Ondertussen in de kosmos

Op papier zijn zoetstoffen de ideale suikervervangers. Weinig calorieën, wél zoet. Toch passeren ze de spijsvertering niet ongemerkt, blijkt uit een groeiende stapel wetenschappelijk onderzoek. Wetenschapsjournalist Ronald Veldhuizen ging op zoek naar de nieuwste inzichten over wat zoetstoffen met ons lichaam doen. Helpen light producten met afvallen? Zijn natuurlijke zoetstoffen beter dan chemische varianten? En: waarom bestaat er wel Cola Light, maar geen Chocola Light met nul calorieën?   Presentatie: Tonie MuddeMontage: Julia van AlemEindredactie: Corinne van DuinSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hanneke de Klerck is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant en deelt haar inzichten over gedragsverandering en gewoontes. Ze bespreekt verrassende resultaten van lezers over hoe ze van slechte gewoontes afkwamen. Belangrijk zijn frisse starten en het koppelen van nieuw gedrag aan bestaande routines. Interne beloningen blijken effectiever dan externe cadeaus. Hanneke en de presenteerder benadrukken het belang van kleine, haalbare stappen en het omgaan met terugval om blijvende veranderingen te realiseren.

Het is het meest spectaculaire vuurwerk: ontploffende sterren en exploderende deeltjes. Sterrenkundigen worden er steeds beter in om dit kosmische vuurwerk te zien en krijgen daardoor een nieuwe blik op hoe het heelal werkt. Presentator Tonie Mudde bespreekt het met redacteur sterrenkunde George van Hal.Presentatie: Tonie MuddeMontage: Julia van AlemEindredactie: Corinne van DuinSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Maarten Keulemans, wetenschapsjournalist en samensteller van een lijst met de meest geciteerde Nederlandse onderzoeken van 2025, deelt interessante inzichten. Hij bespreekt hoe wenkbrauwen functioneren als gesprekshulpen en onderzoekt de impact van AI op organisaties. Keulemans licht ook studies toe over de WNT-pathway en de rol van Nederlandse auteurs in wereldwijde obesitascijfers. Verder komt het mechanisme achter longcovid aan bod en hoe kunst kan bijdragen aan morele vorming volgens stoïcijnen.

Wetenschappers doen steeds weer nieuwe ontdekkingen over onze voorouders: de apen waar wij van afstammen. Nu is er een tijdgenoot ontdekt van onze meest bekende mensachtige voorouder Lucy. Host Tonie Mudde bespreekt de nieuwe ontdekkingen uit de oertijd met wetenschapsredacteuren Maarten Keulemans en Duuk Roodbol.Presentatie: Tonie MuddeMontage: Julia van AlemEindredactie: Corinne van DuinSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering is Ellen de Visser te gast, medisch redacteur bij de Volkskrant en expert in medische literatuur. Ze bespreekt waarom zo veel mensen rugpijn ervaren, ondanks dure matrassen en pijnstillers die vaak niet helpen. Ellen legt uit dat de menselijke rug niet slecht ontworpen is en verduidelijkt de misleidende rol van scans. Bewegen blijkt cruciaal voor herstel, terwijl gangbare houdingsadviezen en veel verkochte oplossingen niet effectief zijn. Ze benadrukt dat wetenschappelijk onderzoek nog volop in ontwikkeling is.

Laurens Verhagen, AI-journalist en expert op het gebied van chatbots en hun invloed op informatievoorziening, onthult fascinerende inzichten over hoe deze technologieën ons dagelijks zoekgedrag veranderen. Hij bespreekt de aantrekkingskracht van samenvattende AI-antwoorden, de verontrustende fouten die ze maken en de risico's van verzonnen juridische uitspraken. Verder staat hij stil bij de gevolgen voor nieuwsmedia, zoals het afnemen van doorklikgedrag en de druk op verdienmodellen. Verhagen benadrukt de noodzaak van voorzichtigheid in het gebruik van chatbots.

Hanneke de Klerk, journalist bij de Volkskrant met een focus op gezondheid, en Anna van den Breemer, ook journalist en expert in gedragsverandering, delen praktische tips om van slechte gewoontes af te komen. Ze bespreken het belang van concrete doelen en routine, zoals het gebruik van vaste afspraken voor beweging. Door persoonlijke ervaringen te delen, zoals het vervangen van snackgedrag, geven ze inzicht in effectieve strategieën. Ook benadrukken ze dat fouten acceptabel zijn en dat kleine stappen leiden tot duurzame veranderingen.

Wetenschappers verkennen hoe hun expertise Nederland zou veranderen. Ze bespreken woningnood als een kwestie van ongelijke verdeling en pleiten voor innovatieve oplossingen zoals drijvende woonwijken. Asielopvang kan beter verspreid worden voor integratie. Ook wordt het belang van een ministerie tegen polarisatie benadrukt, met aandacht voor burgerparticipatie. Klimaatbeleid moet breed toegankelijk zijn zonder ongelijkheid te creëren. De discussie draait om hoe wetenschappelijke oplossingen in de politiek passen.

In deze aflevering is George van Hal te gast, een wetenschapsredacteur die zich richt op drone-detectie en afweer. Hij bespreekt de toenemende bezorgdheid over drones rond vliegvelden en hoe deze effectief gedetecteerd en bestreden kunnen worden. Daarnaast legt hij uit waarom traditionele radar niet goed werkt voor kleine drones en introduceert hij innovatieve oplossingen zoals speciale drone-radars. Ook het concept van de geplande 'drone wall' in Europa komt aan bod, met vragen over de effectiviteit en locatiekeuze.