Studio Energie

Terwijl de energiecrisis voorbij lijkt, maar nog lang niet is, is het weer tijd om de rekening op te maken: hoe staat de Nederlandse transitie er nu écht voor? Hoeveel hernieuwbare energie produceren we? Hoe zit het met de uitstoot? En wat gaat er de rest van het jaar gebeuren, en waarom? Dé man met álle antwoorden is Martien Visser, lector Energietransitie aan de Hanzehogeschool, manager Strategie bij Gasunie, maar wij kennen hem als de ongekroonde cijferkoning van de Nederlandse energietransitie.

Vanuit café Luden in Den Haag bespreken we met bier en bitterballen het nieuws van de afgelopen maand, met Marien Boonman (onafhankelijk energie-nerd), Raoul Boucke (Tweede Kamerlid D66)en Coby van der Linde (Clingendael International Energy Programme). - problemen op het elektriciteitsnet (vanaf 8 min. 2 sec.) - Groningen per 1 oktober dicht; waar komt straks ons gas vandaan? (vanaf 30 min. 15 sec.) - industriebeleid en de maatwerkafspraken (vanaf 50 min. 21 sec.)

Zonthermiepark Dorkwerd is met 12 hectare de grootste van Nederland. 24.000 zonnecollectoren leveren straks warmte voor zo'n 2600 huishoudens. Een half jaar geleden is de bouw begonnen. Inmiddels is het buffervat klaar en wordt sinds deze week gevuld met water. Over het project praat ik met Jelmer Pijlman, oprichter/directeur van Novar (voorheen Solarfields) en Maarten Kral, constructiemanager van het zonthermiepark.

In 2050 moet er zo'n 70 GW aan windturbines op het Nederlandse deel van de Noordzee staan, zo wil het kabinet. Nu staat er 4 GW. In de héle Noordzee moet minimaal 300 GW komen. Grote vraag: wat is de impact daarvan op het ecosysteem? Het antwoord moet komen van Wozep, het Wind op Zee Ecologisch Programma, dat in 2016 is gestart. Over dat programma praat ik met Luca van Duren, marine ecoloog bij Deltares, die al jaren aan het Wozep werkt. - Wozep https://www.noordzeeloket.nl/functies-gebruik/windenergie/ecologie/wind-zee-ecologisch-programma-wozep/ - Rapport Ecosystem effects of large upscaling of offshore wind on the North Sea - Synthesis report https://www.noordzeeloket.nl/publish/pages/190265/synthesis-ecosystem-effects-of-large-upscaling-of-offshore-wind-on-the-north-sea.pdf

Alles over wát er op de energiemarkt gebeurt, en waarom. Met Hans van Cleef, senior energie-econoom bij Publieke Zaken. - column Hans: 'Een disruptief scenario lijkt onvermijdelijk' https://energiepodium.nl/artikel/een-disruptief-scenario-lijkt-onvermijdelijk - verkoop Neptune Energy https://www.neptuneenergy.com/media/press-releases/year/2023/proposed-acquisition-neptune-energy-eni-and-var-energi

Behalve met bekende bronnen als zon en wind, kun je ook hernieuwbare elektriciteit opwekken door zoet en zout water met elkaar in contact te brengen. Blauwe energie heet het en in Nederland werkt REDstack er al ruim tien jaar aan. Onlangs is een nieuwe subsidie toegekend. Komt de doorbraak daarmee nu echt in zicht? En zo ja, hoe groot is de potentie van blauwe energie? Ik praat erover met Pieter Hack, oprichter en eigenaar van REDstack. - Vijf miljoen subsidie voor energiecentrale REDstack op de Afsluitdijk https://redstack.nl/vijf-miljoen-subsidie-voor-energiecentrale-redstack-op-de-afsluitdijk/ - Blue Energy from Salinity Gradients (The Journal of Ocean Technology) https://www.thejot.net/article-preview/?show_article_preview=1411 - The Story of REDstack (video) https://www.youtube.com/watch?v=giioGrHELf0 - https://redstack.nl/

Vanuit Hotel Wientjes in Zwolle een nieuwe aflevering van Blik op Olie en Gas, met onafhankelijk energieanalist Jilles van den Beukel en Remco de Boer. - Bedrijven willen niet aan flexibel stroomgebruik (FD) https://fd.nl/bedrijfsleven/1477678/bedrijven-willen-niet-aan-flexibel-stroomgebruik - Blog Henri Bontenbal https://henribontenbal.medium.com/fossiele-subsidies-de-nabeschouwing-ecbf10e94499 - Opinie Ed Groot https://fd.nl/opinie/1477148/brandbrief-aan-het-abp - Column Jan Paul van Soest (Energiepodium) https://energiepodium.nl/artikel/liever-geen-discussies-over-fossiele-subsidies-blokkeren - Interview Frans Timmermans (NRC) https://www.nrc.nl/nieuws/2023/06/09/er-is-steeds-meer-verzet-tegen-zijn-green-deal-maar-frans-timmermans-weet-dat-hij-moet-doordrukken-a4166796#:~:text=Interview-,Frans%20Timmermans%20weet%20dat%20hij%20moet%20doordrukken%2C%20ondanks%20steeds%20meer,Green%20Deal%20van%20Frans%20Timmermans. - Trump Supporters’ Violent Rhetoric in His Defense Disturbs Experts (New York Times) https://www.nytimes.com/2023/06/10/us/politics/trump-supporter-violent-rhetoric.html - Oud-toezichthouder Groningen dringt aan op exitplan: ook buiten het gasveld worden nu bevingen gemeten’ (NRC) https://www.nrc.nl/nieuws/2023/06/05/oud-toezichthouder-groningen-dringt-aan-op-exitplan-ook-buiten-het-gasveld-worden-nu-bevingen-gemeten-a4166435 - Technisch Twitter-draadje Jilles over Groningen https://twitter.com/JillesAppelscha/status/1666085325578579968 - Hoog spel, de politieke biografie van Shell (Marcel Metze) https://www.bol.com/nl/nl/p/hoog-spel/9300000130269305/?Referrer=ADVNLGOO002008J-S--&gclid=CjwKCAjwhJukBhBPEiwAniIcNYpF1NMpPw9el_p3rdjfxTH-viLsbkn-lMlm10MlEf4j1v-nxuJuSxoCtmQQAvD_BwE - Nieuwe baas Shell: Waarom vecht Nederland tegen een bedrijf dat probeert zijn kracht ten goede te gebruiken? (Volkskrant) https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/nieuwe-baas-shell-waarom-vecht-nederland-tegen-een-bedrijf-dat-probeert-zijn-kracht-ten-goede-te-gebruiken~ba9d054a/ - U.S. had intelligence of detailed Ukrainian plan to attack Nord Stream pipeline (Washington Post) https://www.washingtonpost.com/national-security/2023/06/06/nord-stream-pipeline-explosion-ukraine-russia/ - Apache announces end to North Sea drilling hours after UK scales back windfall tax (Financial Times) https://www.ft.com/content/7a8e73e2-de4c-4f11-985b-80a6c56d8ee5

Met deze week het belangrijkste nieuws van de afgelopen week, zoals de ophef over kerncentrale Dodewaard; ik praat erover met Hans Schoenmakers. Coby van der Linde geeft een inkijkje in hoe Russische olie z’n weg naar de markt vindt en Jan Vos wil een maximumhoogte voor windmolens op zee. Het kabinet zet in op ‘energiediplomatie’, Rob Jetten vertelt waarom en hoe. Meer Den Haag: Henri Bontenbal probeert de Carbon Takeback Obligation op de politieke agenda te krijgen. Maar eerst Hans van Cleef over het OPEC-besluit van zondag. OPEC+ - https://www.opec.org/opec_web/en/press_room/7160.htm Windmolens op Zee - https://www.nwea.nl/windmolens-op-zee-niet-hoger-dan-1000-voet/ Carbon Takeback Obligation - https://soundcloud.com/studio-energie/margriet-kuijper-over-de-invoering-van-een-carbon-takeback-obligation-ctbo-voor-fossiele-energie Kerncentrale Dodewaard - https://www.kcd.nl/historie/index.html - https://nos.nl/artikel/2477043-miljoenen-nodig-voor-sloop-kerncentrale-dodewaard-bij-aandeelhouders-beland Energiediplomatie - https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2023/06/02/kabinet-versterkt-basis-voor-toekomstige-import-van-energie - https://open.overheid.nl/documenten/3b08e36c-7e15-430b-a5c6-2577fa9ca05f/file Russische ship-to-ship transfers - https://www.vortexa.com/insights/crude/new-locations-arise-for-russian-urals-sts-activity/

In de aanloop naar COP 28, de VN-klimaatconferentie eind dit jaar in Dubai, gaat de discussie steeds vaker over een subtiel, maar cruciaal verschil tussen het terugdringen van het gebruik van fossiele energie en het terugdringen van de uitstoot. Dat laatste kan bijvoorbeeld met een Carbon Takeback Obligation voor de fossiele sector. Over zo’n verplichting praat ik met Margriet Kuijper, een Carbon Management- en CCS-specialist die zich er in Nederland al jaren hard voor maakt. - CTBO meest gestelde vragen (Q&A): https://www.linkedin.com/pulse/carbon-takeback-obligation-interesting-idea-margriet-kuijper/?trackingId=wbHGDGNpS0Kw3T5%2F%2FBHr8Q%3D%3D - 3 pagina introductie CTBO en Geological Net Zero: https://drive.google.com/file/d/1R05_X-s5rRI-Oxfq8JVuPwuKJGroWxtI/view - downloads CBTO: https://www.gemeynt.nl/bericht/carbon-takeback-obligation-ctbo-krijgt-steeds-meer-support - artikel Margriet over definitie ‘unabated’: https://www.linkedin.com/pulse/unabated-key-agreement-taming-fossil-fuels-dragon-margriet-kuijper/ - reactie Margriet op uitspraken John Kerry: https://www.linkedin.com/posts/margriet-kuijper_kerry-challenges-oil-industry-to-prove-its-activity-7064167727438934017-PX6c/ - oproep aan G7 van onder meer Nederland voor versnelling uitfaseren fossiel: https://www.reuters.com/business/energy/g7-urged-phase-out-fossil-fuels-by-netherlands-chile-others-2023-05-19/ - The Guardian ‘Fossil fuel producers must be forced to ‘take back’ carbon, say scientists’: https://www.theguardian.com/environment/2023/jan/12/fossil-fuel-producers-must-be-forced-to-take-back-carbon-say-scientists - podcast met Margriet januari 2021: https://soundcloud.com/studio-energie/margriet-kuijper-wat-het-volgende-kabinet-absoluut-moet-doen-en-zeker-moet-laten

Alles over wát er op de energiemarkt gebeurt, en waarom. Met Hans van Cleef, senior energie-econoom bij Publieke Zaken. - Rapport ‘Energiesysteem op weg naar 2050’ https://www.ebn.nl/feiten-en-cijfers/kennisbank/energietransitie/rapport-energiesysteem-op-weg-naar-2050/ - The U.S. Needs Minerals for Electric Cars. Everyone Else Wants Them Too (New York Times) https://www.nytimes.com/2023/05/21/business/economy/minerals-electric-cars-batteries.html - G7 urged to phase out fossil fuels by Netherlands, Chile, others (Reuters) https://www.reuters.com/business/energy/g7-urged-phase-out-fossil-fuels-by-netherlands-chile-others-2023-05-19/ - Column Hans: Klimaatbeleid 2.0, het betere alternatief (Energiepodium) https://www.energiepodium.nl/artikel/klimaatbeleid-2-0-het-betere-alternatief - IEA Oil Market Report mei https://www.iea.org/reports/oil-market-report-may-2023 - Global LNG-Asian spot LNG prices slip to 2-year low on tepid demand (Reuters) https://www.reuters.com/article/global-lng/global-lng-asian-spot-lng-prices-slip-to-2-year-low-on-tepid-demand-idUSL8N37G36T - Expensive energy may have killed more Europeans than covid-19 last winter (The Economist) https://www.economist.com/graphic-detail/2023/05/10/expensive-energy-may-have-killed-more-europeans-than-covid-19-last-winter - The Economist podcast (vanaf 11 min.) https://open.spotify.com/episode/7pAUlg1ZggVWa5jmtZ9TZp?si=IrCEJnDRRBOn9KZ8Pgj0Sg