Marcin Wołoszyn, archeolog i profesor związany z Uniwersytetem Rzeszowskim oraz Instytutem Leibniza w Lipsku, eksploruje spory dotyczące pochodzenia Słowian. Omawia teorie autochtoniczną i napływową oraz ich kontekst historyczny. Porusza, jak dieta Słowian różniła się od Germanów, podkreślając znaczenie prosa w ich diecie. Rozmawia także o metodologii projektu HistoGenes, łącząc archeologię i genetykę, by zrozumieć migracje ludów. Wspomina o niepewności w badaniach naukowych i zagrożeniach związanych z postprawdą.
01:08:35
forum Ask episode
web_stories AI Snips
view_agenda Chapters
menu_book Books
auto_awesome Transcript
info_circle Episode notes
question_answer ANECDOTE
Dlaczego Próbki Trafiły Do Lipska
Marcin Wołoszyn opowiada, że współpracuje między Rzeszowem a Lipskiem i wysyła próbki do Instytutu Maxa Plancka.
Logistyka i przypadek (bliskość) zdecydowały, że materiały z Gródka trafiły do Lipska na analizę DNA.
insights INSIGHT
Historia Sporów Ma Emocjonalne Korzenie
Spór o pochodzenie Słowian łączy naukowe argumenty z osobistymi i narodowymi emocjami badaczy XIX–XX wieku.
Postacie takie jak Józef Kostrzewski i Kazimierz Godłowski personifikują dwie sprzeczne narracje i ich traumatyczne doświadczenia wpływały na interpretacje.
volunteer_activism ADVICE
Wyjaśniaj Wyniki By Zapobiec Pseudonauce
Nauka powinna aktywnie popularyzować rezultaty genetycznych badań, żeby zapobiec pseudonauce i nadużyciom.
Wyjaśniaj wyniki jasno, by uniemożliwić tworzenie rasistowskich narracji opartych na danych genetycznych.
Get the Snipd Podcast app to discover more snips from this episode
Kiedy ostatnio jedliście proso? Jeśli dopiero musieliście wyszukać, gdzie kupić to zboże, to mamy dla was złą wiadomość: nie odżywiacie się jak wcześni Słowianie. W badaniach archeologicznych porównano resztki naczyń z kultur słowiańskich i germańskich. Pozostałe w nich resztki jedzenia znacznie się od siebie różniły. – Ich dieta bazowała głównie na prosie i na takich zapewne papkach, bo tam też jest kwestia mleka i nawet miodu – opowiada prof. Marcin Wołoszyn, archeolog z Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Instytutu Historii i Kultury Europy Wschodniej im. Leibniza w Lipsku. Profesor jest członkiem międzynarodowego zespołu badaczy HistoGenes, który łączy metody archeologiczne, historyczne i antropologiczne z genetyką i bada historię populacji zamieszkujących Europę od V do IX wieku.
*** Słuchasz nas regularnie? Może spodoba Ci się któryś z progów wsparcia :) Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukowe Nasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ *** Oczywiście to, co nas w tym projekcie interesuje najbardziej, to perspektywa zyskania nowych informacji na temat genezy Słowian. Są dwie główne teorie na ten temat: zamieszkiwaliśmy te ziemie od dawna (tylko nazwa Słowianie została nam nadana przez historyków rzymskich lub bizantyńskich) lub że dotarliśmy na te tereny ze wschodu w ramach wielkiej wędrówki ludów. Brakuje nam danych, by jednoznacznie którąś z teorii jednoznacznie odrzucić.
Słowianie nie mieli własnego piśmiennictwa, pozostawili po sobie niewiele kultury materialnej, a w dodatku najczęściej palili ciała swoich zmarłych, co znacząco utrudnia badania genetyczne. Jedną kwestię profesor stawia jasno. – Oczywiście, że nie ma czegoś takiego jak gen słowiański – mówi. Ale badania genetyczne mogą dawać argumenty w sporze. I tak, wyniki projektu HistoGenes dostarczyły argumentów na rzecz tej teorii, że Słowianie to ludność napływowa. – Z tych badań wynika jednak, że pewna różnica jest między tą ludnością słowiańską a ludnością, która tutaj żyła (…) To by sugerowało, że (…) Europa słowiańska powstała nie w wyniku tylko transformacji, przekształceń tej ludności, która tu mieszkała wcześniej, tylko tym elementem bardzo ważnym był napływ ludności ze wschodu – opowiada archeolog.
Czy to kończy spór? Niekoniecznie – o czym też rozmawiamy. W odcinku usłyszycie też, po co w ogóle roztrząsać kwestie, które nie są rozwiązywalne (poza tym, żeby nie zostawiać pola do popisu pseudonauce), jakie metody i znaleziska dały nam nowe informacje i co znaczy ulubione niemieckie słowo profesora: jein.
Radio Naukowe 
