Άκου την επιστήμη

Ζ​ούμε σε έναν αντικοινωνικό αιώνα; Με ποιο τρόπο τα social media αλλάζουν την προσωπικότητά μας, την πολιτική μας, ακόμα και τη σχέση μας με την πραγματικότητα;Είμαστε στην εποχή της πληροφορίας ή της παρακολούθησης; Και πόσο εφικτή είναι μια δημοκρατική ψηφιακή κοινωνία; Ο κοινωνιολόγος του Διαδικτύου και πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, Χαράλαμπος Τσέκερης, απαντά.​

Καλεσμένος είναι ο Άγγελος Χατζάκης, καθηγητής επιδημιολογίας και προληπτικής ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ. Συζητά για τη σύνθετη φύση των εθισμών και την ανάγκη στρατηγικών μείωσης βλάβης. Εξετάζει την επίδραση εναλλακτικών προϊόντων καπνίσματος και τη μετάβαση από παραδοσιακούς τρόπους στην ηλεκτρονική καπνική χρήση. Παράλληλα, αναφέρεται σε πρακτικά μέτρα για την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων και την πρόληψη σε εφήβους, κρούοντας τον κώδωνα για τα κοινωνικά ζητήματα που προκύπτουν.

Ο Ηλίας Κούβελας είναι Ομότιμος καθηγητής Ιατρικής με ενασχόληση στη νευροεπιστήμη. Συζητά για τις πρώιμες εμπειρίες που διαμορφώνουν τον εγκέφαλο και πώς αυτές οι εμπειρίες επηρεάζουν τη συμπεριφορά. Θίγει την έννοια της ελεύθερης βούλησης και τη σύνθεση νου-σώματος. Εξερευνά την αμυγδαλή και τη σχέση της με τα συναισθήματα, αλλά και την ηδονή ως διαδικασία ανταμοιβής. Υπογραμμίζει τις προκλήσεις της νευροεπιστήμης στην κατανόηση ψυχικών διαταραχών και τις διαδικασίες μνήμης.

Ένας ατελείωτος πύρινος εφιάλτης. Ανεξέλεγκτες φωτιές σε διάσπαρτα σημεία της χώρας ακόμη και στη διάρκεια του φθινοπώρου. Καμένες περιοχές, κατεστραμμένα σπίτια, ζώα που χάνονται και χιλιάδες στρέμματα δάσους που γίνονται στάχτη. Τα τελευταία χρόνια είμαστε θεατές μιας τεράστιας οικολογικής καταστροφής ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα χειρότερα είναι μπροστά μας. Πυρκαγιές, ξηρασία, ερημοποίηση. Αυτή θα είναι η ζωή μας από δω και πέρα; Ο γενικός διευθυντής Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος της Γενικής Γραμματείας Δασών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Ευάγγελος Γκουντούφας μας διαφωτίζει με γνώσεις του.

Γιατί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ναρκώνουν το βλέμμα και τη σκέψη μας; Είναι το πένθος μια εγωιστική κατάσταση; Γιατί ονειρευόμαστε; Και τι δείχνουν τα όνειρα για τον ψυχισμό μας; H Φωτεινή Τσαλίκογλου σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και ειδικεύτηκε στην Κλινική Ψυχολογία. Είναι συγγραφέας πολλών επιστημονικών βιβλίων, δοκιμίων αλλά και μυθιστορημάτων που μεταφράζονται σε διάφορες γλώσσες  και κυκλοφορούν στην Ευρώπη και την Αμερική. Τέλος, έχει επιμεληθεί σειρές εκπομπών στη δημόσια τηλεόραση γύρω από θέματα ψυχικής διαταραχής, κοινωνικού αποκλεισμού και αφηγήσεων ιστοριών ζωής.

Προβλέπεται αισιόδοξο το μέλλον για την ελληνική γλώσσα; Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη που κάνουμε; Ποιο είναι το αποτύπωμα των νεολογισμών; Ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης είναι ομότιμος Καθηγητής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Αποκορύφωμα του ερευνητικού του μόχθου αποτελεί το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας, τον σχεδιασμό και τον επιστημονικό συντονισμό του οποίου τού ανέθεσε ομόφωνα το 2003 η Ολομέλεια της Ακαδημίας Αθηνών. Η ζωή του είναι συνυφασμένη με τη  διδασκαλία, τα αμφιθέατρα και τους φοιτητές ενώ τον ακολουθούν αμέτρητες έρευνες, δημοσιεύσεις, διακρίσεις και βραβεύσεις.

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής και οι εντατικοί ρυθμοί της καθημερινότητας αποδεικνύονται καταλυτικοί παράγοντες στην επιδείνωση της υγείας των Ελλήνων. Σε όποιο νοσοκομείο κι αν βρεθεί κανείς θα ακούσει τους περισσότερους γιατρούς να υποστηρίζουν με βεβαιότητα ότι τα αυτοάνοσα νοσήματα έχουν εξελιχθεί σε μια σύγχρονη μάστιγα. Την ίδια στιγμή τέσσερα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) ευθύνονται για περισσότερο από 1 εκατομμύριο νέες μολύνσεις την ημέρα, σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Για όλα αυτά τα θέματα συζητάμε με τη διακεκριμένη Δερματολόγο- Αφροδισιολόγο, Μαριάννα Καραμάνου η οποία είναι αντεπιστέλλον μέλος της Γαλλικής Ιατρικής Ακαδημίας. Μάλιστα, εκλέχθηκε στην Α’ τάξη της Γαλλικής Ακαδημίας ως τιμώμενη για το έργο της στην Ιστορία της Ιατρικής. 

Συμπεριλαμβάνεται στους κορυφαίους αρχαιολόγους παγκοσμίως. Έχει λάβει  πολλαπλές διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων του παρασήμου του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος από την Προεδρία της Ελληνικής Δημοκρατίας. Από το 1999 διευθύνει τη σημαντική ανασκαφή της Αρχαιολογικής Εταιρείας στην Ίκλαινα Μεσσηνίας, η οποία αναδεικνύεται σε μια σπουδαία μυκηναϊκή θέση, προσφέροντας πλούσιες γνώσεις για την καθημερινή ζωή των ανθρώπων στον μυκηναϊκό πολιτισμό. Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός και καθηγητής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Missouri του St.Louis των ΗΠΑ, Μιχάλης Κοσμόπουλος, μάς ξεναγεί στον συναρπαστικό κόσμο της αρχαίας Μεσσηνιακής πόλης.

Tι κρύβει ο έναστρος ουρανός τα καλοκαιρινά βράδια; Ποιοι αστερισμοί είναι ορατοί με γυμνό μάτι; Τι δεν γνωρίζουμε για τα φωτεινά σώματα που βρίσκονται διασκορπισμένα σε ολόκληρο τον ουρανό; Και πώς συνδέονται οι αστερισμοί του νυχτερινού ουρανού με την ελληνική μυθολογία; Τις ανέμελες καλοκαιρινές νύχτες όλοι μας έχουμε ατενίσει τον νυχτερινό ουρανό, κάνοντας τις δικές μας σκέψεις. Καθισμένοι σ’ ένα μπαλκόνι, μια ταράτσα, ένα πάρκο ή μια παραλία, μπορούμε να θαυμάσουμε τα αστέρια.  Είμαστε αστρόσκονη σε ένα σύμπαν με ιστορία δίχως τέλος; Τις απαντήσεις μας δίνει ο σημερινός μας καλεσμένος, αστροφυσικός Στράτος Θεοδοσίου, ο οποίος ανήκει στους επιστήμονες που έχουν έχει κάνει πράξη την εκλαΐκευση της επιστημονικής γνώσης και προσπαθεί εδώ και πολλά χρόνια να δώσει απαντήσεις σε έναν αινιγματικό και άγνωστο κόσμο.

Ζούμε στην εποχή της επιστημονικής φαντασίας; Απειλεί η τεχνητή νοημοσύνη την απασχόληση στο άμεσο μέλλον; Και τι σημαίνει σήμερα να είμαστε άνθρωποι σε μια περίοδο που οι μηχανές κάνουν τόσα πολλά; Η καθηγήτρια στο Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Λίλιαν Μήτρου εξηγεί στον Γιάννη Πανταζόπουλο.  Η τεχνολογία θα επηρεάσει τη συναισθηματικότητα μας; Πώς θα μεταβληθεί η αγάπη από τη στιγμή που θα μπορούμε να μεταφέρουμε ένα ανθρώπινο ον σε μία βάση δεδομένων; Ποια επαγγέλματα θεωρείτε ότι απειλούνται με εξαφάνιση και ποια νέα θα αναδυθούν; Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορέσει να βοηθήσει στο θέμα της μοναξιάς των ανθρώπων; Η καθηγήτρια στο Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Λίλιαν Μήτρου εξηγεί.