Skądinąd

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą Justyna Dąbrowska, psycholożka i psychoterapeutka oraz prof. Andrzej Leder, filozof i psychoterapeuta, autorzy książki „Emocje. Atlas przepływów, mielizn i głębin” (wyd. AGORA). A rozmawiamy o emocjach – indywidualnych i zbiorowych, biologicznych i kulturowych. Rozmawiamy także o wydarzeniach 7.11 w Krakowie. O tym, co się dzieje, kiedy emocje zaczynają nami rządzić. O gniewie, lęku, nienawiści, odwadze i potrzebie szybkiego domykania rzeczywistości. O tym, czy emocje są naprawdę „nasze”, czy też kształtują je relacje, kultura i historia. O polskiej emocjonalności, polaryzacji, nieumiejętności życia z konfliktem i możliwości wspólnego działania mimo różnic. O psychoterapii jako pracy zarazem emocjonalnej i intelektualnej. O uczuciach religijnych, ateizmie, wzniosłości, sacrum. O tym, dlaczego czasem warto pozostać przy znaku zapytania zamiast zbyt szybko szukać jednej odpowiedzi. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!  

Dr Paweł Boguszewski, neuronaukowiec PAN i popularyzator nauki, opowiada, dlaczego nauka zmienia zdanie i jak koryguje własne błędy. Rozmowa dotyczy recenzji, metaanaliz, niewidzialnych wyników, presji publikowania oraz wpływu pieniędzy na badania. Pojawia się też kryzys zaufania, pseudonauka, otwarte dane i sztuczna inteligencja, która może zarówno przyspieszyć odkrycia, jak i produkować naukowy bełkot.

Prof. Anna Zajenkowska, psycholożka, psychoterapeutka i przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, rozmawia o autonomii psychoterapii. W centrum są spory między psychoanalizą a CBT, empiria i indywidualne rozumienie pacjenta. Pojawiają się mentalizacja, „narcyzm małych różnic”, polaryzacja środowiska, granice porównań z medycyną, regulacja zawodu oraz przyszłość terapii grupowej i współpracy między nurtami.

Czym jest sens życia i czy warto go szukać, zamiast zamykać w jednej definicji? Rozmowa prowadzi przez śmierć, cierpienie, miłość, przemijanie, transcendencję, eutanazję, bezsens i nadzieję. Zderzają się w niej filozofia, religia, nauka oraz ezoteryka, a także różne, często nieuzgadnialne perspektywy. To zaproszenie do intelektualnej pokory i wspólnego namysłu nad pytaniami ostatecznymi.

Dr Jan Hlebowicz, historyk PRL-u i alternatywnych form duchowości, opowiada o Anatoliju Kaszpirowskim, telewizyjnym uzdrowicielu, który zahipnotyzował Polskę. Wspominają pustoszejące ulice, operacje „bez narkozy” i fenomen kaszpiromanii. Rozmawiają o hipnozie, psychotronice, otwartości Kościoła na uzdrowicieli, religijnym języku ateisty oraz granicy między medycyną, pseudonauką i spektaklem.

Dr Paweł Boguszewski, neurobiolog i popularyzator nauki, rozprawia się z mitem cudownych pigułek. Rozmowa dotyczy nootropów, suplementów, megadawek witamin i marketingu, który sprzedaje obietnice zamiast dowodów. Pojawiają się też Theranos, kult pełnej kontroli nad ciałem oraz pytanie, jak rozsądnie weryfikować zdrowotne technologie i niedobory.

Karolina Paciorek, architektka, projektantka i założycielka marki biżuteryjnej Bóstwa, opowiada o odwadze zmiany i budowaniu twórczej tożsamości. Od architektury i kulinariów prowadzi ją droga do metalu, ognia i biżuterii jako małej rzeźby. Rozmowa dotyka także AI, wartości rękodzieła, mitologii, symboli oraz pracy manualnej jako praktyki skupienia.

Ojciec Mateusz Filipowski, bosy karmelita, rekolekcjonista i nauczyciel modlitwy kontemplacyjnej, opowiada o chrześcijańskiej medytacji. Rozmowa dotyczy różnic między kontemplacją, mindfulness i zen, ciszy, oddechu, rozproszeń oraz mistyki bez nadzwyczajnych przeżyć. Pojawiają się także wiara i wątpliwości, powołanie, kryzys Kościoła oraz kontemplacyjny styl życia jako odpowiedź na przebodźcowanie.

Karolina Norkiewicz, improwizatorka, komiczka i scenarzystka związana z warszawskim Klubem Komediowym, opowiada o kulisach pracy na scenie. O presji bycia zabawną, nieśmiałości i budowaniu postaci. O improwizacji jako wymagającej pracy zespołowej, ulotności występów oraz relacji z publicznością. Także o granicach żartu, internetowym oburzeniu i komedii, która potrafi oswajać trudne doświadczenia.

Prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk teoretyczny z Uniwersytetu Warszawskiego, zabiera nas na skraj kosmologicznych spekulacji. Czy Wielki Wybuch był początkiem, czy tylko kolejnym cyklem? Rozmowa dotyczy śmierci cieplnej, czarnych dziur, promieniowania Hawkinga i możliwych śladów poprzednich wszechświatów. Pojawiają się też wieczny powrót, determinizm, wolna wola oraz granice naukowego wyjaśniania istnienia.