NRC Onbehaarde Apen

Wat honderd jaar geleden nog ondenkbaar was, is nu voor sommige mensen de enige manier om dóór te leven: het vervangen van een orgaan. Voor NRC-redacteur Jeroen van der Kris werd die realiteit een aantal jaar geleden heel concreet, toen hij zelf een nieuwe lever kreeg. Wat begon als een ingrijpende medische gebeurtenis, groeide uit tot een fascinatie voor dit vaak onderschatte orgaan - en voor alles wat nodig is om een transplantatie mogelijk te maken. Hoe is het om te blijven leven dankzij de orgaandonatie van iemand anders? Hoe zijn we op het punt gekomen dat zo’n ingreep mogelijk is? En wat zegt de wetenschap van vandaag over de toekomst van orgaantransplantatie?Gast: Jeroen van der Kris, Sander VoormolenPresentatie: Gemma VenhuizenRedactie & montage: Liz DautzenbergShownotes:In deze aflevering wordt het boek Het aanbod van Jeroen van der Kris besprokenOok de aflevering ‘Even ergens heen’: waarom ik pas na 39 jaar met mijn moeder over haar darmziekte praatte, over leven met de chronische darmziektes colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn, komt even voorbij.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In deze aflevering delen Sjoerd de Jong, een politicoloog die de ideologische koers van Trumps invloed op de wetenschap analyseert, en Felix Voogt, een expert in milieubeleid, hun inzichten. Ze bespreken hoe Trump de Amerikaanse wetenschap fundamenteel herstructureert en welke wetenschappen onder druk staan. Felix duikt in de gevolgen voor klimaat en biodiversiteit, terwijl Sjoerd het heeft over de bredere rechtsrevolutie en de impact op internationale samenwerking en onderzoeksbudgetten. Beide gasten zetten de schokkende veranderingen en hun lange termijneffecten helder uiteen.

Sjoerd de Jong, journalist en onderzoeker, en Hendrik Spiering, historicus en wetenschapsjournalist, bespreken recente archeologische ontdekkingen in pre-Columbiaans Amerika. Ze duiken in de impact van LiDAR-technologie en onthullen verborgen steden en complexe samenlevingen. Voorbij stereotypen, benadrukken ze de landbouwinnovaties en demografie van oude culturen. De rol van ziekten in bevolkingsafname komt aan bod, net als de culturele betekenis van nieuwe vindplaatsen. Deze inzichten herdefiniëren ons begrip van de geschiedenis van het continent.

Hendrik Spiering, een expert in middeleeuwse geschiedenis, en Bas Blokker, specialist in stedengeschiedenis, duiken in de fascinerende wereld van de Hanze. Ze bespreken hoe dit netwerk van handelaren en steden zonder centraal gezag zich ontwikkelde en miljoenen omvatte. Fascinerende thema's komen aan bod: van de zakelijke tactieken en de invloed van de Zwarte Dood tot architectonische stijlen zoals de baksteengotiek. Ook de oorzaken van het verval van de Hanze worden onder de loep genomen, evenals de blijvende impact op de moderne handel.

In deze aflevering zijn Laura Wismans, wetenschapsredacteur en expert in digitale kaarten, en Hendrik Spiering, ook wetenschapsredacteur en specialist in cartografie en navigatie, te gast. Ze bespreken het fascinerende en fictieve Null Island, een verzamelpunt voor dataproblemen. Laura legt uit hoe fouten door databugs ontstaan, terwijl Hendrik de historische navigatie en de puzzel van lengtegraden toelicht. Ook wordt de impact van digitale kaarten op perceptie en realiteit besproken, inclusief praktische voorbeelden van kaartfouten en hun gevolgen.

Het leven van Jezus is veelzijdig en vol tegenstrijdigheden. Hij werd gezien als Messias, maar niet als God in het Joodse geloof. Paulus introduceert het idee van Jezus' goddelijkheid bij zijn opstanding. De vroege christelijke hymnen beschrijven zijn vernedering en afstand van het goddelijke. Vergelijkingen met Hellenistische halfgoden werpen een nieuw licht op zijn maagdelijke geboorte. Uiteindelijk wordt hij in het geloofscredo erkend als zowel volledig God als mens, wat leidde tot de orthodoxe visie.

Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur en historicus met expertise in de historische Jezus, verkent fascinerende thema's. Hij onthult de context waarbinnen Jezus opereerde en bespreekt rivaliserende profeten zoals Judas de Galileeër en Thuidas. Spiering legt uit hoe politieke dynamiek en vervolging van profeten cruciaal waren voor hun verhalen. Wat maakt Jezus uniek? Zijn opstanding blijkt een sleutelfactor voor zijn blijvende invloed. Ontdek hoe religie en politiek samenkwamen in deze boeiende analyse van de geschiedenis.

Deze aflevering verkent de complexe identiteit van Jezus als mens en god. Hendrik Spiering duikt in zijn historische leven, de bronnen van de apostelen en hoe het beeld van Jezus evolueerde van een profeet tot een goddelijke figuur. Er wordt ook aandacht besteed aan het verschil tussen de vier evangelies en de rol van Paulus. De impact van de boodschap van Jezus over genezingen en de komst van het koninkrijk wordt belicht, evenals zijn uiteindelijke kruisiging als vrucht van groeiende vijandschap.

Groenland: een eiland van ijs, fjorden en walrussen, waar ooit nauwelijks mensen kwamen. Maar een kleine duizend jaar geleden veranderde dat. In het zuiden vestigden zich de Noormannen, op zoek naar bont en landbouwgrond. Kort daarna kwamen in het noorden de Inuit, met hun geavanceerde kajaks en harpoenen. Die Noormannen zijn allang verdwenen, maar sinds de achttiende eeuw hebben de Denen, de Noren en de Amerikanen hun zinnen gezet op Groenland. Waarom denken landen steeds opnieuw aanspraak te kunnen maken op het enorme Inuit-eiland?  Shownotes:In de aflevering leest Hendrik Spiering voor uit het boek Tales and Traditions of the Eskimo van Hinrich Rink. Toef Jaeger laat het nummet Eqqasuuteqarneq horen van de Groenlandse rockband Sume.Presentatie: Gemma VenhuizenGasten: Hendrik Spiering en Toef JaegerRedactie en montage: Liz DautzenbergCorrecties:In het kader van de recente geschiedenis van Groenland vertelt Hendrik Spiering dat Noorwegen in het begin van de 20ste eeuw onafhankelijk werd van Denemarken. Dat moet zijn: onafhankelijk van Zweden. Tussen 1387 en 1814 hoorde Noorwegen bij Denemarken, maar tussen 1814 en 1905 was het onderdeel van het koninkrijk Zweden. In 1905 werd het weer zelfstandig. Als het gaat over het alcoholgebruik zegt Hendrik Spiering ook een keer per ongeluk Denemarken als hij Roemenië bedoelt, als huidig recordhouder alcoholgebruik (met ruim 14 liter per persoon per jaar).Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Vandaag worden de jaarlijkse Nobelprijzen officieel uitgereikt aan wetenschappers in de natuurkunde, medicijnen, scheikunde en economie. En dan zijn er natuurlijk nog de Nobelprijzen voor de literatuur en de vrede. Maar wie was Alfred Nobel die deze prijzen stichtte? Hoe kon hij zo rijk worden dat er nog steeds prijzengeld over is? En heeft hij zelf met zijn uitvinding van het dynamiet ook iets bijgedragen aan vrede?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Host: Gemma VenhuizenGasten: Hendrik Spiering en Karel KnipRedactie en montage: Rosa van ToledoZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.