NRC Onbehaarde Apen

Pieter van Os, cultuurhistoricus en NRC-journalist, en Maarten Schinkel, economisch journalist en podcastmaker, onderzoeken de babyboomers. Hoe ontstond hun enorme generatie? Wat klopt er van het beeld van vrije seks, protest, hippies en hebzucht? Ook komen onderwijs, sociale mobiliteit, de verhuizing naar Vinex-wijken en de ruk naar rechts aan bod. Zijn generaties eigenlijk wel echte groepen?

Guido Vroemen, sportarts en coach van olympiërs, en Thijs Eijsvogels, bewegingswetenschapper aan het Radboudumc, duiken in de wetenschap van bewegen. Wat betekent fitheid echt? Hoeveel stappen zijn zinvol, wat doet zone 2 en wanneer helpt creatine? Ook komen trainingszones, spiervezels, sporttiming en de voor- en nadelen van wearables voorbij.

Simone Harmsen, bioloog en onderzoeker bij het Rathenau Instituut, bespreekt de dubbele belofte van AI in de biotechnologie. Nieuwe virussen ontwerpen, bacteriofagen tegen antibioticaresistentie en gepersonaliseerde kankerbehandelingen komen aan bod. Ook bespreken ze bioterreur, open wetenschap, gebrekkige regelgeving en de ongelijke verdeling van gezondheidswinst.

Steven Frölke, scheikundige en NRC-redacteur, duikt in de fascinerende wereld van spiegelmoleculen. Waarom lijken sommige moleculen op elkaars linker- en rechterhand? Wat maakt ze cruciaal voor medicijnen? En hoe stuurden Henri Kagan en Kenso Soai chemische reacties naar één gewenste variant, met een uitzonderlijk zelfversterkend experiment als hoogtepunt? Ook komt de mysterieuze voorkeur van het leven voor één spiegelbeeld aan bod.

Berend Nieuwhof, wetenschapsredacteur en natuurkunde-expert bij NRC, vertelt over Francis Halzens Nobelprijswinnende IceCube-detector. Diep onder het Antarctische ijs vangt die vluchtige neutrino’s uit de ruimte. Hoe veroorzaken botsingen blauw Cherenkov-licht? Wat onthullen deze deeltjes over supernova’s, zwarte gaten en de oerknal? En welke nieuwe geheimen kunnen neutrino’s en toekomstige detectoren blootleggen?

Wetenschapsjournalist en NRC-redacteur Karlijn Saris legt uit hoe optogenetica ontstond uit een lichtgevoelig algje. Met licht kunnen onderzoekers hersencellen aan- en uitzetten, waardoor muizen gaan bewegen of angst ervaren. Ook komen mogelijke toepassingen aan bod, zoals lichtgestuurde pacemakers, hersteld zicht en robotprothesen. De medische doorbraak is veelbelovend, maar behandeling bij mensen ligt nog ver weg.

Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur en kerkhistoricus bij NRC, duikt in het leven van Franciscus van Assisi. Hoe werd een rijke koopmanszoon een heilige die het christendom veranderde? Ter sprake komen zijn radicale armoede, afkeer van macht, oorlogstrauma en de verhalen over dieren. Ook blijkt Dierendag pas eeuwen later aan Franciscus te zijn gekoppeld.

Marcel aan de Brugh, wetenschapsjournalist met expertise in natuur en milieu, en Sjoerd de Jong, gespecialiseerd in wetenschap en geschiedenis, bespreken Trumps aanval op beschermde natuur in Utah. Grand Staircase-Escalante en Bears Ears staan centraal, met hun inheemse erfgoed en fossielen. Ook komt de botsing tussen economische ontwikkeling, gemotoriseerde recreatie en natuurbescherming aan bod, evenals juridische strijd en de internationale gevolgen.

Mijke van den Hurk, AI-wetenschapper en wiskundige aan de Universiteit Utrecht, onderzoekt hoe gewone mensen radicaliseren. Ze vertelt over haar simulatiemodel, menselijke basisbehoeften en de invloed van sociale groepen. Ook komen polarisatie, politieke nostalgie, deradicalisering en geloofwaardige alternatieven aan bod. Zelfs radicale energie kan volgens haar een onschadelijke uitweg vinden.

Haaruitval, hersenmist en constante vermoeidheid: veel vrouwen hebben zonder te weten ijzertekort. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalist Anne van Kessel die onderzoek deed naar een te laag ijzer onder vrouwen en vragen haar alles over HB-metingen, ferritine, maar ook over hoeveel volkoren boterhammen je eigenlijk moet eten om voldoende ijzer binnen te krijgen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGast: Anne van KesselRedactie en montage: Rosa van ToledoIllustratie: Lois Konijn Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.