Gościem jest prof. Łukasz Okruszek, kierownik Pracowni Neuronauki Społecznej w Instytucie Psychologii PAN, który bada wpływ samotności na zdrowie. Porusza złożoność samotności, od subiektywnej izolacji po jej biologiczne skutki. Zauważa, że młodzi są najbardziej narażeni na uczucie osamotnienia, co może wynikać z mediów społecznościowych i zmian w strukturze społecznej. Okruszek omawia również, jak samotność wpływa na zdrowie psychiczne, a nawet fizyczne, podkreślając potrzebę wsparcia i terapii.
01:23:59
forum Ask episode
web_stories AI Snips
view_agenda Chapters
auto_awesome Transcript
info_circle Episode notes
insights INSIGHT
Samotność A Ryzyko Śmiertelności
Samotność ma porównywalny wpływ na śmiertelność jak otyłość czy palenie papierosów.
Dlatego badacze mówią, że bycie samotnym to jak palenie 15 papierosów dziennie (metafora epidemiologiczna).
insights INSIGHT
Samotność Jako Stan Subiektywny
Samotność to subiektywny brak satysfakcji z jakości lub liczby relacji, nie tylko bycie fizycznie samemu.
Solitude (pozytywne bycie samemu) różni się od loneliness (cierpienie z braku relacji).
insights INSIGHT
Epidemiologia I Konsekwencje Zdrowotne
Samotność jest rozpowszechniona i rośnie w wielu krajach, ale wzrost jest stopniowy, nie wybuchowy.
Metaanaliza łączy samotność z ~26–32% wzrostem ryzyka zgonu oraz wyższym ryzykiem chorób sercowo‑naczyniowych i udaru.
Get the Snipd Podcast app to discover more snips from this episode
Człowiek, który długofalowo czuje się samotny, będzie odczuwał negatywne skutki również fizycznie. Naukowcy potwierdzają, że dotyczy to nie tylko osób w obiektywnej izolacji społecznej (np. osób starszych, z ograniczoną mobilnością, bez stałego towarzystwa innych ludzi), ale też tego, co kojarzymy z samotnością w tłumie: mimo wielu relacji, ale nie na satysfakcjonującym poziomie. – Samotność nie jest tylko takim stanem, który objawia się w subiektywnej sferze psychicznej, tylko leży na styku dwóch obiektywnych sfer. Jedną jest świat społeczny, gdzie stykamy się z innymi ludźmi. Drugą są obiektywne, mierzalne procesy biologiczne – tłumaczy prof. Łukasz Okruszek, kierownik Pracowni Neuronauki Społecznej Instytutu Psychologii PAN. Zajmuje się badaniem wpływu samotności na mózg i szerzej pojęte zdrowie. O tym właśnie rozmawiamy w odcinku nr 284.
Według badań statystycznych CBOS trwałe poczucie samotności deklaruje ok. 8% Polaków. Nieco większe, ok. 10%, jest w grupie osób najstarszych. Najwyższy odsetek, bo 13%, deklarują osoby najmłodsze.
Oczywiście ważnym czynnikiem są tu media społecznościowe, które zupełnie zmieniają sposób, w jaki wchodzimy w relacje, ale problem jest o wiele bardziej skomplikowany. Wzrost poczucia samotności wiąże się też ze zmianami na rynku pracy, ze zmianą struktur społecznych czy z niektórymi zmianami w życiu osobistym. – Duże współczynniki samotności obserwuje się u młodych rodziców – wskazuje prof. Okruszek.
* * * Słuchasz nas regularnie? Może spodoba Ci się któryś z progów wsparcia :) Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukowe Nasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ * * *
Zespół prof. Okruszka łączy badania psychologiczne (subiektywne deklaracje badanych w kwestionariuszach itp.) z badaniem mózgu. – Wsadzamy ich do skanera albo podłączamy do EEG, żeby monitorować aktywność mózgu w trakcie wykonywania jakichś zadań – opowiada. Z badań wynika przede wszystkim to, że osoby o długotrwałym poczuciu samotności mają skłonność do negatywnego interpretowania zachowań innych ludzi (nie pomaga również to, że sporo naszego życia społecznego odbywa się online).
To się przekłada na szersze zjawiska społeczne. – Samotność produkuje w nas coś, co określamy mianem „skoncentrowanego na sobie zgorzknienia”. I czyni ona nas niezdolnymi do wspólnego działania dla większego dobra kolektywnego. W odcinku usłyszycie też, jak psychologowie podważają badania, które od dawna wydawały się nienaruszalne, czy interakcje społeczne z AI to dobry pomysł i jak to jest z tym podziałem mózgu na gadzi, ssaczy i ludzki. Gorąco polecam – to ważny społecznie temat.