Bernard Hammelburg | BNR

Evenals de misleidende term ‘zinloos geweld’ suggereert dat er ook zoiets bestaat als zinvol geweld, doet de term ‘schone oorlog’ vermoeden dat die zich zou onderscheiden van een vuile oorlog. In een ‘schone oorlog’ wordt uitsluitend geschoten op militaire doelen. Dat kan een kazerne vol soldaten zijn. Maar op flatgebouwen of ziekenhuizen schieten is een terroristische daad, en dus een vuile oorlog. Als vlakbij die kazerne een school staat, of naast het ziekenhuis een artilleriebatterij, wat dan? Oorlogen zijn altijd vuil.  In november 1940 bombardeerden de Duitsers de Britse stad Coventry. Naar verluidt wist Churchill dat al uren van tevoren, maar gelastte geen evacuatie omdat de Duitsers dan zouden begrijpen dat de Britten hun communicatie hadden onderschept. Als dat waar is, beging Churchill dan een oorlogsmisdrijf? In februari 1945, toen Nazi-Duitsland feitelijk al had verloren, gooiden de Britten en Amerikanen Dresden plat. Misschien was het Churchills wraak, misschien woede, zo vlak na de bevrijding van Auschwitz. Maar strategisch had het bombardement geen nut, en tussen de 150.000 en 200.000 burgers kwamen om. Oorlogsmisdrijf?  Een vuile of schone oorlog hangt niet alleen af van de geraakte doelen, maar ook van de gebruikte methodes. Na hun geklungel in de eerste fase van de oorlog, hebben de Russen een lesje geleerd. Defensie-expert Michael Peck dook ik de opbouw van het front, waar de Russen gigantische versterkingen hebben aangelegd en duizenden mijnen hebben geplaatst. De troepenmacht bestaat, vanaf het front naar achteren, uit veroordeelde gevangenen, dienstplichtigen, beroepsmilitairen en Spetsnaz commando’s. Aan het front staat dus ‘opofferbare infanterie,’ kanonnenvlees dat voor de glorie van de rodina, het moederland, de dood in wordt gejaagd. Oorlogsmisdrijf?  Eric Miller, van de Amerikaanse denktank RAND, onthult in de Moscow Times de schaduwzijde van de Oekraïense inzet. Sinds 2014 vechten milities uit Tsjetsjenië, Rusland en Belarus mee, niet omdat ze warme gevoelens koesteren voor team-Zelensky, maar om hun eigen ambities te verwezenlijken. De Tsjetsjenen willen onafhankelijkheid, de Wit-Russen willen Loekasjenko omleggen. Net als aan het begin van de oorlog de extreemrechtse Azov-brigade meevocht, vechten er nu eenheden mee van het neonazistische Russische en etnisch-Russische Vrijwilligers Corps, dat een staatsgreep in het Kremlin wil. Allemaal mannen die, zogezegd, staan te popelen om oorlogsmisdrijven te plegen.  De dood van onschuldige burgers is het gruwelijke refrein van elk oorlogsrelaas. Om te winnen vraagt Zelenski niet om artsen, verpleegkundigen en pleisters, maar om wapens. Om door de Russische linies te breken. Wat daar klaar staat is het Russische kanonnenvlees. Maar ja, dat is een militair doel, dus het mag.   Kijk voor alle columns van Bernard Hammelburg op www.bnr.nl/bernardhammelburgSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens de Oekraïense president Zelensky heeft Oekraïne een 'significant deel' van de Russische aanvallen afgeslagen door Westerse afweersystemen. Er zouden zeker 65 raket- en 178 drone-aanvallen zijn afgeslagen, alleen al in de afgelopen week. Toch werd er vanmorgen weer een raketaanval gemeld. Daarbij vielen acht doden in de Oekraïense stad Pokrovks. Heeft Oekraïne wel genoeg middelen om Ruslands luchtaanvallen af te weren?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne verovert stukje bij beetje land terug op de Russen. Maar Rusland blijft ook hard toeslaan, met aanvallen op Oekraïense steden. En hoewel we voorlopig niet overgaan tot onze troepen naar Oekraïne sturen, zegt hoogleraar oorlogstudies Frans Osinga, mag een no-flyzone best wel weer op de agenda. Tot nu toe is dat vanwege het escalatie-risico namelijk helemaal niet bespreekbaar geweest.  Lees ook | 'No fly-zone agenderen zou signaal naar Poetin zijn' 'Vredestop' in Jeddah In Saudi-Arabië komt dit weekend een groep landen bijeen om te praten over Oekraïne, onder andere over het vredesplan van Zelensky. Schitterend in afwezigheid: Rusland. Hoe praat je zonder dat land over vrede? En waarom is de top juist in Saudi-Arabië? Te gast is oud-diplomaat Pieter Feith.Lees ook | Tienpuntenplan Zelenski centraal op conferentie Jeddah Wéér een aanklacht | Postma in Amerika  In de Verenigde Staten is het Trump voor en Trump na. Correspondent Jan Postma houdt het in de gaten, en let daarbij ook op voormalig vice-president Mike Pence. Is hij de 'star witness' die men zoekt in de aanklachten tegen Trump? Luister ook | #190 Daar komt-ie weer: impeachmentSee omnystudio.com/listener for privacy information.

President Zelenski is opvallend positief over de top in Jeddah van aankomend weekend. Zo'n veertig landen komen daar bijeen, maar Rusland en China zijn niet uitgenodigd. Een update met Buitenland commentator Bernard Hammelburg en Europa verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In analyses over Oekraïne, de toekomst van de NAVO, de verhouding met Xi Jinping en Vladimir Poetin komt onherroepelijk de toevoeging: ja, maar wat als Trump terugkomt? Wees maar eerlijk, we kunnen ons nauwelijks voorstellen dat de breekbaar en kwetsbaar ogende Joe Biden zonder averij zijn termijn uitdient, laat staan dat hij op zijn 82ste nog aan een tweede termijn begint.  De strategie van de Democraten is dat Biden de enige is die Trump opnieuw kan verslaan, en dus is hij de enige serieuze kandidaat voor de verkiezingen van november volgende jaar. Het is een enorme gok, en die gaat ook over ons. Onze NAVO, onze vuist tegen Xi Jinping en Vladimir Poetin, ons Europees buurland Oekraïne. Het kan op drie manieren misgaan.  In de eerste plaats is het de vraag of Biden het lichamelijk en geestelijk redt. Je voelt hoe iedereen met geknepen billen zit te kijken als hij met half dichtgeknepen ogen en een dun stemmetje achter een microfoon staat. In de tweede plaats kan Trump door de rechtszaken die tegen hem lopen voor de Republikeinse partij een te groot risico worden, waardoor ze een van zijn rivalen naar voren schuiven. Er wordt ook hevig gespeculeerd over campagne voeren vanuit de gevangenis, wat wettelijk overigens mag. Maar de kans dat de rechtszaken vóór november volgend jaar zijn afgehandeld is gering.  In de derde plaats kan Trump inderdaad de nominatie winnen, en het vervolgens in de campagne zo goed doen dat hij van Biden wint, in plaats van verliest, waar de Democraten vanuit gaan.  Trump staat er ijzersterk voor. Politico schrijft: hij staat niet aan het hoofd van een partij, maar van een beweging. In een peiling van de New York Times en Siena College werd aan Republikeinse kiezers de vraag gesteld op welke kandidaat ze zouden stemmen als er nu voorverkiezingen waren. De uitslag: 54 procent gaat voor Trump, 17 procent voor Ron DeSantis, en de rest komt niet boven de 2 of 3 procent. Dat is een magistrale voorsprong, mede het gevolg van de rechtszaken, die de Republikeinen zien als een complot tegen Trump van de corrupte FBI, het ministerie van justitie, de linkse media en de communist Joe Biden.  Natuurlijk, dit zijn peilingen onder Republikeinen, en niet het hele electoraat, maar de kans dat Trump terugkomt is aanzienlijk. Het lijkt wel of de NAVO-leden dat beseffen, maar niet aan de slag gaan om de maatregelen te nemen die nodig zijn als Trump de alliantie de rug toekeert. Het zou immers niet de eerste keer zijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Opnieuw was het een nacht met drone-aanvallen, vooral op Russische grondgebied en voor de tweede dag op rij in Moskou. Tegelijkertijd is er druk diplomatiek verkeer. Want heel veel landen lopen zich warm voor een vredesconferentie in Jeddah, Saudi-Arabië.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met een meerderheid van vier stemmen heeft het Israëlische parlement het eerste van een reeks wetten aangenomen die het hooggerechtshof moeten hervormen. Dat gebeurde ondanks massale protestacties en demonstraties. Tegenstanders van de wet zien het Hof als een toonbeeld van een onafhankelijke rechterlijke macht, dat niet onder de supervisie van kabinet en parlement mag komen. Te gast is Jan van Benthem, buitenlandcommentator van het Nederlands Dagblad. Europa's blik op China, en andersom Na bijna een decennium sinds de start is de vaart een beetje uit China's Belt and Road Initiative, een moderne versie van de oude zijderoute. Italië is het enige G7-land dat er onderdeel van is, maar wil er nu vanaf. Aanvankelijk vond het Westen het allemaal prachtig maar nu vindt ook de rest van Europa dat er niets aan deugt. Wat is hier aan de hand? Te gast is China-expert Fred Sengers. Bijltjesdag in het Oekraïense parlement | Europa Update Terwijl onze blik vooral is gericht op het Oekraïense tegenoffensief, is het in het parlement van het land bijltjesdag. Het stuurde een kamerlid van de partij van president Zelensky, Dienaar van het Volk, de laan uit. Ook de minister van cultuur werd door het parlement uitgezwaaid. Beide mannen zijn oude vrienden van de Oekraïense president. Maar moesten toch van de president wegwezen. Europaverslaggever Geert-Jan Hahn over wat de mannen op hun kerfstok hebben en waarom Zelensky zo genadeloos met zijn vrienden omgaat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Russische strijdkrachten melden grootschalige gevechten in de Oekraïense regio Zaporizja. Dat bevestigen Amerikaanse legerbronnen aan The New York Times. Verder melden Amerikaanse media dat de VS het Strafhof in Den Haag gaat helpen bij het berechten van mogelijke oorlogsmisdaden door Rusland. Een nieuwe update met Buitenland commentator Bernard Hammelburg en Europa verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met het indammen van de onafhankelijkheid van het Israëlische Hooggerechtshof negeert Bibi Netanyahu niet alleen massale protesten in eigen land, maar ook de verontwaardiging – ‘diplomatiek keurig ‘bezorgdheid’ genoemd – van zijn belangrijkste bondgenoot, de Verenigde Staten. Onder normale omstandigheden zou Joe Biden zich houden aan de traditie door zich niet te bemoeien met de interne politiek van een bevriend land, maar dit zijn geen normale omstandigheden.  Voorafgaande aan de NAVO-top in Vilnius, toen al duidelijk werd dat Biden het lidmaatschap van Oekraïne zou tegenhouden, noemde hij in een CNN-interview een andere optie: ‘een relatie zoals we met Israël hebben.’ Dat zei hij niet voor niets. Israël heeft een langjarige overeenkomst met de VS, bestaande uit 3 miljard dollar militaire steun, gegarandeerde levering van wapens, gezamenlijke ontwikkeling van wapensystemen, zoals de bekende ‘iron dome,’ samenwerking tussen de inlichtingendiensten en politieke steun, zoals in de VN-Veiligheidsraad, waar Amerika steevast zijn vetorecht gebruikt bij anti-Israëlische resoluties. Als Bibi’s regering het Hooggerechtshof monddood maakt door het parlement het recht te verlenen vonnissen ongedaan te maken, houdt onafhankelijke rechtspraak, en daarmee de democratie, op te bestaan en komt de vanzelfsprekende Amerikaanse steun in gevaar.  Optimisten zeggen dat de soep niet zo heet wordt gegeten. Het amendement dat de Knesset met 64 van de 120 stemmen aannam, is pas deel één van een reeks maatregelen. Het ontneemt het Hooggerechtshof de zogenoemde ‘redelijkheidsclausule.’ Die geeft de rechters de mogelijkheid een kabinetsbesluit of -voorstel als ‘onredelijk’ te verwerpen. Het is een bescheiden stap, en het Hof kan wetten nog steeds buiten werking stellen op grond van inhoudelijke, juridische argumenten. Het is trouwens niet uitgesloten dat het Hof dit nieuwe amendement zelf ongeldig verklaart.  De massale protesten, met honderdduizenden burgers, gesteund door gevechtspiloten, reservisten, oud-ministers, oud-chefs van de inlichtingendiensten, de grootste vakbond, artsen en verpleegkundigen, stuitten op griezelig commentaar. Iedere demonstrant werd weggezet als idioot, en militairen zelfs als anarchisten. De actievoerders zijn slachtoffer van wat de Franse democratie-expert Alexis de Tocqueville al in de 19de eeuw ‘de tirannie van de meerderheid’ noemde. In een democratie wint de meerderheid, maar die behoedt ook de belangen van de minderheid. Israël dreigt de democratie vaarwel te zeggen, verliest internationale steun en wordt een gemakkelijkere prooi voor de vijanden, die in Gaza en Libanon klaarstaan met hun raketten. Bibi speelt met vuur.    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl de Oekraïense hoofdstad Kiev afgelopen nacht fors is gebombardeerd, maakt president Zelenski zich op voor een bijeenkomst van de NAVO-Oekraïne Raad. Daar zal de geklapte graandeal met Rusland een van de belangrijkste gespreksonderwerpen zijn. We bespreken het nieuws met onze buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.