Het Mediaforum

Met het uitschakelen van zogenaamde drugsboten zette het Witte Huis al de toon, maar er worden nu ook olietankers rondom Venezuela gekaapt en ingenomen. Wat president Trump van plan is, blijft onduidelijk. De officiële houding van Washington is dat ze achter drugsbazen aan zitten en niet uit zijn op een 'regime change' in Venezuela, wat zou betekenen dat president Nicolás Maduro afgezet zou worden. "De spanning neemt toe", ziet ook Clara van de Wiel, adjunct-hoofdredacteur van NRC. En dat "op steenworp afstand" van het Nederlandse koninkrijk, aangezien Curaçao op een kleine 70 kilometer afstand ligt van Venezuela. Inmiddels sturen Nederlandse media dan ook correspondenten die kant op. "Het is niet uit te sluiten dat Trump op militaire actie overgaat en een oorlog start", aldus Van de Wiel. Inez Polak, oud-correspondent in Israël, denkt dat Trump zelf ook nog niet goed weet wat hij van plan is. "Ik denk dat hij een regime change wil zien, maar als het niet lukt, stapt hij er weer van af."Aan tafel zitten Clara van de Wiel, Roos Moggré en Spraakmaker Inez Polak.

Volodymyr Zelensky is in Nederland. Dat maakt het de vierde keer dat de Oekraïense president in ons land is en de derde keer dat hij de Kamers toespreekt. Het is onderdeel van een tour langs meerdere Europese hoofdsteden, met als doel om "het gevoel van steun voor Oekraïne warm te houden", stelt Hans van Soest, politiek commentator voor het AD. Bovendien vindt er in Den Haag een conferentie plaats over de wederopbouw van Oekraïne, waarbij het vooral draait om het eventueel inzetten van bevroren Russische gelden. "Dat is de belangrijkste reden dat hij hier is vandaag", meent Van Soest. Het is maar de vraag wat dat gaat inhouden, hoe de VS en Rusland daarop reageren, maar ook of er brede steun komt van alle EU-lidstaten. "Zelensky pakt zijn kans", aldus Van Soest. 

Bij een Chanoeka-viering op Bondi Beach in Sydney, Australië openden twee mannen, vader en zoon, het vuur. Er zijn 16 doden gevallen, inclusief de 50-jarige schutter. De andere schutter werd ontwapend door omstander Ahmed el Ahmed, die de schutter besprong en zijn geweer ontnam. De beelden van de aanslag en van hoe de schutter geneutraliseerd wordt, maken veel indruk. "We leven in een beeldcultuur. Het is de realiteit waarin we leven", reageert Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland. Die beelden zijn "absurd en gruwelijk", maar werden ook in het Jeugdjournaal getoond, uiteraard met een waarschuwing vooraf. Volgens onderzoeksjournalist Sofyan el Bouchtili is het belangrijk om kinderen "te laten nadenken over of dit willen zien", ook omdat ze het zonder begeleiding kunnen tegenkomen op sociale media. 

Opnieuw zorgt demissionair landbouwminister Wiersma (BBB) voor conflict, dit keer om haar plannen om boeren meer mest te laten uitrijden op hun land. Dit zou namelijk grote, negatieve gevolgen hebben voor de waterkwaliteit. Ook eerder deze week berispte het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding Wiersma naar aanleiding van een klacht van drie mediabedrijven over het opzettelijk uitstellen van de openbaarmaking van uitstootgegevens van veebedrijven. Rennie Rijpma, hoofdredacteur bij het Algemeen Dagblad, vindt het maar vreemd dat Wiersma nog op haar post zit. "Het adviescollege vond haar werkwijze 'grenzen aan misbruik van de wet'. Een paar jaar geleden zou een minister daarvoor moeten aftreden, maar in dit demissionaire kabinet niet." Kefah Allush, presentator en programmamaker, twijfelt of Wiersma’s handelen aanleiding zal zijn voor haar aftreden. "Dit kabinet is al 26 keer over zichzelf gevallen. Ik kan me niet voorstellen dat mensen van de VVD en BBB nog zin hebben om haar te vervangen." Sicco de Knecht, directeur van het Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving, vindt dat we belangrijke lessen kunnen trekken uit het handelen van deze minister. "Met het oog op een volgend kabinet wordt er wel drie keer nagedacht over wie er als minister op die post gezet wordt."Aan tafel zitten Kefah Allush, Rennie Rijpma en Spraakmaker Sicco de Knecht. Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het Mediaforum af. 

Sandra Rientjes, de directeur van de Nederlandse tak van Wikipedia, zwaait af. In een interview met De Volkskrant waarschuwt zij voor twee grote gevaren: de invloed van AI, waardoor het platform niet meer levensvatbaar zou zijn, en de cultuuroorlog waar het bedrijf in verzeild is geraakt. Volgens Sjirk Kuijper, journalist bij het Nederlands Dagblad, worden media "geplunderd" door AI-chatbots als ChatGPT, waardoor de bestaanszekerheid afneemt. "Wikipedia moet aan hun betrouwbaarheid en aan hun betaalmodel werken." Paul Römer, oud-directeur radio en tv bij Talpa, meent dat de feitelijkheid van Wikipedia altijd in het geding is, omdat mensen lukraak dingen kunnen toevoegen. "Ik denk dat Wikipedia aan het einde van hun levenscyclus zit. Je kunt niet meer overleven, ze kunnen niet betalen voor hun services."Aan tafel zitten Paul Römer, Sjirk Kuijper en Spraakmaker Jip van den Toorn.

D66 schuift Rianne Letschert, bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht, naar voren als nieuwe informateur. Zij moet de nieuwe formatiegesprekken tussen Jetten (D66), Bontenbal (CDA) en Yeşilgöz (VVD) in goede banen gaan leiden. Een Kamermeerderheid zal vandaag waarschijnlijk instemmen met de aanstelling van Letschert. "Het is een verlossing voor Den Haag", zegt politiek commentator Kees Boonman. Het valt hem op hoe er gereageerd wordt op iemand die niet uit Den Haag komt. "Het AD noemde haar een 'groentje op het Binnenhof', maar deze vrouw is gepromoveerd. Ze zouden heel blij mogen zijn met haar." Adjunct-hoofdredacteur bij De Gelderlander, Niki van der Naald, ziet hoe de media veel bezig zijn met de persoon achter de informateur. "Bij alle vorige formaties was de informateur helemaal niet zo’n persoonlijkheid. Het is heel belangrijk geworden of iemand een kreukloos imago heeft."Aan tafel zitten Kees Boonman, Niki van der Naald en Spraakmaker Danny Ghosen.

Tot grote ergernis van GroenLinks-PvdA zit de VVD aan tafel met D66 en CDA om te praten over een mogelijk minderheidskabinet. Volgens GroenLinks-PvdA-partijleider Klaver worden daarmee kiezers "belazerd." Al gedurende de campagne maakte Yeşilgöz duidelijk dat haar VVD niet in een kabinet wil met GroenLinks-PvdA. "Ik snap de houding van de VVD wel", zegt Marc Adriani, hoofdredacteur bij BNR Nieuwsradio. "Voor de voortgang van de formatie is het niet handig, maar misschien komt de draai van VVD later nog." VPRO-hoofdredacteur Sarah Sylbing ziet dat het voor GroenLinks-PvdA "misschien ook niet zo’n goed idee" is om met "drie (midden)rechtse partijen in een kabinet te gaan", maar wil wel graag een meerderheidskabinet. "De wereld staat in de fik. Het grootste belang is een stabiel kabinet dat weet wat besturen is, dat is spannend met JA21 en 50PLUS." 

De formatiegesprekken liepen afgelopen week moeizaam. Om deze impasse te doorbreken, volgen nu nieuwe gesprekken tussen D66, CDA en de VVD, samen goed voor 66 zetels in de Kamer. Het is onduidelijk of zij in een minderheidskabinet willen regeren of dat andere partijen zich alsnog aansluiten om een meerderheid te vormen. Dit meldden ingewijden dit weekend aan RTL Nieuws. "Wij hoorden donderdagavond al dat het deze kant op zou gaan", vertelt Siebe Sietsma, adjunct-hoofdredacteur bij RTL Nieuws. "Maar één bron is geen bron, dus er is continu contact met elkaar of genoeg bronnen hetzelfde zeggen. Daarna kunnen we publiceren." Omdat een bron altijd een belang kan hebben, erkent adjunct-hoofdredacteur van Nieuwsuur Eelco Bosch van Rosenthal ook dat meerdere bronnen essentieel zijn. "Je moet van alle betrokken partijen hetzelfde horen." 

Demissionair minister Mona Keijzer was gisteren te gast bij Pauw & De Wit, waar ze werd bevraagd over haar X-bericht waarin ze beweert dat de NOS berichten van het ministerie van gezondheid van Hamas letterlijk zou overtikken. Journalist bij Het Financieele Dagblad Anna Dijkman vond haar reactie "een drogredenering." "Ze probeert de kwestie irrelevant te maken zonder inhoudelijk in te gaan op het punt." Volgens Margriet Brandsma, oud-correspondent in Duitsland, probeerde Keijzer De Wit op het "beklaagdenbankje te zetten" door te doen alsof ze verrast was door de vraag. Daarom vond ze het "slim" van de presentator toen hij reageerde dat het programma van tevoren met haar woordvoerder had besproken het over de kwestie te hebben. "Daarmee viel ze lelijk door de mand." Felienne Hermans, hoogleraar Computer Science Education aan de Vrije Universiteit, ziet dat Keijzer met deze reactie de omroepen "zeurkousen" laat lijken. "Het is wrang dat dit gebeurt in een tijd waarin er zo hard bezuinigd wordt op de publieke omroep door haar eigen partij."

Vandaag vond de rechtszaak tegen Marco Borsato plaats, waarbij de rechtbank in Utrecht de zanger heeft vrijgesproken van ontucht met een 15-jarig meisje. Maar hoe besteden media aandacht aan een zaak die zó beladen is? Welke afwegingen maak je als krant of tv-programma? "Het verschilt per programma hoe we er aandacht aan besteden", zegt Marc Veeningen, hoofdredacteur Nieuws bij Talpa. Hij heeft onder meer Shownieuws, Nieuws van de Dag en Hart van Nederland onder zijn hoede. "Je kunt met dit onderwerp veel soorten invalshoeken bedenken." Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur bij Trouw, probeert met de krant altijd wat extra’s toe te voegen aan wat er al over geschreven wordt. "We proberen iets breder te berichten over de aard van de zaak." Boersema vindt het wel altijd belangrijk om bij zedenzaken aandacht te besteden aan het voorkomen van victim-blaming. "De verdediging van Borsato volgde de lijn: als het slachtoffer aanleiding geeft, ligt de drempel lager. Dat is kwalijk en dat is in onze verslaggeving ook aan de orde gekomen."Aan tafel zitten Wendelmoet Boersema, Marc Veeningen en Spraakmaker Nienke Meijer.