Alette Smeulers (RUG): 'In een autocratie staan mensenrechten onder druk, dat is het grootste probleem'
Jan 28, 2025
auto_awesome
Alette Smeulers, hoogleraar internationale misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen, bespreekt de afname van democratische vrijheden wereldwijd. Ze legt uit hoe autocratische regimes functioneren en de rol van sociale media hierin verduidelijkt. Smeulers wijst op de grote druk op mensenrechten en de noodzaak voor democratische waarden. Daarnaast reflecteert ze op de gevolgen van opstanden en de impact van discriminatie op integratie in Nederland. Tot slot bekritiseert ze de hypocrisie van het Westen rondom mensenrechten.
De wereldwijde afname van democratische waarden wordt verergerd door de steun tussen autocratische leiders die de rechtsstaat ondermijnen.
Autocratische regimes benutten controlerende narratieven om publieke steun te verwerven, wat leidt tot machtsmisbruik en een bedreiging voor mensenrechten.
Deep dives
Bescherming voor Tieneraccounts op Instagram
Tieneraccounts op Instagram zijn standaard ingesteld op privé om gebruikers te beschermen tegen ongewenste contacten. Daarnaast is het voor tieners onder de 16 jaar verplicht om toestemming van hun ouders te krijgen voordat ze deze instellingen aan kunnen passen. Deze nieuwe ingebouwde bescherming stelt ouders gerust en creëert een veiligere omgeving voor jongere gebruikers op het platform. Dit beleid is een reactie op de groeiende bezorgdheid over de veiligheid van tieners op sociale media.
De opkomst van autocratie wereldwijd
In 2024 hebben meer mensen dan ooit tevoren aan verkiezingen deelgenomen, maar ondanks deze democratische inspanningen blijft de wereld een verschuiving naar autocratie ervaren. De spreker wijst op de trend van 'de sterke man' die steeds meer macht grijpt en de democratie uitholt. Het fenomeen is wereldwijd zichtbaar, van de Verenigde Staten tot Hongarije, waar leiders de rechtsstaat en de vrije pers ondermijnen. Deze ontwikkelingen schetsen een somber beeld van de toekomst van democratische systemen.
De dynamiek van autocratische leiders
Autocratische leiders creëren vaak een eigen realiteit door feiten te manipuleren en het publieke discours te controleren. Dit stelt hen in staat om steun te winnen door complexe problemen te vereenvoudigen en extreem standpunten aan te nemen, wat hen een voordeel geeft in hun politieke beloftes. De spreker benadrukt dat autocraten efficiënt kunnen regeren omdat ze niet gebonden zijn aan verkiezingen of publieke opinie. Echter, zonder checks and balances leidt dit tot machtsmisbruik en eenabiliteit van de leiders om steeds autoritairder op te treden.
Machtsstrijd tussen democraten en autocraten
De strijd tussen democratische en autocratische regimes intensifieert, waarbij autocraten elkaar steunen in hun strijd tegen democratische waarden en mensenrechten. Het fenomeen van de 'sterke man' wordt verergerd door autoritaire sympathieën in verschillende landen, wat de mondiale stabiliteit bedreigt. De spreker legt uit hoe deze interacties en de steun tussen autocratische leiders zoals Trump, Poetin en Xi beïnvloeden hoe staten hun machtsstrategieën ontwikkelen. Dit leidt tot een gevaarlijke dynamiek waarin democratische waarden steeds verder omvergeworpen worden.
De democratie in de wereld neemt al jaren af, maar toch werden er vorig jaar ook autocraten omvergeworpen. Wat kunnen we daarvan leren om in de toekomst meer autocraten ten val te brengen? Te gast is Alette Smeulers, hoogleraar internationale misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Gasten in BNR's Big Five van de democratie in verval:
-Gerben Bakker, strategisch analist bij Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS)
-Alette Smeulers, hoogleraar internationale misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen
-Ron Keller, voormalig ambassadeur in o.a. Rusland, China en Turkije
-Casper Thomas, journalist en oud-correspondent in de Verenigde Staten