Geopolitiek analist Paul Verhagen over de wereld van nu | Het Uur
Mar 7, 2025
auto_awesome
Paul Verhagen, een geopolitiek analist en datawetenschapper bij The Hague Centre for Strategic Studies, bespreekt de rol van de VS en de impact van technologie op geopolitieke relaties. Hij deelt zijn ervaringen uit China die zijn wereldbeeld veranderden. De uitdagingen van neoliberalisme worden belicht, evenals de rol van Europa in een versplinterde internationale orde. Ook de invloed van populisme op democratie en de noodzaak van alternatieven voor bestaande systemen komen aan bod, met een kritische blik op opkomende machten zoals China.
Paul Verhagen beschrijft hoe culturele normen identiteit beïnvloeden, vooral bij zijn ervaringen tussen Nederland en China.
Er wordt een urgente noodzaak benadrukt voor vernieuwing van het neoliberale systeem, rekening houdend met sociale inclusie en duurzaamheid.
De verschuiving van de Amerikaanse geopolitieke focus naar Azië brengt nieuwe verantwoordelijkheden en strategieën voor Europa met zich mee.
Deep dives
Identiteit en Cultuur
Een Amerika-deskundige beschrijft de complexiteit van identiteitsgevoelens tussen zijn verschillende achtergronden. Hij voelt zich in Nederland meer Nederlands wanneer hij in het buitenland is, en minder Nederlands wanneer hij in Nederland is. Dit heeft te maken met culturele verschillen in communicatiestijlen, zoals handdrukken, die in de Nederlandse cultuur sterk en in de Chinese cultuur meer afwachtend zijn. Dit laat zien hoe culturele normen ons gedrag en identiteit beïnvloeden, afhankelijk van de omgeving waarin men zich bevindt.
Neoliberalisme en Samenleving
Er wordt kritisch gekeken naar het neoliberale systeem, dat vaak als te simplistisch wordt ervaren. Het idee dat de markt alle problemen oplost wordt als naïef beschouwd, vooral als het gaat om zaken zoals ongelijkheid en klimaatverandering. Dit heeft geleid tot een groeiend gevoel onder jongeren dat dit systeem niet werkt. De spreker wijst op de noodzaak van een nieuwe ideologie die naast economische efficiëntie ook aandacht heeft voor sociale inclusie en duurzaamheid.
Geopolitiek en Macht
De veranderingen in de geopolitiek worden besproken, met aandacht voor de verschuiving van de Amerikaanse focus naar Azië. De spreker beschrijft dat de VS zich minder betrokken voelt bij Europa, wat een grotere verantwoordelijkheid met zich meebrengt voor Europese landen. Dit leidt tot vragen over de toekomst van de Europese Unie, vooral nu deze onder druk staat om defensie- en veiligheidsstrategieën te heroverwegen. De complexe relaties tussen de VS, Europa en China raken steeds meer verweven, waardoor nieuwe allianties en strategieën noodzakelijk worden.
Rol van Technologie in de Politiek
Technologie speelt een cruciale rol in de huidige politieke structuren en de wijze waarop samenlevingen functioneren. De spreker wijst op het gebrek aan innovatie in de politieke systemen, ondanks de technologische vooruitgang in de afgelopen decennia. Dit gebrek aan aanpassing kan bijdragen aan de opkomst van populisme, omdat mensen ontevredenheid uiten over de bestaande systemen die niet adequaat reageren op hedendaagse vraagstukken. Er moet naar nieuwe manieren van besturen worden gekeken die beter aansluiten bij de 21e-eeuwse werkelijkheid.
De Toekomst van Democratie
In de discussie komt naar voren dat de huidige democratische structuren mogelijk niet meer voldoen aan de eisen van de moderne samenleving. Er zijn vragen over de houdbaarheid van de liberale democratie, nu landen met andere systemen, zoals China, steeds meer invloed uitoefenen. De spreker stelt dat deze tijd vraagt om reflectie en herontdekking van wat democratie kan zijn, vooral in een wereld waar complexe problemen urgent zijn. De toekomst lijkt afhankelijk van de bereidheid om deze systemen te vernieuwen en aan te passen aan de realiteit.
Paul Verhagen, geboren rond het einde van de Koude Oorlog, is co-auteur van een boek over het Amerikaanse presidentschap. Hij werkt als datawetenschapper en geopolitiek analist bij The Hague Centre for Strategic Studies.
In gesprek met Pieter van der Wielen heeft hij het onder meer over zijn eerste bezoek aan China (dat zijn wereldbeeld veranderde), over de “luie positie” van het neoliberalisme, over de plannen van president Trump en de tech-miljardairs, en over de rol van Europa. “Pacifisme en vrijhandel, de pilaren waar de EU op is gebouwd, verbrokkelen.”
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.