Goede Gesprekken

Het gebruik van data is zo vanzelfsprekend geworden, in alle geledingen van de maatschappij, dat je er amper bij stilstaat wat dat voor dingen zijn, en wat voor invloed ze uitoefenen op ons leven. Miriam Rasch doet dat uitgebreid in haar tweede boek, het essay 'Frictie. Ethiek in tijden van dataïsme. Ze komt tot verrassende bevindingen en zoekt behoedzaam naar manieren om aan de dictatuur van de data te ontsnappen. Een gesprek over vrijheid en autonomie, zonder dat die woorden letterlijk gebruikt worden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is veel onzekerheid over corona. Dat is voer voor complotdenkers. Die zien in elke autoriteit het gevaar van een samenzwering. Maarten Reijnders schreef in 2016 een boek over het fenomeen. Het verschijnsel is niet nieuw, maar heeft een evolutionaire oorsprong. De vraag is alleen: wanneer gaat het om gezonde argwaan, en wanneer slaat het om in paranoia?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het debat over solidariteit binnen Europa nadert zijn beslissende moment. Volgens Nederlandse politici leven zuidelijke landen boven hun stand. Ze zijn spilzuchtig en dat is de oorzaak van hun ellende. Het is een belangrijk argument om weerspannig te zijn in het geven van hulp. Volgens politiek econoom Alexandre Afonso deugt er niets van dit verhaal. Sterker nog, in werkelijkheid is het precies andersom.Afonso is zelf een geboren Europeaan. Als wetenschapper deed hij de afgelopen jaren niets anders dan rondzwerven van universiteit naar universiteit. Na Florence, London, Köln en Amsterdam is hij nu neergestreken in Leiden. Hij doceert politieke economie. En is geboren in Zwitserland, als zoon van Portugese gastarbeiders. Zijn vader had eerst militaire dienst gedaan in Angola en mocht toen van de overheid het land verlaten. Hij ging werken bij een wijnboer, in de buurt van Lausanne. Daar groeide Alexandre op.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 13 maart 2020 begon de lockdown in Nederland. We zijn nu dus vier maanden verder, en het lijkt goed te gaan. Het virus houdt zich rustig, de corona-maatregelen zijn drastisch versoepeld, mensen gaan weer op vakantie. En juist nu zijn er mensen die verwachten dat er binnen een paar weken een opleving zal komen van het aantal besmettingen. Moeten we bang zijn voor een nieuwe uitbraak? Tijd om opnieuw te gaan praten met Marion Koopmans, viroloog. Derde aflevering van een serie over het wetenschappelijke inzicht in corona.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is de achtste aflevering van de serie die Nina Polak en Lex Bohlmeijer maken over Geestelijk Verzorgers. De professionals van de zingeving, zoals wij ze zien. Sohail el Kouch werkt al meer dan 12 jaar met gedetineerden, en hij doet dat met hart en ziel. Hij fungeert als een soort geweten en probeert de gedetineerden in te laten zien dat de mogelijkheid bestaat om zich te ontwikkelen, want dat is wat tot de kern van zijn levensbeschouwing behoort: dat je je ontwikkelt als mens. We spraken met hem over de islam, over zijn werk in de gevangenis, de zin van het leven, over radicalisering en corona.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Yvette Luhrs is voorzitter van de sekswerkbelangenvereniging Proud. Dat is haar activistische kant. Zo tweette zij onlangs een foto van een affiche dat was geplakt op het hek van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Een in sexy lingerie geklede vrouw achter een raam. Normaal sta ik hier. Nu sta ik bij de Voedselbank. Sekswerkers weten prima om te gaan met het risico van virusbesmetting: voor hen is het dagelijkse praktijk. Toch kunnen zij nu hun werk niet uitoefenen vanwege de voorschriften van het RIVM. Volgens sekswerker Yvette Luhrs heeft dit beleid alles te maken met ons onbegrip voor seks(werk) en intimiteit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens Nederlandse politici leven zuidelijke landen boven hun stand. Ze zijn spilzuchtig en dat is de oorzaak van hun ellende. Het is een belangrijk argument om weerspannig te zijn in het geven van hulp. Volgens politiek econoom Alexandre Afonso deugt er niets van dit verhaal. Sterker nog, in werkelijkheid is het precies andersom. Afonso is zelf een geboren Europeaan. Als wetenschapper deed hij de afgelopen jaren niets anders dan rondzwerven van universiteit naar universiteit. Na Florence, London, Köln en Amsterdam is hij nu neergestreken in Leiden. Hij doceert politieke economie. En is geboren in Zwitserland, als zoon van Portugese gastarbeiders. Zijn vader had eerst militaire dienst gedaan in Angola en mocht toen van de overheid het land verlaten. Hij ging werken bij een wijnboer, in de buurt van Lausanne. Daar groeide Alexandre op.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Straatartsen hebben de afgelopen decennia veel ervaring opgedaan met epidemieën. HIV, tbc, schurft, hepatitus-C. Marcel Slockers weet dat je soms onorthodoxe middelen moet inzetten om het ergste te voorkomen. In Rotterdam werd gevreesd voor een uitbraak van corona onder de dak- en thuislozen. Maar dat is niet gebeurd. Er werd tijdig ingegrepen. Ik spreek Slockers voor de tweede keer, ditmaal in gezelschap van meneer Taleb, al bijna acht jaar dakloosSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de opkomst van de Centrumpartij in de jaren ’80 verschoof het politieke discours. Het ging niet meer over sociaal-economische strijd, maar over identiteit en cultuur, over het onderscheid tussen allochtoon en autochtoon. Sinan Çinkaya (Nijmegen, 1982) groeide op in die jaren. Zijn grootvader was arbeidsmigrant. Als gastarbeider kwam hij vanuit een stoffig dorpje in midden-Anatolië naar Nederland. Zelf ging hij antropologie studeren. In zijn boek Mijn ontelbare identiteiten laat hij zien wat het betekent om die ontwikkeling aan den lijve te ondervinden."Het is een moreel imperatief om radicaal hoopvol te zijn."See omnystudio.com/listener for privacy information.

Corona grijpt diep in op het sociale leven van mensen. Dat heeft niet alleen maar negatieve gevolgen. Razendsnel zijn er allerlei initiatieven ontworpen die een verrijking vormen van het maatschappelijke leven. Stadmaker Floor Ziegler loopt deze week van Arnhem naar Den Haag om zoveel mogelijk ideeën te verzamelen en aan de politiek aan te bieden: kijk, zo kan de wereld er ná corona uitzien.See omnystudio.com/listener for privacy information.