Raport międzynarodowy

Od hiperoptymizmu do hiperpesymizmu. Witold Jurasz w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" komentuje nastroje, jakie towarzyszą nam na przestrzeni ostatnich tygodni, gdy nadzieje, które wzbudziło wycofanie wojsk rosyjskich z obwodu kijowskiego, zaczyna wypierać sceptycyzm w obliczu umacniania się sił najeźdźcy we wschodniej części Ukrainy. "Dowodzenie armią niczym się nie różni od zarządzania firmą, wymaga podejmowania decyzji trudnych" - przypomina dziennikarz Onetu. Tłumaczy przy tym, jak interpretować Kissingera i jaki jest cel Stanów Zjednoczonych w dostarczaniu broni Ukrainie. Wcześniej podejmuje jednak wątek szpiegomanii. Dlaczego przed nią przestrzega? Komu dziś z Rosją nie po drodze? Czy zawsze należy szukać w tym drugiego dna? W końcu - jaki sygnał obywatelom Rosji powinien wysyłać Zachód? W tym kontekście historia Olega Zakirowa - jak mówi Witold Jurasz - "historia polskiej hańby, polskiej znieczulicy i powód do ogromnego wstydu, ale też historia straszliwej polskiej głupoty". Czy ostatnia?

Obwód Kaliningradzki. "Region zmilitaryzowany, problematyczny, w warunkach eskalacji konfliktu niebezpieczny" - tak opisuje go dziennikarka Paulina Siegień, którą do rozmowy zaprosił Witold Jurasz. Co oznacza dla Polski to sąsiedztwo, kim są nasi rosyjscy sąsiedzi z Obwodu Kaliningradzkiego i czy jest to teren mniej "putinowski" niż reszta Rosji? "Kaliningrad buduje swój obraz wokół tego, że jest zachodni, jest europejski" - tłumaczy Paulina Siegień, ale podkreśla, że wciąż jest to zwyczajne rosyjskie miasto, a lojalność jego władz wobec Kremla niezaprzeczalna. W "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" o tożsamości mieszkańców, historii regionu i potencjale separatystycznych ambicji, ale też o polskich fantazjach wobec Obwodu Kaliningradzkiego, związanych z nimi ryzykiem i "niebezpiecznej symbiozie" Rosji z Ramzanem Kadyrowem.

Sytuacja na wojennym froncie to przede wszystkich drobne ruchy i powolne postępy rosyjskiego wojska. Powolne, ale widoczne. "Zdobycze rosyjskie są dziś większe od wszystkich łącznych zdobyczy sprzed 8 lat" - opisuje Witold Jurasz w "Raporcie międzynarodowym". W którym miejscu faktycznie jest dziś Ukraina? Jakie straty ponosi? Jak opis wojennej rzeczywistości wygląda w Polsce, a jak na świecie? Dziennikarz Onetu przytacza siedem scenariuszy rozwoju zdarzeń, stworzonych przez think-thank CEPA. Wskazuje, które z nich wydają się bardziej, a które mniej prawdopodobne i zwraca uwagę na ważny szczegół - żaden z tych scenariuszy nie zakłada powrotu Krymu do Ukrainy. "Zamrożony konflikt to jest to, czego przez lata zawsze pragnęła Rosja" - komentuje Witold Jurasz i analizuje, dlaczego takie pomysły w ogóle się pojawiają.

Zawiłe relacje rosyjskich patriarchów prawosławnych z Kremlem prowadzą nas do czasów Cyryla, który wojennej propagandy nie stara się dziś nawet kamuflować. Historia zna już jednak podobne przypadki, choćby z czasów II wojny światowej. "Zaczynają się odbywać nabożeństwa polowe, pojawiają się potwierdzone przypadki niesienia ikon przed wojskiem. Cerkiew angażuje się bardzo mocno" - opowiada w rozmowie z Witoldem Juraszem prof. Hieronim Grala. Tak Rosyjski Kościół Prawosławny zdaje egzamin z lojalności i lojalnym władzy w zasadzie już pozostaje. Późniejszy dialog polskiego Kościoła Katolickiego z Cerkwią też zresztą ma przysłużyć się wyższym celom politycznym. Nie duchowe pojednanie, lecz międzynarodowy interes ma być podstawą do jego rozpoczęcia. O "agentach z agendy", długich pielgrzymkach negocjatorów w Moskwie i polskiej naiwności, ale też o rosyjskiej moralności i wpływie na nią epoki radzieckiej w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".

Gdy Finlandia i Szwecja składają wnioski o dołączenie do NATO, na drodze do szybkiej akcesji staje Turcja. Czy jest szansa na kompromis? Władze Turcji nakreśliły listę oczekiwań wobec obu państw, ale "90% żądań jest nierealistycznych" - ocenia Witold Repetowicz z Defence24. Gość Witolda Jurasza przekonuje, że Turcja od dawna pozostaje z Rosją w bardzo dobrych relacjach. "Jedną nogą jest po stronie rosyjskiej" - konstatuje. W co gra Recep Tayyip Erdogan? Czy Ankara zamierza zrezygnować z interesów z Moskwą? Jakie narzędzia nacisku na Turcję mają w rękach Amerykanie? O tym w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina". Dziennikarz Onetu i jego gość rozmawiają też o tym, skąd bierze się "moda na Turcję" i analizują, czy możliwy jest scenariusz, w którym Turcja znajdzie się poza NATO.

Czy wojna w Ukrainie może spowodować zmianę polskiej polityki na lepsze? To pytanie zadaje w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" Witold Jurasz. Odpowiada prof. Antoni Dudek z UKSW. "Kryzys rodzi zmianę" - przyznaje gość dziennikarza Onetu, ale jednocześnie nie pozostawia złudzeń, że na poprawę jakości w polskiej polityce przyjdzie nam poczekać. "Szansa na wejście nowych ludzi jest dziś znikoma" - stwierdza prof. Dudek. Dlaczego polska polityka jest taka, jaka jest? Dlaczego rywalizacja wypiera kooperację, kto podzielił naszą scenę polityczną i kiedy ten konflikt się wypali? W tym odcinku o lokalnej polityce na tle globalnego kryzysu.

Jedność to nie tylko żelazne interesy. Znaczenie ma też bliskość kulturowo-cywilizacyjna. "Dziś Rosja cywilizacyjnie popłynęła do Azji" - mówi w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" gość Witolda Jurasza Jerzy Marek Nowakowski. Były ambasador RP opowiada, co dziś łączy Zachód i w czym ten Zachód ma przewagę nad Rosją. Tłumaczy też, jak konflikt w Ukrainie uratował polską politykę zagraniczną. Dziennikarz Onetu i jego rozmówca wspólnie zastanawiają się, czy dzisiejsza Ukraina może zająć miejsce Polski, która "od XVI wieku zawsze była pomiędzy", bo dziś, gdy Warszawa "zarzuciła kotwicę na Zachodzie" o podobny sukces walczy nasz sąsiad ze wschodu. Odpowiadają też na pytanie, czy gdyby rządził Trump, Putin napadłby na Ukrainę?

Czy to "wypadek przy pracy" rosyjskich propagandzistów, czy jednak Rosja szykuje się do zmiany retoryki? Wypowiedź Michaiła Chodarionoka w rosyjskiej telewizji państwowej, który wskazywał m.in. na całkowitą izolację Rosji, można interpretować dwojako – jako niepożądany komentarz lub zamierzone działanie. Dziennikarz Onetu przestrzega jednak przez szukaniem teorii spiskowych. Dlaczego? O tym w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina". W odcinku także sprawozdanie z bieżących spraw - czy Rosja próbuje 'podpalić' Bałkany, dlaczego Indie wycofały się z umowy na zakup rosyjskich śmigłowców i czy Turcja może znaleźć się poza NATO - odpowiada Witold Jurasz.

Kiedy gra w dyplomacji ma sens? "Tylko wtedy, kiedy mamy dobrze określone cele" - mówi Krzysztof Rak, dyrektor Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej i gość Witolda Jurasza. Czy więc można porównać dyplomację do tanga, czy jednak dyplomacja to twarde stąpanie po ziemi? W "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" historia dyplomatycznych wysiłków od II RP i Piłsudskiego do Łukaszenki i czasów współczesnych. Dziennikarz Onetu i jego gość próbują tłumaczyć, czym jest gra w dyplomacji i dlaczego nie zawsze przynosi efekt. Dyskutują też o tym, jak dziś powinniśmy balansować w polityce międzynarodowej. "Dyplomacja nie jest czarno-biała, to poruszanie się w strefie szarości" - konstatuje Witold Jurasz. Ocenia też decyzję o ewakuacji rannych żołnierzy z kombinatu Azowstal i tłumaczy, czym - w jego ocenie - różni się polska wizja heroizmu od tej, którą dziś obserwujemy w Ukrainie.

Czy przynależność partyjna w Stanach Zjednoczonych ma wpływ na nieustępliwość polityków? Kto jest twardzielem, a kto mięczakiem? Do rozmowy o amerykańskich stereotypach Witold Jurasz zaprosił redaktora naczelnego Onetu. Bartosz Węglarczyk zdradza m.in. kulisy wycofania amerykańskich wojsk z Afganistanu i analizuje, czy w tym kontekście teorie spiskowe, które mają swoje źródło w Rosji, mogą zawierać w sobie pierwiastek prawdy. Opowiada o tym, jak "robi się politykę" w USA i kim właściwie jest Joe Biden. "Biden wie o Rosji więcej niż wszyscy polscy politycy razem wzięci" - ocenia. Ale pojawiają się też wątki europejskie. W "Raporcie międzynarodowym Ukraina" o tym, jak wojna w Ukrainie zmieniła cały kontynent, jaki efekt psychologiczny przyniosła i kto w rzeczywistości stoi za telefonami Macrona do Putina.