halen, die je weer kunt gebruiken om mensen te beinvloeden.
De gevolgen van AI op de economie lijkt vooral een efficiency verhaal. Als je bovengemiddeld goede antwoorden wil krijgen op onze vragen dan is de samenwerking tussen de mens en AI belangrijk. Voor de EU is het belangrijk om zelf AI omgeving te bouwen en beheren zodat we niet opnieuw afhankelijk worden van de VS of China.
Interessant punt over de Duitse exportstrategie, grote bedrijven die lage kwaliteit import vanuit China toestaan in ruil voor hoge kwaliteit producten export naar China. Dit verandert nu China zelf steeds meer hoge kwaliteit producten bouwt en ook exporteert en zo de Europese markt uithollen.
De vier industriele investeringen
investeringen in kennis (te weinig durfkapitaal in EU)
investeringen in vergroening
versterking van de defensie
investeringen in eigen energie
Het ziet er naar uit dat er niet een nieuwe mondiale macht ontstaat, maar verschillende machtsblokken denk aan VS, China, de EU, Rusland en India. (pentarchie)
De grote vijf impactfactoren (verantwoordelijk voor het overschreiden van de negen essentiële ecosystemen:
Uitstoot van broeikasgassen: netto nul in 2050
Materiaalverbruik: volledig circulair in 2050
Watergebruik: zoetwaterverbruik met meer dan 25% verminderd in 2030
Landgebruik: voor menselijke consumptie gehalveerd in 2050
Emissies vna toxische stoffen: vervangbare zeer zorgwekkende stoffen in 2050 uitgefasseer en niet-vervangbare zeer zorgwekkende stoffen sterk gereduceerd.
p160
Nuchtere constateringen, nieuw economisch realisme: p166
door de vergrijzing de toekomstige economische groei in Europa tegenvalt;
hogere publieke en private kosen als gevolg van de vier industriële investeringen;
structurele negatieve economische impact van de mondiale milieucrisis.
Positief effect: samenwerking tussen mensen en AI-systemen kan productiviteit verbeteren.
Spelmakers van de toekomste: internationale machtsblokken, bedrijven en regio's (burgerbewegingen, netwerken van bedrijven en decentrale overheden). p169
III Een hoopvolle realistische visie voor de toekomst van Europa
Keuzes maken met kwaliteit als kompas.
de kwaliteiten die de economie kan leveren: p 179
kwalitatief betere producten met lange levensduur verhoogt tastbare welvaart;
deze betere producten zorgen beter voor de aarde en toekomstige generaties
burgers met laag inkomen kwaliteitsdivident geven
vragen om betere productieprocessen - dus innovatie
welvaartswinst (te gebruiken voor de industriele investeringen)
breed gevoel van zekerheid
Europese waarden verdedigen op het mondiale speelveld
strategische stappen naar dat continent van de kwaliteit: p182
verdediging Europese waarden en kwaliteitsnormen op mondiaal economisch speelveld
vloer en plafond van economie reperareren - goed werk en productie en consumptie binnen de draagkracht van de planeet brengen
digitale soevereiniteit opbouwen
structurele oplossing voor financieren vier industriele investeringen
Ruimte scheppen voor regionale, veerkrachtige gemeenschapseconomieen
Quota voor de grote vijf impactfactoren
serieus werk maken van digitale dekolonisering. Eignaarschap van data.
met belastingen en de vorige stappen het geld vinden voor de industriele investeringen
Sterke regio’s maken binnen Europa. Wat is uniek van de regio en hoe kun je dat uitbouwen en delen? Zoal de Achterhoek een bijzondere positie innemen.
IV Sufficiëntie, de nieuwe maatstaf voor het succes van bedrijven.
ik vind dit een lastige term om te delen met anderen.
Relaties bouwen in de keten, niet zoals nu met allemaal anonieme leveranciers waarvan onduidelijk is wat ze precies doen en hoe.
Prijsstrategie, eerlijke prijzen en absolute schaarste
Voor bedrijven: De goede dingen doen, de dingen goed doen en geen kwaad doen.
Sufficientie: het verhaal van de Fairphone (van Abel) p249. Sturen op efficientie is inefficient - absolute schaarste
Kwaliteitsdiensten die bedrijven kunnen leveren: p 272
kwalitatief hoogwaardige diensten die voorzien in de noden van mensen (niet nut)
kwalitatief goed werk en florerende bedrijfsgemeenschappen
creeren nieuwe natuur
Netto positieve bijdragen die bedrijven kunnen leveren:
een netto positieve bijdrage bij de inzet van natuurlijk hulpbronnen in de keten
een netto positieve bijdrage aan wederkerige relaties in de waardeketen
netto positiefe bijdrage aan de continuiteit van de waardeketen
Verliezen van absolute schaarse middelen die bedrijven kunnen vermijden
minimaal verlies van niet-hernieuwbare hulpbronnen
minimaal verlies van ongerepte natuur
minimaal verlies van eigen vrije tijd van mensen
De grootste menselijke nood is nodig zijn p276
Jaarlijkse budgetten voor bedrijven op de grote vijf impactfactoren p285
sufficientie meetbaar maken (IIRF)
V Handvatten om de nieuwe economie dichterbij te brengen
Nieuwe economie dichterbij brengen:
van onderop bij betrokken burgers en ondernemers
innovatieve bedrijvennetwerken (united economy - Heidi Leenaarts)
samenwerking tussen burgers en bedrijven
De economie democratischer maken (boek Lisa Herzog) met oa. belastingherziening p349
aparte rechtsvormen (ander belastingtarief en herkenbaar),

Dec 4, 2025 • 1h 4min
Stoïcisme groeit in de sisterhood – Simone Blüm
Vandaag het gesprek met Simone Blüm.
Simone is oprichter van Stoicisters, een platform dat stoïcijnse wijsheid praktisch maakt voor het dagelijks leven van moderne vrouwen.
Ze laat zien hoe je met die eeuwenoude principes rust, kracht en helderheid vindt in de drukte van alledag. En wat het betekent om goed te leven én een goed mens te zijn.
Met Stoicisters bouwt ze bovendien aan een community waar vrouwen elkaar ontmoeten, inspireren en aanmoedigen om stoïcijns te leven.
Laten we beginnen…
Wat ik zoal leerde van Simone:
00:00 intro -
02:05 De afbeeldingen van filosofen uit de klassieke oudheid creëren een masculine beeld van iets dat kosmopolitisch is, filosofie.
05:25 Meer vrouwen bekend maken met het stoïcisme en er ook een vrouwelijk gezicht aan te geven.
07:05 Enkele boeken die een breder perspectief op stoïcisme hebben.
09:30 Ze heeft veel steun aan de deugden uit het stoïcisme, zelfbeheersing, rechtvaardigheid, moed, wijsheid en broederschap (sisterhood).
11:20 Filosofie was vroeger veel meer verbonden met het dagelijks leven, om je te helpen een goed leven te leiden.
12:55 Een praktische vertaling van de filosofie en stoïcisme, zodat meer mensen er mee bekend worden.
13:50 Een netwerk van vrouwen die gebruik maken van elkaars wijsheid en ervaringen.
16:00 Jezelf weerbaar maken tegen het perfecte plaatjes van sociale media.
18:50 Emoties en gevoel zijn oordelen en dat doe je met je rede.
21:20 Het verschil tussen eenvoud en gemak.
23:35 Gebruik technologie op een stoïcijnse manier.
25:40 Er is vast iemand die me kan vertellen wat ik moet doen. Hoe krijg ik mijn leven weer op de rit en uit de chaos?
27:20 Het is minder druk in mijn hoofd en ik kan betere keuzes maken.
28:35 Gelukkig zijn met minder waardoor er minder druk op het inkomen zit.
30:10 De beloning zit vooral in de impact.
33:20 Een positieve impact maken op iemand anders' leven is een onderdeel van stoïcijns zijn. Het leven van een goed leven.
36:30 Het alternatief voor het mannelijke, krachtige stoïcisme de Stoicisters.
37:25 Een onderscheid maken met wie je werkt, bijvoorbeeld alleen met vrouwen. Met een het voorbeeld van Deja Foxx en waarom Erno voor de podcast alleen vrouwelijke leiders uitnodigt.
39:45 Als je je buitengesloten voelt door een bepaalde netwerk, waar ben je dan bang voor, wat zit er achter?
43:40 Elementen uit het stoïcisme misbruikt worden in de sfeer van de macho man voor de eigen agenda.
46:15 Marcus Aurelius als het voorbeeld hoe een leider moet zijn, medemenselijk en onzeker.
48:05 Meer kijken naar de overeenkomsten en wat je van de ander kunt leren, in plaats van de verschillen zoeken en je daar tegen afzetten.
48:15 Richt je op de dingen die binnen je macht liggen en accepteer de dingen die niet binnen je macht liggen.
49:20 Wees het tegenovergestelde van de persoon waar je van denkt die het niet goed doen.
54:00 Het meest lastige is nee zeggen tegen de dingen die je leuk vindt, en vooral als je ervoor gevraagd wordt.
56:50 Houvast aan de deugden bij lastige keuzes, zoals moed.
1:00:35 De maatschappij beter kunnen maken wanneer we de definitie van 'werk' veranderen. Dat dit niet hoeft te gaan over inkomen.
Meer over Simone Blüm:
https://www.linkedin.com/in/simone-bl%C3%BCm-b5391928/
https://stoicisters.substack.com
Andere bronnen:
Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127
A Guide to the Good Life - William B Irvine
Stoïcijnse levenskunst - Miriam van Reijen
Boeken van Brandon Sanderson
Ryan Holiday (website) Wikipedia
Going Viral Taught Me the Internet Is Broken — but Fixable | Deja Foxx | TED - uit de video, internet for girls (sisterhood):
GenZ Girl Gang, "an Instagram community determined to redefine sisterhood for a new generation"
Search Engine Lore
Archive of Our Own - Wikipedia
Manifesto - Sunroom - Where women & non-binary creators get paid to exist
Diem | Social Search Engine
Het beest dat ongelijkheid stimuleert – Xaviera Ringeling
Inner Development Goals (IDG)
IDG Global Practitioners Network (GPN)
Video van het gesprek met Simone Blüm
https://youtu.be/5QP2bGxH5Eg
Kijk hier https://youtu.be/5QP2bGxH5Eg

Nov 21, 2025 • 1h 13min
Oud, Stout en Vrij: Het Leven Na Succes – Monique Bolung
Vandaag het gesprek met Monique Bolung.
Monique is transcultureel systemisch coach en opleider met meer dan dertig jaar ervaring.
Ze was directeur van SchoolvoorCoaching, oprichter van Breinkorf, een bureau voor teamcoaching, en werkt nu vanuit Golden Blues.
Bescheiden als een Indische, plat Amsterdams als het moet — Monique draait niet om de waarheid heen.
Ze begeleidt mensen die willen leven met alles wat ze zijn: kracht, kwetsbaarheid, verlies en verlangen.
Haar werk raakt thema’s als macht en onmacht, verzoening en thuiskomen in ontheemding.
Laten we beginnen…
Wat ik zoal leerde van Monique:
00:00 intro -
02:40 Het was vooral hard werken en ze kwam tot de realisatie dat dit niet was wat ze nu moest doen.
003:55 Op je 69e 'systemic dans and movement' gaan geven.
04:45 We hebben in deze tijd (met Ai) geen behoefte aan nog meer slimmere mensen, maar aan mensen die kunnen doorvoelen en doorgronden.
08:25 Kun je je legacy doorgeven?
12:40 Haar levensenergie is toegenomen, toen ze zich bewust realiseerde dat haar leven eindig is.
16:30 Ze heeft een aantal succesvolle bedrijven gehad, en dat gaf veel werk, succes, geld, maar ook een gevoel van leegte.
17:35 Een voorbeeld hoe je op een lollige manier oud kunt worden.
18:30 Voornemen om oud, stout en fout te zijn op haar leeftijd.
20:05 De komende jaren zal ze veel verlies lijden.
25:05 Ze is statenloos opgegroeid en kreeg op haar zestiende de Nederlandse nationaliteit om te gaan studeren.
34:25 Neem je leven zoals het komt, en leef het zoals je bent, en niet zoals je moet zijn. - haar legacy
36:45 Het verschil tussen onderwijs/opleiden en ontwikkelen.
38:55 We hebben vooral iets te ontwikkelen op de emotionele en sociale kant in deze tijd met de ontwikkeling van de Ai, en minder op de intellectuele kant.
40:40 Iedereen ziet dat dit niet goed gaat, maar we wachten tot de wal het schip keert.
41:35 Ondernemers hebben een soort leeftijdsgrens, die komt na de groei- en succesverslaving.
44:40 De maximalisatie van welzijn in plaats van winst.
48:15 'F*ck you' ongelukkige jeugd ik doe mijn eigen ding.
49:10 In voldoende mate je slachtofferschap en in voldoende mate je daderschap nemen.
51:20 Ze kon niet zeggen, 'Ik ben kwetsbaar.'
52:40 Ondernemers en managers in de top laag van de organisatie hebben vaak iets van, ik heb misschien geen makkelijke start gehad, maar ik trek me er niets van aan en gaan dan in de overdrive en zijn daar succesvol in.
54:50 Het leven kunnen nemen, en blij zijn met wat het leven je geeft.
56:15 Hoe lang heeft het familiesysteem voeten aan de grond in de regio? Hoeveel stabiliteit zit er in je dna?
58:40 De bijdrage die ze levert door met migranten te werken.
1:02:00 Het gesprek aan gaan door de juiste vraag te stellen in plaats van stelling nemen.
1:04:10 Als er meer wij komt, wordt je rijker, ook als individu.
1:09:00 Organisaties hebben meer doorleefd leiderschap en wijsheid nodig.
Meer over Monique Bolung:
www.goldenblues.nl
https://moniquebolung.nl
https://www.linkedin.com/in/moniquebolung/
https://decideforimpact.com/show402-de-prijs-van-migratie-monique-bolung/ - De prijs van migratie.
https://decideforimpact.com/show40/ - Wat moet ik met al dat geld?
Boek:
10 Tips voor Teamcoaching (2020)
Andere bronnen:
Her-innering is niet hetzelfde als geheugen. - YouTube - Paul de Blot
Arawana Hayashi - the art of true move
Sandrijn Dekkers
Blue zone - Wikipedia
Hilbrand Westra - School voor Systemisch Bewustzijn (SSB)
Tao (filosofie) - Wikipedia
Bersiap periode - Wikipedia
Paul Mbikayi
Inner Development Goals
Video van het gesprek met Monique Bolung
https://youtu.be/kcKx2qwq55Q
Kijk hier https://youtu.be/kcKx2qwq55Q
De onderwerpen die we bespreken raken aan belangrijke thema’s zoals levensenergie, leiderschap, kwetsbaarheid, systeemverandering, en de balans tussen succes en zingeving. Hier zijn enkele kernpunten:
1. Levensfase en zingeving
“Op je 69e 'systemic dance and movement' gaan geven” en “Voornemen om oud, stout en fout te zijn”: Dit benadrukt het belang van levenslang leren en experimenteren, ook op latere leeftijd. Het is een oproep om stereotypen over veroudering te doorbreken en te blijven groeien, zelfs als dat onconventioneel is.
“Haar levensenergie nam toe toen ze zich realiseerde dat haar leven eindig is”: Dit sluit aan bij het idee van memento mori—bewustzijn van sterfelijkheid kan leiden tot meer intensiteit en authenticiteit in het leven.
2. Kritiek op succes en leegte
“Succesvolle bedrijven gaven werk, geld, maar ook leegte”: Een herkenbare observatie: succes en materiële welvaart garanderen geen geluk. Veel mensen ervaren dit na jaren van hard werken en zoeken naar diepere betekenis.
“Maximalisatie van welzijn in plaats van winst”: Een pleidooi voor een post-groei economie, waar welzijn en duurzaamheid centraal staan. Dit past bij jouw interesse in postgroei-initiatieven.
3. Emotionele en sociale ontwikkeling in het AI-tijdperk
“We hebben geen behoefte aan slimmere mensen, maar aan mensen die kunnen doorvoelen en doorgronden”: Een krachtige stelling, vooral nu technologie veel cognitieve taken overneemt. Empathie, wijsheid en emotionele intelligentie worden steeds belangrijker.
“Ontwikkelen vs. opleiden”: Onderwijs richt zich vaak op kennis en vaardigheden, maar persoonlijke groei en zelfkennis zijn minstens zo cruciaal.
4. Kwetsbaarheid en leiderschap
“Ik kon niet zeggen: ‘Ik ben kwetsbaar’”: Veel leiders en ondernemers worstelen met kwetsbaarheid, terwijl juist authenticiteit en openheid vertrouwen en verbinding creëren.
“Ondernemers hebben een leeftijdsgrens na groei- en succesverslaving”: Dit suggereert dat er een natuurlijke evolutie is in ambitie—van prestatie naar betekenis.
5. Legacy en verbinding
“Neem je leven zoals het komt, en leef het zoals je bent”: Haar legacy lijkt te gaan over acceptatie, authenticiteit en vrijheid.
“Als er meer ‘wij’ komt, word je rijker als individu”: Een mooie samenvatting van hoe collectief welzijn individueel geluk versterkt.
6. Systeemverandering en verantwoordelijkheid
“We wachten tot de wal het schip keert”: Een kritiek op passiviteit—verandering begint bij individuele actie en moed.
“Doorleefd leiderschap en wijsheid”: Organisaties hebben leiders nodig die ervaring en menselijkheid combineren met visie.
Reflectievragen voor jou
Wat raakt jou het meest in deze uitspraken? Zijn er thema’s die aansluiten bij je eigen ervaringen of werk?
Hoe zie jij de rol van kwetsbaarheid en authenticiteit in leiderschap? Past dit bij wat je ziet in jouw netwerk of organisatie?
Hoe zou jij de balans tussen succes en zingeving beschrijven? Heb je zelf momenten meegemaakt waar je dacht: “Is dit het?” na een periode van hard werken?
Transcript
Erno Hannink: [00:00:00] Hallo en welkom bij aflevering 483 van de Decide for Impact podcast. Vandaag het gesprek met Monique Bolum. Monique is transcultureel systemisch coach en opleider met meer dan 30 jaar ervaring. Ze was directeur van school voor coaching, oprichter van Breinkorf, een bureau voor teamcoaching en werkt nu vanuit Golden Blues.
Bescheiden als een Indische, een plat Amsterdam zoals het moet. Monique draait niet om de waarheid heen. Ze begeleidt mensen die willen leven met alles wat ze zijn. Kracht, kwetsbaarheid, verlies en verlangen. Haar werk raakt thema's als macht en onmacht, verzoening en thuiskomen in ontheemding. Mijn naam is Erno Hanink en ik deel mijn opgedane kennis ervaring en expertise met jou.
Ik coach ondernemers zodat ze besluiten nemen om hun impact te groeien. Het was opnieuw voor de derde keer een [00:01:00] bijzonder gesprek met Monique. Het is altijd fijn om met haar in gesprek te komen en van haar wijsheid te leren. Laten we beginnen. Welkom in de nieuwe podcast aflevering. Vandaag spreek ik met Monique Bolum.
Welkom Monique. Dank je. Opnieuw het is de derde keer dat ik met je spreek in de podcast. Ik spreek elkaar natuurlijk vaker maar voor de podcast.
Monique Bolung: Ja.
Erno Hannink: De vorige keer was in juni 2023 en daarvoor was het nog langer geleden. Het was een van de eerste afleveringen van de podcast. Dat zal ruim tien jaar geleden zijn, denk ik uit mijn hoofd.
En ondertussen is er weer veel veranderd in wat jij doet in jouw leven. Dus ik dacht, dat is wel een mooi moment om te kijken hoe je er nu in staat met je bedrijf, met jezelf. Omdat ik wat ik van je zie en wat ik van je gehoord heb, denk ik, er zitten hele interessante onderwerpen in waar je mee bezig bent.
Dus daar wil ik het heel graag over hebben. Ik denk voor mensen die jou niet kennen, de meest interessante stuk is [00:02:00] waar je mee bezig bent nu. Je hebt zo'n drie rollen bedacht voor jezelf in deze nieuwe fase van je leven. Maar hiervoor had je breinkorf, daar hebben we de vorige keer bijvoorbeeld over gesproken.
Wat was voor jou de reden om met pensioen te gaan of uit breinkorf te stappen, dat je zegt ik ga het nu anders doen?
Monique Bolung: Ja, nou ik merkte met breinkorf, het was gewoon ook keihard werken. Weet je, dus ik dacht ook, ik geloof dat ik toen ik uit breinkorf stapte, was ik 66 geloof ik, 67. Ik had het gevoel ja, dit is niet wat ik nu nog moet doen.
Ik wist toen ook niet wat ik wel moest doen. Dus ik ben 1 januari 2021 uit breinkorf gestapt. En ik zat op de bank en ik dacht nou, ik ben breinkorf ben benieuwd wat er gaat gebeuren. Ik weet eigenlijk niet wat ik ga doen. Dus ik had geen plan, ik had geen [00:03:00] verwachtingen. Ik voelde wel, er hangt iets in de lucht.
Toen merkte ik in de tijd daarna, dat ik zelf ook een soort ontwikkeling doormaakte. Want ja, je bent 67, je krijgt pensioen, je krijgt ook AOW. Ik vond het echt fantastisch dat dat allemaal zomaar op de rekening binnenkwam.

Nov 14, 2025 • 1h 6min
De democratische markt – Lisa Herzog #boekencast afl 130
Vandaag bespreken we het boek De democratische markt van Lisa Herzog.
Subtitel: Hoe meer economische gelijkheid onze politiek kan redden.
Lisa Herzog is een Duitse politiek filosoof. Ze is hoogleraar politieke filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Haar onderzoek richt zich op economische rechtvaardigheid, ethiek in organisaties en democratie in het bedrijfsleven.
Engelse titel van het boek The Democratic Marketplace: How a More Equal Economy Can Save Our Political Ideals (aug 2025)
Politics and the Economy (Elements in Political Philosophy) (October 31, 2025)
'De toekomst van werk: van hiërarchie naar democratie (2024)
Citizen Knowledge: Markets, Experts, and the Infrastructure of Democracy (2023)
Reclaiming the System: Moral Responsibility, Divided Labour, and the Role of Organizations in Society (2018)
Ze heeft al een aantal boeken op haar naam, en al heel wat publicaties in de 6 jaar dat ze in Groningen zit. Toch is ze nog niet echt een bekend gezicht in Nederland volgens mij.
https://www.rug.nl/staff/l.m.herzog/research?lang=nl
https://en.wikipedia.org/wiki/Lisa_Herzog
Een goed en duidelijk, maar droog wetenschappelijk boek. Met onderwerpen waar we de laatste maanden al vaker boeken besproken hebben, maar nu met een focus op de economie, en de mythe dat de markt alles oplost. Verschillende videos van haar talks online te vinden, veelal in het Duits.
Trouw: Democratie en kapitalisme waren het powerkoppel van het Westen. Maar de klad zit in het huwelijk, betoogt politiek filosoof Lisa Herzog, en als we niet oppassen delft de democratie het onderspit.
https://www.trouw.nl/binnenland/als-we-onze-economieen-niet-hervormen-verliezen-we-de-democratie-waarschuwt-filosoof-lisa-herzog~b6a1a1f2
Inleiding: De democratie democratiseren, de economie democratiseren
1 Markten, grote bedrijven en hun alliantie tegen de democratie
2 Werknemers: onderschikten of burgers?
3 Ongelijkheid: waarom democratiën er minder van nodig hebben
4 Van groei naar functies
5 Tijd voor democratie
6 De democratie repareren op open zee
Inleiding: De democratie democratiseren, de economie democratiseren
Betoog dat efficientie en groei, het fundament onder het kapitalisme, geen demokratische waarden zijn. Het economische systeem komt vooral ten goede aan de happy fwe, de mensen die al veel hebben. De ongelijkheid wordt steeds groter. We hebben al vaker gezien dat dit uiteindelijk tot steeds meer problemen lijdt en dat het voor iedereen slecht is. Er is een enorme focus op efficientie, terwijl zoals Herzog zegt, op de plekken waar het moet (natuurlijke hulpbronnen) is het een goed idee.
De problemen van de moderne economische systemen zijn een slechte verdeling, onrechtvaardigheid, een gebrek aan ecologische duurzaamheid en onvoldoende mentale ruimte om meer existentiele vragen te stellen. (spijker op de kop) Belangrijke oorzaak, de focus op efficiëntie.
Welke democratie willen we? participatie me een sterk deliberatief element zegt Herzog. Actief betrokken burgers (Eva Rovers) en burgers die meningen, perspectieven en argumenten uitwisselen (IDG).
Rosa Luxemburg en huidige politiek - over wiens vrijheid praten we als we het hebben over vrijheid. Luxemburg zegt dat vrijheid, gaat over vrijheid van de degenen die anders denken. Anderen de rechten toekennen die je ook voor jezelf opeist.
1 Markten, grote bedrijven en hun alliantie tegen de democratie
Als we op een romatische manier naar markten kijken dan lijkt dit de beste oplossing. Een plek waar mensen hun waren kunnen aanbieden en andere mensen dit kunnen kopen en onder druk van concurrentie worden de producten beter en goedkoper. Waar de eigenaar verantwoordelijk is en zich ook verantwoordelijk voelt voor wat ze maakt en de effecten rondom het bedrijf en de markt. Maar de markt ziet er al lang niet meer zo uit.
De markt bestaat vaak uit grote bedrijven, zonder een aanwijsbare eigenaar, aandeelhouders op afstand, en een CEO die er zit om maximale winst voor de aandeelhouders te realiseren. De grote bedrijven beheersen markten, kopen concurrenten op, beinvloeden politici en kijken niet om naar de impact ze zijn juridisch niet verantwoordelijk. Zo is er geen concurrentie meer en worden producten en diensten duurder en krijg je lagere kwaliteit, worden regels aangepast in het voordeel van deze bedrijven en de aandeelhouders en springen de aandeelhouders van het ene naar het andere bedrijf waarbij grote problemen op de maatschappij worden afgewimpeld.
Mythe: Waarom aandeelhouders zoveel verdienen, omdat ze meer risico lopen. Maar de grote bedrijven waarin ze investeren schuiven de risico’s steeds meer af op anderen en lopen de aandeelhouder steeds minder risico.
The Great Reversal - Thomas Philippon p59 - de VS is de afgelopen decenia steedsm minder concurrerend geworden waardoor de burgers steeds meer betalen en steed minder overhouden.
p60-66 hoe ziet een democratische markt er uit en hoe kom je daar?
p67 voorbij markten - ingebed in een breed scala van niet-marktgerelateerde instellingen.
2 Werknemers: onderschikten of burgers?
In dit hoofdstuk dat een niet-democratische omgeving met aangewezen managers slecht is voor de werknemers. Ze heeft het over de platformwerkers en de dagloners die minder krijgen dan het minimumloon.
Belangrijk is een soort baangarantie, ruimte krijgen om je eigen positie te verbeteren met scholing. Een vangnet.
Een meer democratische werkomgeving, besluiten duren langer maar de problemen op de lange termijn zijn lager waar de winst ontstaat. Ze doen het beter op sociaal en ecologisch gebied.
3 Ongelijkheid: waarom democratiën er minder van nodig hebben
4 Van groei naar functies
5 Tijd voor democratie
Voor mij een sterk hoofdstuk. Tijd krijgen voor andere zaken dan betaald werk. Ruimte om de democratie te versterken met sociale, maatschappelijke activiteiten, zorg dragen voor anderen, of de politiek in te gaan. Zodat de politiek niet alleen wordt vericht door mensen die de middelen hebben, waarmee ze tijd kunnen kopen.
6 De democratie repareren op open zee
Herzog zegt dat het huidige systeem onrechtvaardig en verkeerd is, maar dat er ook ruimte is voor verandering. Kleine stapjes die geleidelijk het gehele systeem veranderen. Ze gelooft niet in een hele grote verandering (revolutie) in een keer. We hebben een positieve visie nodig.
Ze gebruikt hiervoor de metafoor van Neurath dat je een schip op open zee alleen kunt repararen als je plank voor plank, balk voor balk doet. Zodat het grootste deel in takt blijft en daardoor kan blijven varen, en ondertussen het gehele schip geleidelijk kan worden vernieuwd.
Op p201 heeft ze het over de derde kamer (Eva Rovers)
Normen veranderen en mythes afleren
mythes als dat toenemende efficientie goed is voor iedereen
mythe als eigendom - dat alle bedrijven prive extractieve eigendom moeten zijn. Veel meer publiek en cooperatieve eigendom.
mythe van een spel van winnaars en verliezers. Dat winnaars recht hebben op meer dan anderen.
Banen die meer betekenis krijgen wanneer sociale en ecologische waarden worden meegenomen. Weg van BS banen.
Democratisering van de economie over de gelijke morele waarde van iedere individueel mens, en de noodzakelijke bijdrage die verschillende soorten work kunnen leveren. Vanuit de overheid kun je dit ondersteunen door kleine initiatieven (zoals steward ownership en subsidies voor MKB) niet wil overbelasten met papierwerk.
De positieve hoop die Herzog heeft is dat we een systeem kunnen creëren dat zorgzamer is, waar ruimte is voor diversiteit en kwetsbaarheid, en gebaseerd op samenwerking.
Hiervoor moeten we vechten tegen de macht van diegene die verandering proberen tegen te houdem en tegen de macht van onze eigen gewoontes en luie manier van denken. p217
Opvallende lessen uit het boek voor ons:
00:00 intro - een eerste indruk van het boek
04:05 Eerste indruk van Tom en waarom we dit soort boeken bespreken.
05:15 Het uitgebreide notenapparaat geeft verdieping voor wanneer je dit zoekt, maar het boek is door alle genoemde boeken ook heel breed.
08:10 Een tip voor de Europese wetenschappers en uitgevers om beter leesbare boeken uit te brengen, bijvoorbeeld zoals De Correspondent met Vonkjes doet.
11:10 Efficiëntie en groei, de kern van het kapitalisme, zijn geen democratische waarden.
14:00 De inleiding had ook de titel neoliberalisme kunnen hebben.
16:30 De hele grote bedrijven proberen het democratische proces te beïnvloeden (en dat lukt ze, zie VS).
18:15 Het idyllische beeld dat we van een markt hebben, klopt al lang niet meer.
20:00 De motivatie die aandeelhouders en CEOs gebruiken om veel meer te verdienen dan een gemiddelde werknemer is de risico's die ze lopen, maar ze hebben de risico's vooral verdeeld en vaak bij de maatschappij neergelegd.
23:15 Een niet democratische werkomgeving onder andere door aangewezen managers.
28:08 Twee belangrijke oplossingen die Herzogs niet noemt in het hoofdstuk over de democratisering van de werkplek, het minimum loon verhogen en de sociale rechten van werknemers verbeteren zoals een goede ziektekostenverzekering en een sociaal vangnet.
30:55 In het hoofstuk over ongelijkheid verwijzen we naar het boek The Spirit Level - omdat het duidelijk laat zien dat het verminderen van ongelijkheid goed is voor iedereen, rijk en arm.
40:00 Tijd creëren voor mensen zodat ze actief met de democratie aan de slag kunnen gaan.
42:15 Op weg naar de oplossing in de verkeerde volgorde, organiseer bijvoorbeeld eerst toegankelijke kinderopvang.
46:00 Het behoud van koopkracht voor iedereen aan de onderkant bij de verder gaande automatisering.
50:25 Kleine veranderingen toepassen terwijl alles doordraait, om zo uiteindelijk de grote verandering te realiseren zonder dat je onderwerp tot stilstand komt.
Bronnen die we genoemd hebben

Nov 11, 2025 • 1h 6min
Belonging, Identity, and Decolonizing from Within – Zulfia Abawe
Today, we are learning from Zulfia Abawe.
Zulfia is a lecturer in Global Business and Cohort Lead in the MBA Global Program at the Faculty of Business and Creative Industries at the University of South Wales (Zulfia Abawe — University of South Wales). Holding three post-graduate degrees, including a Masters in Public Policy, LLM in Human Rights, and a PhD in Law and Democracy, she has extensive experience in political and legal analysis, with a particular focus on Afghanistan’s legal pluralism and political institutions. Her PhD dissertation examined Afghanistan's legal pluralism from a gendered perspective and its reflection, or lack of, in the 2004 Afghan constitution.
Currently, she is exploring relationality and decoloniality as an analytical and theoretical framework to study foreign interventions in Afghanistan from 2001 to 2021, emphasizing decoloniality, local practices and decolonial knowledge production in legal and political developments.
Let's get started...
In this conversation with Zulfia Abawe, I learned:
00:00 Intro - how to pronounce Afghanistan and the decolonization of the IDGs
03:40 - Explaining the work that Zulfia does at the University of Wales
04:30 The research work of Zulfia on international relations, decoloniality, relationality, and foreign interventions in Afghanistan.
05:20 Looking at colonisation not only from a North-South or East-West perspective.
09:15 The symbolic elements of the various accents and how they form me.
11:00 Afghanistan is called the graveyard of empires.
13:20 Challenging the victim-savior approach from the Western world towards Afghanistan.
16:05 You have to get as much education as possible, and books are your best friends - her mother always reminded her.
19:18 Bring in your lived experiences, especially in the era of AI.
23:50 We hoped that access to more information would make people smarter, but it often works in the opposite direction, and critical thinking is lacking.
30:25 The definition of leadership by Northouse misses the non-human relationships.
34:55 Acquiring knowledge by taking time to think about the question.
38:45 Going in and experiencing the similarities by being a part of the culture.
41:05 Decolonisation is the process of reflecting and questioning the things that I need to change within myself.
42:35 Knowledge is produced by the mind, the soul, the heart and desire. (Plato)
45:20 Using intuition from your own experiences and the lived experiences of your forefathers in your decision-making.
46:00 Looking for explanations of intuitive capabilities in the work of Jung and Frankl.
56:40 The intention behind the question and stepping onto the cultural island.
59:45 Zulfia is looking for co-authors for the book she is writing on foreign interventions—both military and non-military—from a gendered perspective and micro-resistance.
More about Zulfia Abawe:
https://www.linkedin.com/in/zulfia-abawe-ph-d-16861819/
https://zulfiaabawe.blogspot.com
Resources we mention:
Learn more about Afghanistan https://en.wikipedia.org/wiki/Afghanistan
A connecting perspective on colonization – Rukmini Iyer
Peter Guy Northouse - Leadership theory and practice
Book Sophie's World - Wikipedia - Jostein Gaarder
Dan Ariely - Wikipedia - Dan Ariely: Misbelief (website)
Thinking, Fast and Slow - Wikipedia - Daniel Kahneman (Dutch book review)
Predictably Irrational - Wikipedia - Dan Ariely Intuitions -- do we have good intuitions? (YouTube)
Carl Gustav Jung - Wikipedia
Man's Search for Meaning - Wikipedia - Viktor Frankl (Dutch book review)
Socratic questioning - Wikipedia - (Dutch book review on Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127)
The union for working animals - Vakbond voor dieren
Geert Hofstede's cultural dimensions theory - Wikipedia - The 6 dimensions model of national culture by Geert Hofstede
Everyday resistance - Wikipedia by James C. Scott
Video of the conversation with Zulfia Abawe
https://youtu.be/5rrd0SNTOjc
Watch the conversation here https://youtu.be/5rrd0SNTOjc
Transcript
[00:00:00] Erno Hannink: Hello and welcome at episode 482 of the Decide for Impact podcast. Today you are listening to the conversation with Sophia Abawe.
Welcome in a new podcast episode Today, I'm, [00:02:00] I'm talking to Zulfia Abawe Welcome.
[00:02:05] Zulfia Abawe: Thank you.
[00:02:05] Erno Hannink: I'm trying my best to pronounce your name right, but I also understand now I'm pronouncing the country where you come from. Wrong. How do you pronounce it? Afghanistan, Afghan, how do you pronounce it?
[00:02:17] Zulfia Abawe: It's I call it a Afghanistan.
[00:02:19] Erno Hannink: A Afghanistan.
[00:02:20] Zulfia Abawe: Yeah. Because with them, yeah, we have a little bit the truth use, it's the language itself. Afghans call it a Afghanistan, so that's why otherwise in the west they call it Afghanistan.
[00:02:31] Erno Hannink: The Dutch also have these, this g in the back of Yeah. we ha we should be able to do that, right.
If we know how to pronounce it, we should be able to do it right. I have got in contact with you after a session with Ru Minnie, who had three sessions on decolonizing the inner development goals. And if you want to learn more about that, you have to, I, I have an episode with Minnie in the podcast.
I will link to her in the show notes. You can listen to that. It's [00:03:00] a very interesting podcast. But we after to have a very interesting conversation too about colonization, decolonization, let's start with. Where you work, because I think, you have a not so typical, background from my regular guests. So where do you work?
What do you do?
[00:03:15] Zulfia Abawe: I'm a lecturer at the University of South Wales. it's very interesting because my research focus and my teaching focus, it's distinct. I lecture in organizational behavior, human resource management and leadership, and I will be, focuses more on multinational businesses.
But then, I've been offered another module, which I'm gonna teach next semester, and that's more public services, and organizations in a public service. And I'm also cohort lead, which means that I'm leading a group of, a cohort of students who come from different parts of the world, ensuring that their journeys, students are very smooth, a different person to help them when they come over to the uk.
We are working with a lot of international students from Southeast Asia. That's my, teaching side of work. And then the [00:04:00] research is more focused on international relations, decoloniality relationality, looking into foreign interventions in Afghanistan and how it can be seen in, in analyzed in the, from a different perspective, mostly driven from decolonial approach.
And I don't know if, I wanna give a caveat here because the word decoloniality carries a lot of sensitivities, especially when, when I interact with people from different backgrounds. And some people might think that I'm it employs a binary of north and global North and global South or east and west.
And that's something which I'm not working on. It's more of extension of the way we look into reality, extension of the way we understand things and allowing different types of systemologies come to come to the surface. it's absolutely not creating a binary, it's more extension of what we already know and the frameworks we have and challenging some of them.
[00:04:57] Erno Hannink: I think there's an interesting [00:05:00] point here and it related to a post you wrote about your visit to a, a summit you were and about your accent. I think it has a lot to do with where you have been living for longer periods of your life. You've been living in Germany, of course, in Afghanistan, but also in Germany, in the US and UK and Wales.
So there's a lot of, mixture of cultures that you have been part of and interacting with and picking up their. Accents as well, of course in the way that you talk right now. And I think that's very connected to me. It sounds very connected to looking at colonization as, you know, what are the words that we are using, how are we looking at this?
'cause if you look at from north and south or east and west, that's a very vesting view in general. That's how we in the Western world look at these issues. But I can imagine if you live, for example, in [00:06:00] Africa, you, you look completely different. Or if you look in, if you live in Afghanistan, you look completely different at this topic.
So it has a lot to do with the culture, where you come from, how you, where you've grown up, what, what you bring with you in your history and how you think about these topics. And you have such a wide variety of this that I can imagine that you have a very different perspective on how you could look at this.
[00:06:28] Zulfia Abawe: thank you so much for bringing that up because I agree with you. So I have lived in the Pakistan, Afghanistan, and I lived in Germany. I came to the uk, I went to the US to do a PhD, educated in five different education systems. I'm a multilingual and as much as I, I'm, I don't wanna put my research in a shelf.
So every day research I do, it I reflect how it's changing things for me, how I see my everyday experiences. It changes the whole thing for me. And I also see it more of a change in character and the mindset and perspective and the more I [00:07:00] lived in different societies. And I remember first time when I went to Germany, I was way too conservative.
I was very shy. I wasn't open to engaging with even talking to people from different cultures. But then I know what the experience had changed. It doesn't, it doesn't change based on my lived experience and how I interact with people now,


