NRC Onbehaarde Apen

Steven Frölke, scheikundige en NRC-redacteur, duikt in de fascinerende wereld van spiegelmoleculen. Waarom lijken sommige moleculen op elkaars linker- en rechterhand? Wat maakt ze cruciaal voor medicijnen? En hoe stuurden Henri Kagan en Kenso Soai chemische reacties naar één gewenste variant, met een uitzonderlijk zelfversterkend experiment als hoogtepunt? Ook komt de mysterieuze voorkeur van het leven voor één spiegelbeeld aan bod.

Berend Nieuwhof, wetenschapsredacteur en natuurkunde-expert bij NRC, vertelt over Francis Halzens Nobelprijswinnende IceCube-detector. Diep onder het Antarctische ijs vangt die vluchtige neutrino’s uit de ruimte. Hoe veroorzaken botsingen blauw Cherenkov-licht? Wat onthullen deze deeltjes over supernova’s, zwarte gaten en de oerknal? En welke nieuwe geheimen kunnen neutrino’s en toekomstige detectoren blootleggen?

Wetenschapsjournalist en NRC-redacteur Karlijn Saris legt uit hoe optogenetica ontstond uit een lichtgevoelig algje. Met licht kunnen onderzoekers hersencellen aan- en uitzetten, waardoor muizen gaan bewegen of angst ervaren. Ook komen mogelijke toepassingen aan bod, zoals lichtgestuurde pacemakers, hersteld zicht en robotprothesen. De medische doorbraak is veelbelovend, maar behandeling bij mensen ligt nog ver weg.

Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur en kerkhistoricus bij NRC, duikt in het leven van Franciscus van Assisi. Hoe werd een rijke koopmanszoon een heilige die het christendom veranderde? Ter sprake komen zijn radicale armoede, afkeer van macht, oorlogstrauma en de verhalen over dieren. Ook blijkt Dierendag pas eeuwen later aan Franciscus te zijn gekoppeld.

Marcel aan de Brugh, wetenschapsjournalist met expertise in natuur en milieu, en Sjoerd de Jong, gespecialiseerd in wetenschap en geschiedenis, bespreken Trumps aanval op beschermde natuur in Utah. Grand Staircase-Escalante en Bears Ears staan centraal, met hun inheemse erfgoed en fossielen. Ook komt de botsing tussen economische ontwikkeling, gemotoriseerde recreatie en natuurbescherming aan bod, evenals juridische strijd en de internationale gevolgen.

Mijke van den Hurk, AI-wetenschapper en wiskundige aan de Universiteit Utrecht, onderzoekt hoe gewone mensen radicaliseren. Ze vertelt over haar simulatiemodel, menselijke basisbehoeften en de invloed van sociale groepen. Ook komen polarisatie, politieke nostalgie, deradicalisering en geloofwaardige alternatieven aan bod. Zelfs radicale energie kan volgens haar een onschadelijke uitweg vinden.

Haaruitval, hersenmist en constante vermoeidheid: veel vrouwen hebben zonder te weten ijzertekort. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalist Anne van Kessel die onderzoek deed naar een te laag ijzer onder vrouwen en vragen haar alles over HB-metingen, ferritine, maar ook over hoeveel volkoren boterhammen je eigenlijk moet eten om voldoende ijzer binnen te krijgen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGast: Anne van KesselRedactie en montage: Rosa van ToledoIllustratie: Lois Konijn Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hevige bosbranden, natuurrampen en vernietigende oorlogen: de wereld staat in de fik. In tijden van crisis steekt ook een oeroude gedachte de kop op: die van het einde der tijden. Van Herakleitos tot de Apocalyps: al duizenden jaren denken mensen na over de schepping én de ondergang van de wereld. In die verbeelding speelt vuur vaak een centrale rol. Het is onlosmakelijk verbonden met voorstellingen van het einde der tijden en van een wereld in crisis. Maar waarom heeft juist vuur zo'n sterke greep op ons denken over het einde én een nieuw begin?Gast: Sjoerd de JongPresentatie: Peter van der PloegRedactie en montage: Liz DautzenbergHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected] het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nederland is plat, maar onder de oppervlakte tussen zand en klei ligt iets verborgen: de Zuidwalvulkaan. De vulkaan was miljoenen jaren geleden actief, maar is lang geleden uitgedoofd. Felix Voogt zocht uit hoe die vulkaan daar is ontstaan en hij vroeg zich af: zijn er dan nog meer te vinden?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Karlijn SarisGast: Felix VoogtRedactie en montage: Rosa van ToledoFoto: Lois KonijnZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Je gaat zweten, je hartslag stijgt en soms springen de tranen in je ogen. Een pepertje is niet warm, maar kan je lichaam toch laten geloven dat je mond in lichterlaaie staat. Waarom produceert een plant zo'n brandende stof, en hoe heet kan een peper eigenlijk worden?Gast: Sander VoormolenPresentatie: Karlijn SarisRedactie & montage: Liz DautzenbergHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected] het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.