Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

W rozmowie Łukasz Fyderek, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, omawia dramatyczną sytuację w Iranie, gdzie protesty przeradzają się w brutalne represje. Analizuje powody, dla których władze zdecydowały się na tak drastyczne działania oraz wskazuje na oskarżenia o współpracę z izraelskim wywiadem. Fyderek zwraca uwagę na dualizm irańskiego systemu władzy oraz brak spójnej alternatywy dla obecnych rządów, a także opisuje globalne reakcje na irański kryzys i rosnące napięcia w regionie.

W podcaście gości Jerzy Jarniewicz, poeta i tłumacz, który omawia swoje świeże podejście do przekładów literackich w książce „TRANS”. Zastanawia się nad tym, czy przekład ma na celu zbliżenie do oryginału, czy może lepiej wzbogacać język. Jarniewicz porusza, jak nowe przekłady klasyków mogą odsłonić nowe sensy, a także jak jego doświadczenia z tłumaczeniem poezji kształtują czytelnicze spojrzenie. Wyjaśnia również, jak tłumaczenia wpłynęły na rozwój polszczyzny i naszą literacką tradycję.

Piotr Szymański, analityk bezpieczeństwa regionalnego, omawia strategiczne znaczenie Grenlandii dla USA w kontekście rywalizacji z Rosją oraz Chiny. Bartosz Cichocki komentuje zmiany kadrowe w Kijowie i nowego szefa Biura Prezydenta, Kyryła Budanowa. Marcin Żyła i Doma Matejko relacjonują codzienność mieszkańców Caracas po amerykańskiej operacji, gdzie strach i cenzura stają się normą. Karol Wasilewski wyjaśnia, dlaczego Kurdowie nie zintegrowali się z armią syryjską, a Maciej Kośmicki pokazuje nowe technologie w świecie LEGO.

David Hanson, założyciel Hanson Robotics, opowiada o swoim najbardziej znanym humanoidzie – Sofii, która ma obywatelstwo i prowokuje debaty o prawach robotów. Przewiduje, że AI zyska coraz więcej ludzkich cech. Daria Sowińska-Milewska, koordynatorka projektów edukacyjnych, dzieli się doświadczeniami z użycia AI w biurze, wskazując na efektywność i transparentność w zespołach. Razem poruszają kwestie etyki, przyszłości robotów oraz wpływu AI na codzienne życie.

Krzysztof Strachota to analityk z Ośrodka Studiów Wschodnich, ekspert w sprawach Bliskiego Wschodu i polityki Iranu. W rozmowie omawia trwające protesty w Iranie związane z kryzysem gospodarczym i inflacją przekraczającą 50%. Podkreśla strategię rządu wobec demonstracji oraz wpływ zewnętrznych interwencji, w tym odniesienia do sytuacji w Wenezueli. Analizuje również rosnące napięcia między różnymi frakcjami irańskiej elity i możliwe reakcje Rosji oraz Chin na obecną sytuację.

W podcaście gości Justyna Sobolewska, literaturoznawczyni i krytyczka literacka, autorka "Książki o (nie)czytaniu". Rozmawia o obciążeniu związanym z nieprzeczytanymi książkami i podkreśla, że warto do nich podchodzić z czułością. Justyna dzieli się swoimi rytuałami czytania, rozważa rolę tłumaczy w literaturze oraz porusza znaczenie książek jako przedmiotów niosących osobiste historie. Zauważa również, jak literatura rozwija empatię i zrozumienie, wskazując na jej pozytywny wpływ na życie.

Joanna Gocłowska-Bolek, latynoamerykanistka z Uniwersytetu Warszawskiego, analizuje politykę Wenezueli po obaleniu Maduro. Marcin Fatalski, amerykanista z Uniwersytetu Jagiellońskiego, komentuje motywy interwencji USA oraz odrodzenie doktryny Monroe'a. Piotr Arak, główny ekonomista w Elobanku, porusza znaczenie ropy naftowej w kontekście działań Amerykanów, a także wyzwania przed wenezuelskim przemysłem. Dyskutują o potencjalnych skutkach dla świata i regionalnych reakcjach na zmiany.

Piotr Pogorzelski, dziennikarz komentujący Rosję i Ukrainę, analizuje możliwe wycofanie wojsk ukraińskich z Donbasu, porusza kwestię 15-letnich gwarancji bezpieczeństwa oraz konfliktu wokół elektrowni Zaporoże. Konstanty Gebert omawia uznanie Somalilandu przez Izrael oraz jego geopolityczne konsekwencje. Barbara Kratiuk tłumaczy genezę rozejmu między Tajlandią a Kambodżą, a Tomasz Orchowski odsłania, jak cypryjska prezydencja może wpłynąć na relacje UE-Turcja. Marcin Żyła natomiast przybliża historię sond Voyager i ich znaczenie dla ludzkości.

W audycji gości Sylwia Czubkowska, publicystka analizująca wpływ technologii, omawia znaczenie AI w polityce państw. Andrzej Kochut, analityk bezpieczeństwa, zwraca uwagę na geopolityczne napięcia, w tym z Rosją i USA. Zbigniew Parafianowicz, dziennikarz, porusza temat zmian liderów w Niemczech i Japonii oraz roli Trumpa na Bliskim Wschodzie. Rozmawiają również o kruchym rozejmie w Gazie oraz o europejskiej suwerenności technologicznej, która staje się kluczowym zagadnieniem.

W gościnie pojawiła się Alaina Winters, emerytowana profesor komunikacji z Pittsburgha, która po stracie partnerki nawiązała emocjonalną więź z AI, Lucasem. Opowiada o bliskości i radości, jaką ta relacja przynosi. Dr Jessica Szczuka, psycholożka, bada wpływ relacji z AI na intymność i emocje, podkreślając zagrożenia manipulacji. Mateusz Chrobok z kolei zwraca uwagę na techniczne aspekty korzystania z AI przy okazji świąt. Dyskusja dotyka też fundamentalnych pytań o przyszłość relacji między ludźmi a technologią.