Onvoorwaardelijke besluiten nemen met lef – Marja Wagenaar

Vandaag het gesprek met Marja Wagenaar. Marja is Besluiten Architect. Zij adviseert leiders en teams bij het nemen van onvoorwaardelijke besluiten. Onlangs verscheen haar nieuwe boek ‘Onvoorwaardelijke Besluiten in 10 stappen’. Wagenaar heeft ervaring in zowel het bedrijfsleven, de wetenschap als de politiek. Ruim 25 jaar geleden was zij lid van de Tweede kamer. Laten we beginnen… Samenvatting Met hulp van AI gemaakt. In aflevering 495 van de Design for Impact podcast spreekt Erno met besluitenarchitect Marja Wagenaar, auteur van "Onvoorwaardelijke besluiten in tien stappen". Wagenaar blikt terug op haar tijd als Tweede Kamerlid en bespreekt hoe de politiek een grote besluitmachine is, hoe afstand tot burgers populisme voedt en hoe besluiten zonder uitvoering slechts voornemens zijn, met voorbeelden als de vuurwerkramp Enschede, toeslagenaffaire en Groningen. Ze benadrukt het belang van nieuwsgierigheid naar verschillende leefwerelden en noemt haar boek "Het einde van de buitenspelcultuur". Verder licht ze haar "fifty-fifty"-methode toe uit haar leiderschapsboek voor vrouwen: tijd verdelen tussen organisatie/anderen en jezelf, inclusief netwerken en reputatie bouwen. In haar besluitvormingsboek draait het om lef, risico’s nemen, concrete uitvoeringsplannen, besluiten op het juiste niveau beleggen, onderbouwing toetsen en met een betrokkenheidsbord bepalen wie meebeslist, adviseert of geïnformeerd wordt. Tot slot bespreekt ze Europese uitdagingen rond economie, defensie en technologische afhankelijkheid en hoe individuen in onzekere tijden via kleine stappen weer grip krijgen. Wat ik zoal leerde van Marja : 05:00 intro - 05:40 In de Tweede Kamer je idealen verwezenlijken 06:20 De Tweede Kamer is de grootste besluitenmachine die we hebben (in Nederland). 07:15 Het was een meisjesdroom. 09:35 Een onderzoeksraad voor veiligheid naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede. 10:35 Een cultuur waarin mensen de hele tijd met elkaar bezig zijn: de buitenspelcultuur. 13:35 Een besluit dat geen besluit lijkt te zijn maar een voornemen of een idee. 14:25 De schriftelijke wilsverklaring zorgt ervoor dat mensen die niet kunnen lezen of schrijven worden uitgesloten. 16:05 De nieuwsgierigheid naar mensen die niet op jou lijken. 16:40 De drie fases van de ontwikkeling van een politiek leider. 19:35 Vrouwen zijn in hun werk minder dan mannen bezig met tijd en energie te steken in hun eigen ontwikkeling en carrière. 22:00 Veel werken voor je bedrijf en de klanten en daardoor te weinig werken aan de ontwikkeling van je bedrijf. 22:50 Leiderschap voor vrouwen met de 50/50-methode. 27:00 Kleine overzichtelijke weekdoelen voor je eigen ontwikkeling. 28:35 Besluiten zijn het grootste lek in organisaties. 30:50 Huiswijn-besluiten - je kiest voor iets gemiddeld 35:05 Besluiten neerleggen op het niveau waar ze thuishoren. 37:15 Zorg voor een goed uitvoeringsplan als je een besluit neemt. 41:10 In overleggen en vergaderingen 'het rondje' maken, want je wil ook de stille stemmen horen. 43:30 Het betrokkenheidsbord om te zien wie je bij je besluit moet betrekken. 46:15 Je hebt meer aan een bewindspersoon die optreedt dan aan een die aftreedt. 48:25 Onderzoek wie de energiegevers en energievreters in je leven zijn. 51:55 De landen in Europa zijn meer een toeristische bestemming geworden dan een economische macht. 56:00 Investeren in economische ontwikkeling en veiligheid in Europa. 1:05:00 Tijd en afstand nemen om voor jezelf en met jezelf aan de slag te gaan. Meer over Marja Wagenaar: https://leadershipint.com https://www.linkedin.com/in/marja-wagenaar-2a460827/ https://nl.wikipedia.org/wiki/Marja_Wagenaar Boeken: Onvoorwaardelijke besluiten in 10 stappen (2026) - voor leiders met lef Het leiderschapsboek voor vrouwen (2015) Het einde van de buitenspelcultuur, een democratisch antwoord op het populisme (2004) De Rijksvoorlichtingsdienst: Geheimhouden, toedekken en openbaren (1997) Herinneringen aan Joop Den Uyl (1988) Andere bronnen: Ondernemers Boekencast Boek Tony Blair - On Leadership Inner Development Goals Michiel Muller Mario Draghi rapport ‘De toekomst van het Europese concurrentievermogen – Een strategie voor het concurrentievermogen van Europa’ bericht van Buza hierover. Hidden Champions van de 21e eeuw – Hermann Simon #boekencast afl 25 Hidden Champions Die neuen Spielregeln im chinesischen Jahrhundert – Hermann Simon #boekencast afl 48 Anthropic - Wikipedia Video van het gesprek met Marja Wagenaar https://youtu.be/dVlXYL6b_TQ Kijk hier https://youtu.be/dVlXYL6b_TQ Transcript van het gesprek [00:00:00] Erno Hannink: Hallo en welkom bij aflevering 495 van de Design for Impact podcast. Vandaag het gesprek met Marja Wagenaar. Marja is besluiten architect. Zij adviseert leiders en teams bij het nemen van onvolmaaktlijke besluiten. Onlangs verscheen haar nieuwe boek Onvoorwaardelijke besluiten in tien stappen. Wagenaar heeft ervaring in zowel het bedrijfsleven, de wetenschap als de politiek. [00:00:29] Erno Hannink: Ruim 25 jaar geleden was zij lid van de Tweede Kamer. Het was een super interessant gesprek waar we het hadden over besluitvorming, wat ik natuurlijk een bijzonder onderwerp vind. Besluiten voor jou als ondernemer, voor het individu, maar ook besluiten in de politiek en het effect dat het heeft op ons allemaal en de acties die we nu hebben te ondernemen. [00:00:51] Erno Hannink: Hopelijk vind jij het gesprek net zo interessant als ik het vond om het met Marja te hebben. Mijn naam is Erno Hannink en ik deel mijn opgedane kennis, ervaringen en expertise met jou. Ik coach ondernemers zodat ze besluiten nemen om in impact te groeien. Laten we beginnen. [00:01:31] Erno Hannink: Welkom in de nieuwe podcast aflevering! Vandaag spreek ik met Marja Wagenaar. Welkom Marja! [00:01:37] Marja Wagenaar: Dank je wel! Leuk om er te zijn, Erno. [00:01:39] Erno Hannink: Ja, ik heb je uitgenodigd omdat ik je tegenkwam op LinkedIn door je boek. [00:01:44] Erno Hannink: Dat gaat over besluitvorming. Daar komen we zo meteen uitgebreid op terug. Want ik wil ook even een beetje terug in waar je vandaan komt. Hoe kom je hier bij dit, bij dit onderwerp zeg maar. En een belangrijk stuk in jouw ontwikkeling, in jouw geschiedenis en je carrière is de Tweede Kamer en de politiek. [00:02:03] Erno Hannink: Als ik het zo is. Voor mij was het een belangrijk onderdeel. Ik weet niet hoe het voor jou zat. Wat heeft jou getrokken om om dat werk te gaan doen? Om in de Tweede Kamer te stappen? [00:02:14] Marja Wagenaar: Nou, dat was eigenlijk heel simpel. Je kunt in de Tweede Kamer ongelooflijk veel dingen doen, je idealen verwezenlijken. En dan zitten we wel gelijk bij het onderwerp besluiten. [00:02:25] Marja Wagenaar: Er worden in de Tweede Kamer, het hoogste orgaan in ons land, dagelijks ongelooflijk veel besluiten genomen over van alles. En die meeste besluiten hoort bijna niemand iets over. Wij horen thuis eigenlijk alleen maar iets over besluiten waar men het of in de Tweede Kamer onderling of Kamer en kabinet. [00:02:46] Marja Wagenaar: Of bijvoorbeeld met een grote maatschappelijke organisatie, de vakbeweging, de werkgevers wanneer men het niet eens is. Terwijl, het is de grootste besluitmachine die we hebben. Dus ik heb het boek ook aangeboden aan Ton van Kan, de voorzitter, nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer. Die komt uit Zwolle. En waarom heb ik dat gedaan? [00:03:06] Marja Wagenaar: Omdat hij een heel mooi voorbeeld is van iemand die besluiten durft te nemen. Hij is op zijn 35e stak hij zijn vinger op en zei: ik wil deze club gaan leiden. Nou, en dan word je niet uitgenodigd bij een chique headhunter op de Zuidas in Amsterdam voor een discreet kopje koffie. Nee, dan heb je een sollicitatiegesprek gewoon met al je collega's. [00:03:29] Marja Wagenaar: Daar kwam hij doorheen. Zij kozen hem. Nou, dat je op die leeftijd zo'n besluit durft te nemen en te zeggen ik ga ervoor. Ja, dat vind ik lef hebben en dat vind ik ontzettend leuk. [00:03:41] Erno Hannink: Want jij hebt een bepaald besluit genomen, ook in de Tweede Kamer te stappen. Maar hoe ging dat besluit dan? Had je daar ook lef voor nodig dan op dat moment? [00:03:49] Marja Wagenaar: Nou, het was iets. Het was echt. Ja, meisjesdroom. Het was wel een meisjesdroom. Ik wilde heel graag de politiek in met het idee daar kan ik heel veel dingen voor elkaar krijgen. Nou, dat is ook heel mooi gebeurd en het bracht alles bij elkaar wat ik zelf leuk vond om te doen. Spreken, schrijven, nadenken, dingen verder brengen, zorgen dat dingen beter worden. [00:04:14] Marja Wagenaar: Dat is wat ik in mijn ondernemerschap nu ook al jaren doe. Maar je probeert te zorgen dat dingen beter worden. Een heel mooi voorbeeld is. Ik heb de rampen mogen doen, de vuurwerkramp in Enschede en ook de brand, de oudejaarsbrand in café Het Hemeltje in Volendam en in Enschede merkte je echt. Ik zal dat nooit vergeten. [00:04:34] Marja Wagenaar: Dat was op 13 mei 2000. Ik vierde namelijk op dat moment mijn verjaardag. Ik ben op 14 mei jarig en mijn keuken stond vol mensen. Maar uiteindelijk was iedereen naar die tv aan het kijken en de dag erna ben ik er heen gegaan. En dan zie je de impact van zoiets in de regio zoals dat dan in Nederland heet. [00:04:58] Marja Wagenaar: Ja, het. Het stuk dat daar verwoest was in Enschede, dat is een stuk als je dat met Amsterdam vergelijkt. Van Leidseplein tot Centraal Station. Nou, als dat ergens in de Randstad gebeurd zou zijn, zou de impact en ook de hulp, het geld dat uiteindelijk ervoor werd vrijgemaakt totaal anders zijn. Ik vond het heel mooi om te zorgen dat wel die hulp er kwam, dat er goede financiële regelingen kwamen voor de mensen. [00:05:25] Marja Wagenaar: Want op de een of andere manier gebeuren dit soort dinge