Polityka o książkach

Najnowszy odcinek „Polityki o książkach” to spotkanie z Anną Dziewit-Meller. Justyna Sobolewska rozmawia z pisarką, redaktorką naczelną Grupy Wydawniczej Foksal i ostatnio podkasterką („Druga połowa”) o wakacyjnych lekturach, ale też o wieku środka albo wieku średnim, o tym, co się zmienia w tym czasie w życiu kobiet. O odczarowywaniu menopauzy (za pomocą literatury). I jeszcze o przyjemnościach letnich bycia samej w domu, bałaganieniu i nicnierobieniu (jeśli możemy). Rozmawiamy też o naszym wspólnym czytaniu starych książek, dzięki któremu w czasie pandemii napisałyśmy „Stówkę. Przeczytaj to jeszcze raz”, przewodnik po najważniejszych dla nas książkach. Książki, o których rozmawiają autorki: 1. Roberto Bolaño, Dzicy detektywi, przeł. Tomasz Pindel i Nina Pluta, Państwowy Instytut Wydawniczy 2. Bruno Schulz, Sklepy Cynamonowe i inne opowiadania, Marginesy 3. Stephen King, Holly, Prószyński i Ska 4. Sławomir Gortych, Schronisko, które zostało zapomniane, WAB 5. Zofia Zaleska, Zaniechanie, Karakter 6. Grzegorz Łyś, Przystanek Tworki, WAB 7. Magdalena Grzebałkowska, Dezorientacje. Biografia Konopnickiej, Znak 8. Virginia Woolf, Orlando, przeł. Aga Zano, Marginesy 9. Bartek Kieżun, Barcelona, WAB 10. Miranda July, Na czworakach, przeł. Kaja Gucio, Pauza 11. Ali Smith, Jak być jednym i drugim, przeł. Jarzy Kozłowski, WAB 12. Sophie Gilbert, Girl On Girl. How Pop Culture Turned a Generation of Women Against Themselves, Penguin Press. Chcesz więcej treści od „Polityki”? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów o kulturze, psychologii, edukacji i polityce. Z kodem KSIAZKA30 otrzymasz 30% zniżki na subskrypcję Standard. Tylko na stronie: https://sklep.polityka.pl.

W podkaście „Polityka o książkach” Justyna Sobolewska rozmawia z Mikołajem Grynbergiem o jego nowej książce „Rok, w którym nie umarłem” (wyd. Agora) – o zawale, umieraniu i miłości do życia. Grynberg pisze tak, że się często uśmiechamy, nawet w dramatycznych momentach. Co się zmieniło? „Po tej historii inaczej zacząłem traktować czas. Na pewno nie będę robić rzeczy, których nie lubię. Bo nie wiem, ile zdążę” – mówi pisarz. Grynberg jest uważnym obserwatorem siebie i swojego otoczenia, podobnie jak wcześniej Białoszewski. Miał trudne zadanie: „Książka, która się zaczyna od dramatu, a potem jest coraz lepiej, to jest katastrofa”. Ale udało mu się znaleźć sposób opowiadania o odzyskanym życiu, który wywołuje wzruszenie. Chcesz więcej treści od „Polityki”? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów o kulturze, psychologii, edukacji i polityce. Z kodem KSIAZKA30 otrzymasz 30% zniżki na subskrypcję standard. Tylko na stronie: https://sklep.polityka.pl.

W „Polityce o książkach” Justyna Sobolewska rozmawia z Joanną Bator o nowej książce z wykładami: „W moje strony. Trzy wyprawy w kierunku wyobraźni, współczucia i troski”. I o nowej powieści, która się właśnie pisze. Co robić, kiedy rzeczywistość nam tak dopiekła jak ostatnio? Bieganie czy ćwiczenia na „wioślarzu”? Jak odzyskać równowagę: czy taniec pomaga w pisaniu? I co pisarka robi, kiedy nie pisze? Kim jest troskliwa narratorka? I co Joanna Bator sądzi o sztucznej inteligencji? Zastanawiamy się też, czy literatura bywa snem na jawie i co z tego wynika. Jakie obrazy i miejsca stały się zalążkami powieści Joanna Bator? Uwaga, jest dużo śmiechu w tej rozmowie. W książce „W moje strony” (wyd. Znak) znajdziemy wykłady, które pisarka wygłosiła na Uniwersytecie Łódzkim, a towarzyszą im teksty badaczek: Joanny Jabłkowskiej, Izabelli Adamczewskiej-Baranowskiej, Angeliki Siniarskiej-Tuszyńskiej, Marty Zdanowskiej i Marzeny Podolskiej. Chcesz więcej treści od „Polityki”? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów o kulturze, psychologii, edukacji i polityce. Z kodem KSIAZKA30 otrzymasz 30% zniżki na subskrypcję standard — tylko na stronie: https://sklep.polityka.pl.

W wideokaście „Polityka o książkach” Justyna Sobolewska rozmawia z Jakubem Żulczykiem o jego najnowszej powieści „Kandydat” (wyd. Świat Książki), thrillerze politycznym wydanym tuż przed wyborami prezydenckimi. Autor celnie punktuje nie tylko polityków, ale i media, nie popadając przy tym w prostą satyrę. Bohaterowie, choć wzorowani na realnych postaciach życia publicznego, nie są jednowymiarowi. „Kandydat” może być czytany jako ostrzeżenie: to mocna opowieść o manipulacji, bezradności i cynizmie władzy. Jedną z kluczowych kwestii wypowiada Car, w którym łatwo rozpoznać prezesa PiS: „Putin o wszystkim wie, bo wszędzie tutaj są jego cienie. Ale Putin czeka, bo jest przekonany, że to wszystko się znowu rozpadnie, wyłącznie z naszej winy”. Żulczyk pokazuje, że historia lubi się powtarzać, a polityka to nieustanna walka o wpływy i narrację. Czy porażka może być dla polityka lekcją? I dlaczego, mimo brudu politycznego świata, warto głosować? Kandydat to apel o świadome decyzje i obywatelską odpowiedzialność, szczególnie ważny w przeddzień drugiej tury wyborów. (00:00) Fragmenty programu (01:03) Wstęp do rozmowy z Jakubem Żulczykiem (01:48) Różne tożsamości Jakuba Żulczyka, także ta, w której obraził prezydenta (04:20) „Kandydat”, czyli media w książce? (09:56) „Pewne schematy myślenia prowadzą nas donikąd”, czyli o życiu w spolaryzowanej demokracji (13:48) Jakub Żulczyk o polskiej polityce (17:25) Samoświadomość bohaterów „Kandydata” (27:28) Jak wyglądał research Jakuba Żulczyka (36:08) Jeden z ważniejszych momentów w „Kandydacie” (38:58) Co możemy zrobić przed drugą turą wyborów prezydenckich? (51:03) Podsumowanie. Chcesz dowiedzieć się więcej? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów o kulturze, psychologii, edukacji i polityce. Skorzystaj z kodu KSIAZKA30, aby otrzymać 30% zniżki na subskrypcję standard, kupując ją na stronie sklep.polityka.pl.

W nowym odcinku podkastu „Polityka o książkach” i pierwszym w formie wideo Justyna Sobolewska rozmawia ze znaną psycholożką i terapeutką uzależnień Ewą Woydyłło o jej najnowszej książce „Szczęścia można się nauczyć” (rozmowa z Agnieszką Radomską, wyd. Zwierciadło). Wszyscy się martwimy, mamy mnóstwo powodów: wybory, wojna, Ameryka, niepewna przyszłość. Martwimy się o dzieci, o rodziców, o zdrowie i o tysiąc spraw życia codziennego. Tymczasem, jak mówi Ewa Woydyłło, martwienie się nic nie zmienia, nie zapobiega, nie poprawia w świecie. Powracającym refrenem tej rozmowy jest zadbanie o siebie samego, wiara w swoje możliwości, którą często blokujemy pesymizmem, przewidując wszystko, co złe. Żeby cokolwiek móc robić dla świata, trzeba być dobrym dla siebie. I tego można się uczyć w każdym wieku. Ewa Woydyłło przypomina o kategorii „dobromyślności”, którą warto wcielić w życie. A czego możemy nauczyć się od Konopnickiej? Jak radzić sobie z nawykami i uzależnieniami? Rozmawiamy też o tym, co czytamy i dlaczego. Zapraszamy do oglądania i słuchania. (00:00) Fragmenty rozmowy (01:20) Wstęp i zaproszenie do rozmowy z Ewą Woydyłło (02:01) Wszyscy się strasznie martwimy: jak sobie z tym radzić? (05:20) Dlaczego zamartwianie się jest mało efektywne? (08:13) Szczęścia można się nauczyć: jaki jest na to przepis? (11:00) Tradycja pesymizmu i ćwiczenia się w nim; o pesymistach i osobach wierzących w siebie (15:11) O tym, jak nawyki wpływają na nasze życie (17:51) Czy w Polsce lubimy nasz smutek? (20:55) Jak psychologia i terapia uzależnień pojawiła się w życiu Ewy Woydyłło (25:37) O systemie mechanizmów obronnych w terapii uzależnień (29:38) Nauczyciele z ekranu, którzy mówią jak żyć: to pomaga czy szkodzi? (33:07) Odbiór książek i obecności medialnej Ewy Woydyłło (34:33) Czym jest uczenie według Ewy Woydyłło? (37:50) Jaki związek ma Konopnicka z dbaniem o siebie? (40:06) Podsumowanie. Chcesz dowiedzieć się więcej? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów o kulturze, psychologii, edukacji i polityce. Skorzystaj z kodu KSIAZKA30, aby otrzymać 30% zniżki na subskrypcję.

W tym odcinku Justyna Sobolewska rozmawia z Piotrem Pazińskim o Robercie Walserze, pisarzu osobnym, owianym legendą, którego znaczenie wciąż rośnie. Ukazała się właśnie książka „Coś w rodzaju opowiadania” w przekładzie Małgorzaty Łukasiewicz (PIW). Walser, zmarły w 1956 r., był twórcą nieuchwytnym: pisał obsesyjnie, żył skromnie, przez ostatnie 30 lat życia milczał, przebywając w zakładach psychiatrycznych. Był człowiekiem do wszystkiego, pracował jako urzędnik, a nawet lokaj w zamku w Dąbrowie Niemodlińskiej. Pisał na biletach tramwajowych, miniaturyzował litery, aż sam nie mógł ich odczytać. Zostawił po sobie zagadkowe mikrogramy, z których udało się odczytać m.in. powieść „Zbój”. Czekają nas wkrótce nowe publikacje i ekranizacja „Człowieka do wszystkiego” w reż. Wilhelma Sasnala. Niektórzy nazwali 2025 rokiem Walsera i nie ma przeszkód, żebyśmy go wszyscy świętowali. (00:00) Najciekawsze momenty rozmowy (01:24) Wprowadzenie do tematu i sylwetki Roberta Walsera (02:43) Obecność Walsera w kanonie literackim, recepcja jego twórczości (04:13) Biograficzne wątki z życia Walsera (09:54) O technice mikrogramów i miniaturyzacji pisma (13:13) Refleksje o powieściach i krótkich formach Walsera (19:22) Zabawa językiem i stylistyczne osobliwości jego pisarstwa (22:05) W.G. Sebald i jego relacje z Walserem (28:52) Walser: między pisarską płodnością a osobistymi trudnościami (32:54) Mroczne wątki: fantazje o charakterze sadomasochistycznym (35:10) Humor i obyczajowe obserwacje w twórczości Walsera (38:56) 2025 jako rok Roberta Walsera: nowe inicjatywy i ekranizacja (39:48) Podsumowanie rozmowy. Chcesz dowiedzieć się więcej? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów o kulturze, psychologii, edukacji i polityce. Skorzystaj z kodu KSIAZKA30, aby otrzymać 30% zniżki na subskrypcję.

W tym odcinku „Polityki o książkach” rozmawiamy o „Jamesie” – odważnym retellingu „Przygód Hucka Finna” – autorstwa Percivala Everetta (wyd. Marginesy). Z tłumaczką Kają Gucio i krytykiem literackim Wojciechem Szotem przyglądamy się, jak Everett przepisuje klasykę amerykańskiej literatury z perspektywy Jamesa – czarnoskórego niewolnika. Jakie znaczenie ma język w tej opowieści? Jakie wybory musiała podjąć tłumaczka? Porównujemy „Jamesa” z „Demonem Copperheadem” Barbary Kingsolver i wspólnie zastanawiamy się, na czym polega fenomen retellingu – i dlaczego w Polsce wciąż jest niszowy. Podrzucamy też pomysły na nowe wersje polskich klasyków: może „Lalka” z perspektywy Łęckiej? Albo „Krzyżacy” z punktu widzenia dwóch nagich mieczy? (00:13) Wstęp (00:32) Rozmowa o Jamesie Percivala Everetta (01:56) „Ale to się dobrze czyta” – powieść pełna magii dla wielu czytelników (03:30) Jak tłumaczka Kaja Gucio stworzyła sztuczny język na potrzeby książki? (08:30) Czy kolejne tytuły Everetta ukażą się na polskim rynku? (09:25) Literackie i historyczne nawiązania – książka wielowarstwowa, ale przystępna także bez znajomości kontekstów (11:25) Dialog Everetta z Twainem – powieść nie jest pisana z pozycji oskarżyciela (16:05) Gorzkie akcenty w Jamesie i powroty do dawnych lektur (19:18) Retelling – dlaczego nie mamy polskiego odpowiednika tego terminu? (22:24) Na czym polega retelling w języku angielskim? (24:47) Reimagining – nowo-obrazowanie. Dlaczego ważne jest ponowne opowiadanie historii z innej perspektywy? (26:00) Które polskie klasyki można by opowiedzieć na nowo? (32:28) „Sztuka ma nam pozwolić być kimś innym” (33:47) Jakie retellingi mogłyby powstać? – marzenia gości podcastu (38:30) Podsumowanie Chcesz dowiedzieć się więcej? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów o kulturze, psychologii, edukacji i polityce. Skorzystaj z kodu KSIAZKA30, aby otrzymać 30% zniżki na subskrypcję.

Czy przyroda może istnieć w sercu miasta? Co można znaleźć na dachu budynku, w brudnej wodzie czy pod pomnikiem kołchoźnicy? W najnowszym odcinku podkastu „Polityka o książkach” Stanisław Łubieński opowiada o swojej książce „Drugie życie Czarnego Kota” – o przyrodzie, życiu i pożegnaniach. Jak Warszawa łączy miasto z naturą? Jakie tajemnice kryje Zakole Wawerskie i co łączy dąb Mieszko z historią stolicy? Wspominamy też psa Fuksa i mówimy o pożegnaniach z bliskimi. Zapraszamy do odkrywania natury, która nie zna sentymentów, ale potrafi trwać przez wieki. (00:00) Najlepsze fragmenty (00:55) Wstęp (01:10) O czym jest książka „Drugie życie Czarnego Kota” Stanisława Łubieńskiego (05:07) „Przyroda miasta” Elżbiety Kozłowskiej jako źródło inspiracji dla Stanisława Łubieńskiego (07:59) „Patelnia” w centrum Warszawy jako przestrzeń do obserwacji ptaków (11:00) „Przyroda stwarza miasta”: refleksja nad współistnieniem natury i urbanizacji (13:50) Ekspedycje na obrzeża Warszawy: doświadczenia przyrodnicze (20:04) Historie opowiadane przez drzewa: świadkowie długiej historii miasta (26:08) Rozważania na temat przemijania i pożegnań (30:31) Lokalizacja dębu Mieszko, jednego z najstarszych drzew w Polsce (w Warszawie!) (33:50) Historia budynku Czarny kot z końca lat 90. (38:46) Podsumowanie. Chcesz dowiedzieć się więcej? Wykup dostęp do Polityka.pl i odkryj bogaty zbiór materiałów o kulturze, psychologii, edukacji i polityce. Skorzystaj z kodu KSIAZKA30, aby otrzymać 30% zniżki na subskrypcję.

W „Polityce o książkach” Justyna Sobolewska rozmawia z Julem Łyskawą, laureatem Paszportu POLITYKI w kategorii Książka za powieść „Prawdziwa historia Jeffreya Watersa i jego ojców”, o życiu po Paszporcie i o historiach z warszawskiej Ochoty. Gdzie całował się w podstawówce i dlaczego przyjeżdzała do niego policja? A także o tym, jak dziadek Tosiek przyprowadził zimą wnuka w kapciach ze szkoły i jak ta historia trafiła do powieści o fikcyjnym, amerykańskim miasteczku. Rozmawiamy też o upadku amerykańskiego mitu i o tym, czy literatura ma siłę zmieniania świata. (00:17) Wstęp (00:45) O tournée Jula Łyskawy z jego książką (02:00) O spotkaniach literackich w więzieniu (02:44) Czy żółty kolor paznokci przynosi szczęście? (05:09) Autobiograficzne wątki w książce „Prawdziwa historia Jeffreya Watersa i jego ojców” (07:50) O micie Ameryki, która jest ulepiona z wyobrażeń (09:50) Ameryka, która pożera wszystko: o „Postkolonialnym wierszu miłosnym” Natalii Diaz (11:44) Wielka literatura a niewłaściwe zachowania autorów: jak się do tego ustosunkować? (18:17) Czy literatura może jeszcze zmieniać rzeczywistość? (23:20) O „Wampirzym cesarstwie” Jaya Kristoffa i inspiracjach w fantasy (29:55) O żegnaniu literatury gatunkowej: czy to już czas? (31:10) Czy Jul Łyskawa wyje? (32:25) Czy Jul Łyskawa teraz pracuje nad nowymi rzeczami? (34:02) Dlaczego Justyna Sobolewska jest bohaterką krótkiego opowiadania? (36:03) Rytuał czytania przed snem? (40:56) Podsumowanie

W najnowszym odcinku podkastu Justyna Sobolewska rozmawia ze Szczepanem Twardochem o jego nowej powieści „Null” (wyd. Marginesy), która powstała pod wpływem jego podróży do Donbasu. Rozmawiają o popsutym języku, o tym, czy z dystansu widać więcej i dlaczego walczący nie chcą mówić o końcu wojny. Czy nadzieja pomaga, czy wręcz przeciwnie? I co nam o dzisiejszym świecie może powiedzieć „Wojna peloponeska” Tukidydesa. (00:13) Wstęp (01:10) Najnowsza książka Twardocha: czy była pisana inaczej? (03:25) Dlaczego wojna w Ukrainie stała się tematem książki? (06:08) O splocie fikcji i rzeczywistości w powieści (08:15) Niezmienność ludzkiej natury (10:50) O bohaterze głównym powieści, gniewie i odkupieniu (16:00) Jakie lektury towarzyszyły Twardochowi przy pisaniu powieści? (19:00) O języku „Null”, niepoprawnej polszczyźnie i językach słowiańskich (23:33) „Wojna jest obcym światem” (24:25) Czy będzie przekład ukraiński? (25:30) O Ukraińcach, walce i dystansie Twardocha w pisaniu (28:10) O statusie pisarzy w Ukrainie (29:06) Lęk przed Rosją w polskiej pamięci (35:13) Dekady, w których nie dzieje się nic, i tygodnie, w których dzieją się dekady (36:30) Dlaczego Ukraińcy nie wierzą, że wojna się skończy? (41:55) „Nadzieja jest złudną doradczynią dla tych, którzy są w wielkim niebezpieczeństwie” (44:25) Podsumowanie