Rosyjska Cerkiew. Niezależna instytucja czy "wydział ideologiczny KGB"?

Zawiłe relacje rosyjskich patriarchów prawosławnych z Kremlem prowadzą nas do czasów Cyryla, który wojennej propagandy nie stara się dziś nawet kamuflować. Historia zna już jednak podobne przypadki, choćby z czasów II wojny światowej. "Zaczynają się odbywać nabożeństwa polowe, pojawiają się potwierdzone przypadki niesienia ikon przed wojskiem. Cerkiew angażuje się bardzo mocno" - opowiada w rozmowie z Witoldem Juraszem prof. Hieronim Grala. Tak Rosyjski Kościół Prawosławny zdaje egzamin z lojalności i lojalnym władzy w zasadzie już pozostaje. Późniejszy dialog polskiego Kościoła Katolickiego z Cerkwią też zresztą ma przysłużyć się wyższym celom politycznym. Nie duchowe pojednanie, lecz międzynarodowy interes ma być podstawą do jego rozpoczęcia. O "agentach z agendy", długich pielgrzymkach negocjatorów w Moskwie i polskiej naiwności, ale też o rosyjskiej moralności i wpływie na nią epoki radzieckiej w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".