Bureau Buitenland

Morgen vindt een belangrijke Europese top waar leiders zullen onderhandelen over het vrijmaken van de bevroren Russische tegoeden die de EU overweegt aan Oekraïne te geven. Nu Amerika een onzekere factor is geworden, lijkt ook Europa meer verdeeld over de prijs die het bereid is te betalen voor steun aan Oekraïne. Hoe hard is de vuist die Europa echt kan maken voor Oekraïne? Daarover Oost-Europa kenner bij Clingendael Bob Deen. (14:02): Cannabis light aan banden in Italië De Italiaanse regering wil de zogenaamde cannabis light, marijuana met lage hoeveelheid THC, weer aan banden leggen. Door versoepeling van het Italiaanse drugsbeleid in 2016 was er juist een hele nieuwe sector ontstaan. Nu riskeren ruim 20.000 vooral jonge mensen hun baan als hennepboer kwijt te raken. Correspondent Angelo van Schaik bracht een bezoek aan het centraal gelegen Narni, een van de vele hennepplantages in Italië. Presentatie: Sophie Derkzen. Luister 'Dichter aan het front' in alle grote podcastapps of op NPO Luister: https://npo.nl/luister/podcasts/895-stad-in-oorlog 

(00:35) Tussen alle toponderhandelingen door, over een mogelijk bestand, is president Zelensky vandaag in Den Haag. Hij spreekt de Eerste en Tweede Kamer toe en is aanwezig bij de oprichting van een compensatiecommissie, om Oekraïne te compenseren voor oorlogsschade. Er zijn voorzichtig optimistische geluiden dat er kans is op slagen van de onderhandelingen, in elk geval in de VS en Europa. Maar welke veiligheidsgaranties kunnen de bondgenoten Oekraïne bieden? In Bureau Buitenland hierover Oekraïnerkenner Vita Kovalenko en defensiespecialist van de VRT Jens Franssen. (13:48) Angst na aanslag Sydney De dodelijke terreuraanslag in Sydney op een Chanoeka-viering veroorzaakt een wereldwijde schokgolf. In verschillende landen wordt de beveiliging voor joodse bijeenkomsten nu opgehoogd. Maar er is ook harde kritiek: er worden te weinig veiligheidsmaatregelen getroffen en ook te laat. Over de zorgen in Joodse gemeenschappen spreken we Jaïr Stranders, bestuurslid bij de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam. Presentatie: Sophie Derkzen.

​​Het was een jaar van ongekend getouwtrek tussen Poetin, Xi en Trump. Na alle importheffingen, conflicten en slepende onderhandelingen over oorlog en vrede vragen wij ons af: Wie van de drie zit er straks tevreden onder de kerstboom? Te gast zijn Helga Salemon, Garrie van Pinxteren en Arend Jan Boekestijn.

Is er nu echt een einde in zicht aan de oorlog in Oekraïne? In Berlijn praten Zelensky, Europese leiders en de Amerikanen daar vandaag over door. Als we de Amerikanen mogen geloven, is er gisteren al veel vooruitgang geboekt. Hoe zijn de kaarten geschud? Daarover spreken Ruslandkenner Hubert Smeets en Alexander Mattelaer, onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel en het Egmont Institute.  (13:16) Ook links wil grenzen bewaken  ‘’Om onze democratie te beschermen, moeten we onze grenzen bewaken.’’ Deze woorden komen niet van rechts, maar van twee sociaaldemocratische premiers: van Denemarken en Groot-Brittannië. In een open brief afgelopen week pleiten Starmer en Frederiksen voor een strenger migratiebeleid. De brief is een boodschap aan de Europese collega’s om ‘’de zorgen van bewoners serieus te nemen en zo winst van populisten te voorkomen.’’ Daarover politicoloog Saskia Bonjour van de Universiteit van Amsterdam. Presentatie: Laila Frank   

Het werd vol bravoure gepresenteerd door president Trump: het staakt-het-vuren in Gaza dat nu een kritische tweede fase in lijkt te gaan. Toch vinden er dagelijks aanvallen plaats en trekt de VN aan de bel over de alarmerende situatie op de grond. Te gast is Sigrid Kaag, voormalig VN-gezant voor het Midden-Oosten en wederopbouw van Gaza. (13:07) Trumps aanval op de tegenmacht Hoeveel heeft de Amerikaanse president te zeggen over traditioneel onafhankelijke instellingen binnen de overheid? Mag hij bepalen wie er wordt aangenomen, en wie wordt ontslagen? Over die vragen buigt het Amerikaanse Hooggerechtshof zich deze week. Het zou kunnen leiden tot een grote uitbreiding van de presidentiële macht, die heel lastig weer terug te draaien is, vertelt Casper Thomas, journalist en VS-kenner van De Groene Amsterdammer. Presentatie: Chris Kijne. Luister 'Dichter aan het front' in alle grote podcastapps of op NPO Luister: https://npo.nl/luister/podcasts/895-stad-in-oorlog 

Sinds de RSF-rebellen de stad Al-Fasher hebben veroverd, dendert hun opmars door. Tegelijkertijd komt steeds meer informatie naar buiten over het waarschijnlijk zeer hoge aantal burgerslachtoffers dat in de stad is gevallen. Onderzoekers hebben berekend dat er mogelijk 60.000 mensen in drie weken door de RSF zijn gedood. Staat de bevolking in andere gebieden nu hetzelfde lot te wachten? Daarover Anette Hoffmann, Soedan-expert bij Instituut Clingendael. (15:46) Russische zielen redden Oleksiy Yukov uit de Donbas heeft een heel uitzonderlijke ‘baan’ aan het front: hij ruimt lichamen van gesneuvelde soldaten op. Niet alleen Oekraïners, maar ook Russen. Want gesneuvelde Russische soldaten worden geruild tegen Oekraïense. Onder levensgevaarlijke omstandigheden probeert Oleksiy zelf mens te blijven en de waardigheid van de omgekomen militairen te bewaken. Hij ziet elke dode als een levende ziel, die recht heeft op een fatsoenlijke begrafenis. Ook Russen hebben een familie die op ze wacht. Onze verslaggever Michiel Driebergen zocht Oleksiy op. Presentatie: Nadia Moussaid.

De Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado krijgt vanmiddag de Nobelprijs voor de Vrede uitgereikt. Tot het laatste moment bleef het de vraag of ze daarvoor zelf naar Oslo zou komen. Nu neemt toch haar dochter de prijs voor haar in ontvangst. Dat Machado de prijs krijgt, leidt tot discussie. Niet in de laatste plaats vanwege haar toenadering tot de Amerikaanse president Trump, vertelt collega en Latijns-Amerikadeskundige Edwin Koopman.  (11:40) Ondernemers slaan munt uit grensconflict Cambodja-Thailand Cambodja en Thailand zijn op ramkoers, nu opnieuw een oud grensconflict is opgelaaid. Wat eind mei begon met een schermutseling aan de grens, groeide deze zomer uit tot een gewapend conflict met een broos staakt-het-vuren, onder toeziend oog van Donald Trump. Inmiddels hebben beide landen hebben honderdduizenden mensen geëvacueerd aan het grensgebied. Maar de gesloten grenzen en de economische boycot maken bij de Cambodjanen een ondernemerszin wakker. Toelichting bij het conflict en aansluitend een reportage van Kris Janssens, correspondent Cambodja en Thailand-kenner. Presentatie: Nadia Moussaid 

Israël heeft afgelopen nacht luchtaanvallen uitgevoerd op doelen van Hezbollah in Zuid-Libanon. De aanvallen sluiten aan op een reeks van eerdere aanvallen en vormen een dreiging voor het wankele bestand tussen Hezbollah en Israël, dat sinds vorig jaar geldt. Ondertussen kwamen vorige week nog Israëlische en Libanese delegaties voor het eerst in decennia bij elkaar, in een poging om de gevechten te stoppen. Hoe nu verder? Daarover correspondent Jenne Jan Holtland. (08:44) Bondgenootschap EU-VS onder grote druk‘Als je een bondgenoot bent, moet je je ook als bondgenoot gedragen’, aldus de voorzitter van de Europese Raad António Costa. Het is een reactie op de nieuw gepubliceerde veiligheidsstrategie van de regering-Trump, die enkele dagen geleden onverwacht naar buiten kwam. Daaruit blijkt dat het trans-Atlantische bondgenootschap onder historisch grote druk staat: niet alleen wordt van Europa verwacht dat het militair op eigen benen staat, ook moet de Europese Unie volgens het document minder invloed krijgen. Wat dit betekent voor ons continent, vragen we aan Europa-deskundige Luuk van Middelaar. Presentatie: Sophie Derkzen Luister 'Dichter aan het front' in alle grote podcastapps of op NPO Luister: https://npo.nl/luister/podcasts/895-stad-in-oorlog 

In Londen overleggen Starmer, Macron en Merz met Zelensky, vandaag over een reddingsplan voor Oekraïne. De VS lijkt onder leiding van Trump vastbesloten een einde aan de oorlog te maken op basis van een plan dat vooral voor Rusland gunstig is.  Extra reden voor alarm voor de Europese leiders is de nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie van de VS die de nadruk legt op herstel van de relatie met Rusland en juist de EU tot ‘boeman’ verklaart. We spreken erover met VRT-journalist en internationale veiligheidsexpert Bert De Vroey. (13:26) Canada’s inzet in het Arctische gebied De Noordpool is hét toneel geworden van geopolitieke spanningen. Grootmachten als de VS, China en Rusland rollen al te graag hun spierballen over het Arctische gebied. Door het smeltende poolijs komen nieuwe vaarroutes en ook grondstoffen vrij. Maar het machtsvertoon van de grootmachten, baart de Canadezen grote zorgen. Canada probeert op haar eigen manier de invloed op de Noordpool te vergroten. Over die Canadese inspanningen spreken we correspondent Tom Bijvoet. Presentatie: Sophie Derkzen  Luister 'Dichter aan het front' in alle grote podcastapps of op NPO Luister: https://npo.nl/luister/podcasts/895-stad-in-oorlog 

Door het smelten van het poolijs zijn vaarroutes geopend die eeuwenlang gesloten waren. Daarmee is de Noordpool een achterdeur geworden voor de Russische oorlogseconomie - en ook China, de VS en de EU mengen zich in de strijd om toegang tot die Arctische routes en de grondstoffen. Te gast twee poolreizigers: correspondent Olaf Koens en fotograaf Kadir van Lohuizen. Presentatie: Bram Vermeulen.