Raport z Literatury

Przed Wami antypodsumowanie roku 2021 - dlaczego anty? Bo razem z Krzysztofem Cieślikiem - tłumaczem literatury, poetą i krytykiem literackim rozmawiamy o wciąż zmieniającym się rynku książki w Polsce, polskiej i zagranicznej prozie, roli przekładów i prywatnych literackich zachwytach, które trudno zamknąć w ramie 12 miesięcy Wybiegamy też w przyszłość - czyli wspominamy o tym, co pojawi na półkach w 2022. A rozmowa jest treściwa - bo godzinna. O czym posłuchacie w najnowszym odcinku? Czym są tłumaczenia butikowe i dlaczego praca z mniejszymi wydawcami wydaje się bardziej komfortową? Jakie trudności w przekładzie sprawiał „Shuggie Bain” Douglasa Stuarta? Jakie są główne bolączki polskiego rynku książki? Dlaczego w Polsce nie istnieje negatywna krytyka literacka (albo: dlaczego budzi taką niechęć)? Gdzie i jak szukać zagranicznej, jeszcze nieznanej w Polsce prozy? Jak przedstawia się kondycja reportażu w Polsce? Czego najbardziej brakuje naszej prozie (i dlaczego są to po prostu pieniądze)? Dlaczego prozaicy w Polsce wydają książkę co rok, a na prozę amerykańską potrafimy czekać nawet dekadę? Czy nagrody literackie (zwłaszcza te dla tłumaczy) są miernikiem czegokolwiek? Co do najnowszej książki poetyckiej Krzysztofa Cieślika ma nurt Nowej Szczerości (New Sincerity) i dlaczego stawka poetyckiej i literackiej gry jest tak poważna? Na co warto zwrócić uwagę i co zachwyciło nas w 2021 roku (i co zachwyci w roku 2022)? I w końcu: Krzysztof Cieślik przestaje się uchylać: o potrzebie szczerej wymiany zdań na temat literatury i życia literackiego Z tej strony Agnieszka Budnik i Raport z Literatury: Podcast o literaturze najnowszej. Co znajdziesz w raporcie? Wywiady z pisarzami i pisarkami, rozmowy wokół rynku książki i nagród literackich. Ale nie tylko. Opowiadam też sama o premierach, przekładach i literackich kontekstach. Czasem też o przykurzonych klasykach. Więcej informacji o podcaście znajdziesz na instagramie: https://instagram.com/raportzliteratury i na stronie raportzliteratury.pl

W kolejnym solowym odcinku bierzemy na warsztat dwie książki o szaleństwie (i nie tylko!). Mowa o fenomenalnych "Trąbach Jerychońskich" surrealistki Uniki Zürn (tłum. Maryna Ochab, Małgorzata Łukasiewicz; Wydawnictwo Drzazgi) oraz głośno komentowanej "Bratniej duszy" Davida Diopa, która w tym roku została nagrodzona The Man Booker Prize for Fiction. Poniżej krótka lista tematów: [ERRATA: Drodzy! Kiedy mówię o interpretacji tytułu "Bratniej duszy" Diopa, mówię, że oryginałem jest angielskie "At Night All Blood is Black" - a to guzik, bo przecież oryginał jest francuski i to właśnie "Frère d'âme", czyli nasza wersja językowa jest bliższa oryginałowi niż daleki tytuł angielski. Dałam się zwieść sile The Man Booker Prize, bo rzeczywiście powieść zatacza szersze kręgi w anglojęzycznym kręgu! Taka korekta ode mnie, ale kwestia języka narracji powieści pozostaje w mocy!] - mroczne dojrzewanie, ciemna seksualność i konteksty oświeceniowe z prozy Markiza de Sade'a - surrealistyczny Hans Bellmer i Unika Zürn - co, jeśli coś nas obrzydza i jednocześnie budzi pożądanie? Pojęcie abiektu wkracza do gry - jak wyglądać może proza surrealistyczna? Szaleństwo anagramów i pisanie z oka cyklonu, czyli dlaczego choroba psychiczna jest siłą niszczącą, a nie romantyzowanym paliwem twórczym - dlaczego szalenie literacki język narracji "Bratniej duszy" może drażnić? Słowo o prawdopodobieństwie, czyli teorii mimesis - czy historia senegalskich żołnierzy na froncie I. wojny światowej może dzisiaj budzić zainteresowanie? -... i parę słów o rasizmie, klasizmie oraz cała masa kontekstów kulturowych: z "Jądrem ciemności" Josepha Conrada na czele   ____ Z tej strony Agnieszka Budnik i Raport z Literatury: Podcast o literaturze najnowszej. Co znajdziesz w raporcie? Wywiady z pisarzami i pisarkami, rozmowy wokół rynku książki i nagród literackich. Ale nie tylko. Opowiadam też sama o premierach, przekładach i literackich kontekstach. Czasem też o przykurzonych klasykach. Więcej informacji o podcaście znajdziesz na stronie raportzliteratury.pl

Czy realizm magiczny istnieje naprawdę? Tym pytaniem zapraszam Was do nowego cyklu w Raporcie z literatury. Zapraszam Was do „Źródła”. W „Źródle” skupiam się na przekrojowym opracowaniu tematów literackich: problemów, debat, pisarskich dorobków. A dziś zaczynamy od tematu zaproponowanego przez Was. czy realizm magiczny jest poręcznym pojęciem? Dlaczego więcej utrudnia niż ułatwia? literatura spod znaku realizmu magicznego, czyli jaka? Czy sama magia związana z codziennością wystarcza? czy możemy w ogóle mówić o polskim wariancie realizmu magicznego? I dlaczego najlepiej łączyć realizm magiczny tylko z latami 90. w Polsce? Jak nie popaść w tanie efekciarstwo? Posłuchajcie opowieści o Marquezie, dziejach pojęcia, Andrzeju Stasiuku, Oldze Tokarczuk, japońskim kontekście, zbiorze opowiadań Weroniki Murek, sylwach współczesnych i szeregu dygresji. Z tej strony Agnieszka Budnik i Raport z Literatury: Podcast o literaturze najnowszej. Co znajdziesz w raporcie? Wywiady z pisarzami i pisarkami, rozmowy wokół rynku książki i nagród literackich. Ale nie tylko. Opowiadam też sama o premierach, przekładach i literackich kontekstach. Czasem też o przykurzonych klasykach. Więcej informacji o podcaście znajdziesz na stronie raportzliteratury.pl

W kolejnym solowym Błysku opowiadam Wam o świeżo przetłumaczonym na język polski "Słowniku rodzinnym" Natalii Ginzburg (Wydawnictwo Filtry; tłum. Anna Wasilewska). A co w nim znajdziecie? Krótka lista tematów poniżej: - co wspólnego z Proustem ma włoska pisarka? - dlaczego powieść z 1963 roku jest tak świeża dzisiaj? - co łączy "Malenę" z Monicą Belluci w roli głównej ze "Słownikiem rodzinnym" Ginzburg? - o co chodzi z wysypem chłopskiej/wiejskiej literatury w Polsce? i... jak może wyglądać przyszłość (a przynajmniej: jak wygląda teraźniejszość) literatury? Błysk to seria, której opowiadam Wam o książkach, które mnie w jakiś sposób ujęły: są ważne dla literatury (polskiej i światowej) dopiero co się ukazały albo odżyły w nowym kontekście. Nie szukam arcydzieł - albo nie zawsze szukam arcydzieł, nie będę oceniać tych książek jako złych czy dobrych. Kategoria arcydzieła jest dla mnie jakoś podejrzana, trochę śliska. Często jest tak, że książki jakoś pęknięte, często mniej dopracowane są po prostu ciekawsze. ____ Z tej strony Agnieszka Budnik i Raport z Literatury: Podcast o literaturze najnowszej. Co znajdziesz w raporcie? Wywiady z pisarzami i pisarkami, rozmowy wokół rynku książki i nagród literackich. Ale nie tylko. Opowiadam też sama o premierach, przekładach i literackich kontekstach. Czasem też o przykurzonych klasykach. Więcej informacji o podcaście znajdziesz na stronie raportzliteratury.pl

Dlaczego lepiej nie ufać sztuce realistycznej? Gdzie leży granica między koszmarem a rzeczywistością? Dlaczego obowiązkiem pisarza jest pozbawianie nadziei a książka (poetycka, prozatorska) przypomina grę komputerową? Z Adamem Kaczanowskim, poetą, prozaikiem, performerem, rozmawiamy: o performansie o tym, czy wiersz bierze się z wyobraźni czy doświadczenia o obowiązku pisarza, jakim jest deziluzja o Batmanie i Jokerze o tym, co naprawdę wydarza się w „Zabawne i zbawienne”, książce poetycko-prozatorsko-eseistycznej, nominowanej do Nagrody Szymborskiej, o ucieczkach od racjonalnych odpowiedzi o proatorskiej „Utracie”, granicach między snem a rzeczywistością o braku zaufania do realizmu o koszmarach sennych, które do złudzenia przypominają rzeczywistość i o wynagradzaniu twórczości Posłuchaj rozmowy z Adamem Kaczanowskim, nominowanym do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za tom „Zabawne i Zbawienne”. Odcinek powstał we współpracy z Fundacją im. Wisławy Szymborskiej, odpowiedzialnej za nagrodę im. Noblistki. Nazwisko laureata bądź laureatki poznamy 10 lipca.‍ Z tej strony Agnieszka Budnik i Raport z Literatury: Podcast o literaturze najnowszej. Co znajdziesz w raporcie? Wywiady z pisarzami i pisarkami, rozmowy wokół rynku książki i nagród literackich. Ale nie tylko. Opowiadam też sama o premierach, przekładach i literackich kontekstach. Czasem też o przykurzonych klasykach.

Czy możemy w ogóle mówić o relacji między człowiekiem a naturą? Dlaczego nadawanie ludzkich cech roślinom i zwierzętom to nie najlepszy pomysł? Z Urszulą Zajączkowską, poetką, botaniczką, artystką wizualną rozmawiam o : fenomenie (szkodliwym i pozytywnym w skutkach) „Sekretnego życia drzew” i książek podobnych pokorze wobec natury tym, jak tworzy się wiersz robieniu zielników (przyznajcie się, większość z Was ma przynajmniej jeden szkolny na koncie) zabójcy sosen i starych drzew (a na imię mu Przypłaszczek) potrzebie zdziwienia ograniczeniach nauki podejrzliwości wobec słowa „uważność” oczach Einsteina opowiadaniu Olgi Tokarczuk twórczości Wisławy Szymborskiej nagradzaniu i nagrodach inicjatywach Unii Literackiej Posłuchaj rozmowy z Urszulą Zajączkowską, nominowaną do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za tom poetycki „Piach”. Odcinek powstał we współpracy z Fundacją im. Wisławy Szymborskiej, odpowiedzialnej za nagrodę im. Noblistki. Nazwisko laureata bądź laureatki poznamy 10 lipca.‍ Z tej strony Agnieszka Budnik i Raport z Literatury: Podcast o literaturze najnowszej. Co znajdziesz w raporcie? Wywiady z pisarzami i pisarkami, rozmowy wokół rynku książki i nagród literackich. Ale nie tylko. Opowiadam też sama o premierach, przekładach i literackich kontekstach. Czasem też o przykurzonych klasykach.

Ależ nam wyszła rozmowa literacka! Z Jakubem Kornhauserem, tłumaczem, redaktorem, wykładowcą akademickim i pisarzem (eseistą, prozaiko-poetą) porozmawialiśmy o:  - rowerowych trasach (przy okazji jego ostatniej eseistycznej książki w tym temacie: "Premiach górskich najwyższych kategorii" - nowej lokalności (i trendach w prozie i poezji) - surrealistycznym Herbercie (i moim ulubionym cytacie: „Ścieżka biegnie boso do lasu” - nie jest super?) - wadze nagród literackich (albo jej braku?) - przeciwdziałaniu gettyzacji poezji - tym, jak mówić o poezji? Jak ją popularyzować? Co zrobić, żeby nagrody literackie miały przełożenie na codzienność? - wprowadzaniu poezji do szkół (i strachu przed poezją) - problemach w nauczaniu humanistycznym - surrealizmie (poleceniach lekturowych (rumuńskich) i filmowych (czeskich) w tym duchu), Herbercie-surrealiście (naprawdę!)  - pierwszych książkach, które przesądziły o drodze pisarskiej Kuby - najnowszej książce prozatorsko-poetyckiej, „Krwotokach i wiewiórkach”, czyli eksprerymencie z przepisywania języka Nowej Fali i Herberta na dzisiejsze realia - kluczowych postaciach z dzieciństwa, które wracają jak bumerang (i o pożeraniu atlasów zwierząt i roślin) No i najważniejsze: dlaczego Jakub Kornhauser napisał „9 dni w ścianie”, dlaczego abusrd jest nam potrzebny i czego szukać w literaturze? A to i tak ułamek z tej godzinnej uczty! ___ Posłuchaj rozmowy z Jakubem Kornhauserem, nominowanym do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za tom poetycki "9 dni w ścianie". Usłyszysz nie tylko o pisaniu, rynku książki i pracy z poezją, ale również wysłuchasz nominowanych tekstów czytanych przez autora. Odcinek powstał we współpracy z Fundacją im. Wisławy Szymborskiej, odpowiedzialnej za nagrodę im. Noblistki. Nazwisko laureata bądź laureatki poznamy 17 lipca. ___ Z tej strony Agnieszka Budnik i Raport z Literatury: Podcast o literaturze najnowszej. Co znajdziesz w raporcie? Wywiady z pisarzami i pisarkami, rozmowy wokół rynku książki i nagród literackich. Ale nie tylko. Opowiadam też sama o premierach, przekładach i literackich kontekstach. Czasem też o przykurzonych klasykach. Więcej informacji o podcaście znajdziesz na stronie raportzliteratury.pl

W jaki sposób pobieranie krwi przekłada się na pisanie wiersza? Dlaczego Gagarin jest bohaterem najnowszej książki Ani Adamowicz? Co o nagrodach literackich sądzą sami zainteresowani? W trzecim odcinku podcastu rozmawiamy o współczesnej poezji i wszystkim, co dzieje się dookoła niej.  Posłuchaj rozmowy z Anią Adamowicz, nominowaną do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za tom poetycki "Animalia". Usłyszysz nie tylko o pisaniu, rynku książki i pracy z poezją, ale również wysłuchasz nominowanych tekstów czytanych przez autorkę. Odcinek powstał we współpracy z Fundacją im. Wisławy Szymborskiej, odpowiedzialnej za nagrodę im. Noblistki. Nzazwisko laureata bądź laureatki poznamy 17 lipca. ___ Z tej strony Agnieszka Budnik i Raport z Literatury: Podcast o literaturze najnowszej. Co znajdziesz w raporcie? Wywiady z pisarzami i pisarkami, rozmowy wokół rynku książki i nagród literackich. Ale nie tylko. Opowiadam też sama o premierach, przekładach i literackich kontekstach. Czasem też o przykurzonych klasykach. Więcej informacji o podcaście znajdziesz na stronie raportzliteratury.pl

Zaczynamy Błysk! Błysk to seria, której opowiadam Wam o książkach, które mnie w jakiś sposób ujęły: są ważne dla literatury (polskiej i światowej) dopiero co się ukazały albo odżyły w nowym kontekście. Nie szukam arcydzieł - albo nie zawsze szukam arcydzieł, nie będę oceniać tych książek jako złych czy dobrych. Kategoria arcydzieła jest dla mnie jakoś podejrzana, trochę śliska. Często jest tak, że książki jakoś pęknięte, często mniej dopracowane są po prostu ciekawsze. Dziś o dwóch ważnych dla amerykańskiej kultury książkach: o eseju-proteście, i reportażu, który zmienił zasady gry gatunku. Obie pozycje, bo mowa o Zapiskach syna tego kraju Jamesa Baldwina (Wydawnictwo Karakter) i Dryfując do Betlejem Joan Didion (Wydawnictwo Cyranka) zawdzięczamy Mikołajowi Denderskiemu: tłumaczowi, który wprowadził zatłoczony Nowojorski Harlem i zakurzone Sacramento w Kalifornii do polszczyzny. ____ Z tej strony Agnieszka Budnik i Raport z Literatury: Podcast o literaturze najnowszej. Co znajdziesz w raporcie? Wywiady z pisarzami i pisarkami, rozmowy wokół rynku książki i nagród literackich. Ale nie tylko. Opowiadam też sama o premierach, przekładach i literackich kontekstach. Czasem też o przykurzonych klasykach. Więcej informacji o podcaście znajdziesz na stronie raportzliteratury.pl

Pierwszym podcastem rozpoczynam serię we współpracy z Fundacją im. Wisławy Szymborskiej. Przyglądam się Nagrodzie imienia Noblistki, która powstała na mocy jej testamentu. Czy Szymborska pozostawiła wskazówki dla twórców i jurorów wyróżnienia? Jaką funkcję pełnią dziś nagrody? Jaką wizję literatury proponuje Michał Rusinek i Joanna Bociąg? Posłuchaj o tym, za co nagradza się współczesną literaturę, czego oczekują odbiorcy i w jaki sposób odchodzi się od modelu "wszystko albo nic". Bo zwycięzca nie bierze już dziś wszystkiego, a związki literatury i biznesu są coraz bardziej popularne. W kolejnych odcinkach usłyszysz wywiady z nominowanymi pisarkami i pisarzami. Rozmawiamy o literaturze. I o wszystkim dookoła. Bo nic nie mówi nam tyle o rzeczywistości, co współczesna książka. Laureata lub laureatkę poznamy w lipcu.