De Verwondering Podcast

Meral Polat is als actrice vooral bekend van haar acteerwerk in films en series, zoals Keyzer & De Boer Advocaten en De Luizenmoeder. Zingen is echter haar grootste passie, en dan het liefst in de taal van haar ouders: het Koerdisch- een taal die tot 1980 om politieke redenen verboden was.  Meral had een sterke band met haar vader, die twee jaar geleden overleed. Hij liet haar altijd vrij in haar keuzes en motiveerde haar om haar muzikale ambities na te streven. Na zijn overlijden begon Meral aan een innerlijke reis met als hoofdvraag: wie ben ik? Ze dook in haar vaders brieven en gedichten, en besloot om samen met haar bandleden naar Dersim af te reizen, het gebied van haar voorouders. Hier kwam ze niet alleen oog in oog te staan met haar eigen wortels, maar ook met de wortels van de mensheid. Meral ziet het leven als een leerschool, waarin ze steeds wordt uitgedaagd om keuzes te maken: “wij hebben als mens de keuze om te kiezen voor haat of liefde, wij zijn vol mogelijkheden.”

Volgens de overlevering stamt de familie van Vamba Sherif af van de profeet Mohammed. Nadat de elfjarige Vamba in de verboden kamer door geheime geschriften van zijn voorouders snuffelde, stuurde zijn familie hem weg. Zijn moeder zou hij nooit meer terugzien. Schrijver Vamba Sherif werd geboren in een vooraanstaande familie in Liberia: de Sherifs. Deze familie zijn volgens de overlevering de afstammelingen van de profeet Mohammed. Zijn moeder was een rijke, ondernemende vrouw, die graag zoveel mogelijk haar overvloed deelde. ‘Ze geloofde dat haar goedheid zou weerklinken in de eeuwigheid’, vertelt Vamba aan Annemiek. 

Jurist Mariët Baaij groeide op in de Gereformeerde Gemeente. Ze verliet op haar negentiende de kerk. Door een unieke ervaring tijdens een gebed, noemt ze zichzelf inmiddels weer gelovig.Jurist Mariët Baaij geloofde als klein meisje heilig in de goedheid van God. Tijdens de donderpreken in de Gereformeerde Gemeente van haar ouders kwam hier echter verandering in. Tóch kon ze niet geloven dat de mens ten diepste slecht zou zijn. Ook toen ze erachter kwam dat ze op vrouwen viel, wat in de kerk niet werd goedgekeurd, bleef ze vertrouwen in haar goedheid als mens. Op haar negentiende verliet ze de daarom kerk. Ze verloor al haar zekerheden.

Na een periode binnen de dikke kloostermuren verlangde Jakob van Wielink naar een leven midden in de wereld, waarin hij iets kan nalaten aan volgende generaties. Toen Jakob van Wielink het klooster intrad nam hij een nieuwe naam aan. Hij koos voor de naam van aartsvader Jakob. Hij hecht erg aan de k van Jakob: die staat voor kwetsbaarheid en kracht. Het leven binnen de dikke kloostermuren bleek overigens niet goed bij Jakob te passen, hij verlangde naar een leven midden in de wereld met een vrouw en kinderen aan zijn zijde. Die vrouw kwam er, en hij kreeg er ook een stiefdochter bij, met wie Jakob een liefdevolle relatie kreeg. Helaas bleef het verlangen naar eigen kinderen onvervuld. Het afscheid nemen van de vaderwens ervaarde hij als een intens rouwproces, waarbij hij ook zijn identiteit als man ging bevragen: wat betekende dit voor zijn man-zijn? En hoorde hij er nog wel bij?Ook zonder kinderen blijft Jakob trouw aan zijn innerlijke vader. Hij geeft uiting aan de vaderrol in het begeleiden van mensen, en door iets na te laten waar volgende generaties iets aan zullen hebben.

Janneke Nijboer was tot voor kort een levenslustige, drukbezette dominee. Dat veranderde toen ze een jaar geleden de diagnose spierreuma kreeg. Ze kampt sindsdien met veel pijn en vermoeidheid, ze beweegt zich in een innerlijk landschap van dorheid en schaarste. Hoe lang dit nog gaat duren is onduidelijk. Lang was Janneke boos op haar ziekte, en soms is ze dat nog steeds. Ze probeert zich zo goed mogelijk tot de nieuwe realiteit te verhouden. ‘Ik moet leren om niet meer beter te willen worden’, vertelt ze Annemiek. Op haar website schrijft Janneke blogs over hoe dit leerproces haar vergaat. Mag ze er nog zijn, ook nu ze niet langer de duizendpoot is die ze ooit was? Ja, zegt ze, maar het vergt een innerlijke zoektocht om tot dat inzicht te komen.

De nieuwe roman van Alex Verburg. Kan een leugen uit liefde begaan niet meer waarheid in zich dragen dan een waarheid zonder genade? Jochem vertelt het verhaal van drie generaties en hun bakermat, de boerenhoeve Patrimonium. Een geschiedenis van raadselachtige verbanden, van onmacht en overmoed, verlies en verlangen. Alex Verburg neemt de lezer mee in een zoektocht naar verbinding en troost.

Voor reizend journalist Chris Keulemans is het woord ‘welkom’ een van de mooiste woorden. En: ‘Ik ken u niet, maar u bent welkom’ de mooiste zin. Hij trof die aan in de drie heilige boeken (Bijbel, Koran, Thora). Het verhaal van de gastvrije Abraham is tevens zijn dierbare tekst en vormt het hart van Keulemans’ boek Gastvrijheid. Zonder een deur die opengaat, een tafel die wordt gedekt zouden reizigers soms ten dode opgeschreven kunnen zijn. Zelfs zijn eigen tafel in Amsterdam-Noord is een gastvrij personage: hier verzamelen zich onbekende en vertrouwde vrienden die ideeën en ervaringen uitwisselen. Al reizende leerde Keulemans ook de kunst van het gast-zijn: er zijn vragen die je niet stelt. Chris Keulemans leidde cultuurcentra zoals De Balie in Amsterdam. Ook daar was zijn functie die van de gastheer, die ontmoetingen mogelijk maakt. Maar waar is hij zelf thuis? Wie bepaalt, vraagt hij zich in zijn reportages uit grensgebieden af, wie het recht heeft om een plek thuis te noemen? Wie hoort ergens en wie is de buitenstaander?  

Ruim tien jaar geleden verdween Job, de achttienjarige zoon van Roek Lips, in zee aan de Spaanse kust. Zijn lichaam werd nooit gevonden. Het drukke leven van vader en omroepbaas Lips kwam plotseling tot stilstand. Na een periode van intense rouw leerde Lips om de dood van zijn zoon te aanvaarden, hoe moeilijk dat ook is. Het Bijbelboek Job – waarin de hoofdfiguur op de proef wordt gesteld door God – hielp daarbij. Het verhaal van de Bijbelse Job gaat over het aanvaarden van de rampen die je in het leven kunnen overkomen. “Zowel het leven als de dood zijn ons gegeven”, vertelt Lips aan Annemiek. “Uiteindelijk gaat het erom voor beide de dankbaarheid te kunnen voelen.” Zelfs in zijn diepste wanhoop is er toch altijd iets dat hem draagt, zo heeft Lips ervaren. De dood van Job zette Lips op een ander spoor in zijn carrière. Lips is geen omroepbaas meer. Nu voert hij voor zijn platform ‘Nieuwe Leiders’ gesprekken met allerlei bestuurders, wetenschappers en kunstenaars over de zin van het leven, en over het bouwen aan een nieuwe wereld.

Jos Wienen studeerde geschiedenis en theologie, maar werd bestuurder: het burgemeesterschap van Haarlem ervaart hij als een prachtig vak. Omdat hij kennelijk ‘ lastig’ was voor het criminele circuit werd hij ernstig bedreigd. Geruime tijd moest hij op een geheim adres onder voortdurende bewaking doorbrengen. Hij besefte: het kàn fout gaan, maar hij wist zich veilig in Gods hand. ‘De grondtoon,’ constateert Wienen, ‘is altijd vertrouwen.’Het vaderschap is een belangrijk thema in zijn leven: zijn taak als burgervader, het vaderschap over zijn kinderen, het geloof dat zijn eigen vader hem voorleefde, en God de Vader. Dat varieert van verantwoordelijkheid tot onvoorwaardelijke liefde. Het inspireert hem om nabij te zijn, zich te verdiepen in het waarachtig medemens zijn.In alle drukte koestert hij de stilte. Onvergetelijk is zijn ervaring op de berg Horeb, in de zinderende hitte. Daarom is zijn dierbare tekst die uit 1 Koningen 19, waar beschreven staat hoe Elia de Heere hoorde in ‘het suizen van een zachte stilte’. Zo komen we, zegt Jos Wienen, op de essentie van het bestaan, de diepte in de werkelijkheid. Waar falen mag en vergeving voorhanden is.

De romans van Liesbeth Goedbloed staan vol met Bijbelse symboliek en grote religieuze vragen over schuld en genade. Ze laat zich voor haar boeken inspireren door haar eigen jeugd in een streng reformatorisch gezin, waar weinig ruimte was voor barmhartigheid. Fouten werden keihard afgestraft. Psalmen werden haar vluchtheuvels, omdat er in deze teksten ruimte was voor alle emoties én er een directe relatie met God voelbaar werd. Pas toen ze op haar achttiende de kerk verliet, ontmoette ze voor het eerst mensen buiten haar eigen geloofsgemeenschap. Ze realiseerde zich toen pas hoe traumatisch haar jeugd was geweest. Er begon voor Liesbeth een zoektocht naar lichtvoetigheid en bereikbare vrede: een vrede die héél nabij is. Ze vindt deze vrede vooral in de natuur: “Het boek van God is heel lang een gesloten boek geweest, maar het boek van de natuur ligt altijd open.”