Bureau Buitenland

Niet alleen in Bosnië maar wereldwijd staan mensen vandaag stil bij de moord op meer dan achtduizend mannen en jongemannen in Srebrenica. Nu precies dertig jaar geleden. Terwijl nabestaanden massaal naar Srebrenica trekken om hun geliefden te herdenken, verheerlijken vooraanstaande Bosnische-Serviërs de commandanten die de genocide pleegden. De genocide wordt nog steeds ontkend en etnische spanningen zijn weer actueel: Republika Sprksa dreigt zich van de rest van Bosnië af te scheiden. Hierover journalist en Balkankenner Marjolein Koster.  (06:50) Islam, Europa en de verbeelding Waarom verdient de beruchte Franse schrijver Michel Houellebecq meer krediet als het om de islam gaat? Waarom moeten wij het werk kennen van de Duitse schrijver van Iraanse afkomst Navid Kermani? In zijn nieuwe boek toont arabist Carool Kersten de lange gedeelde geschiedenis tussen Europa en de islam. Hij doet dat via de moderne Europese literatuur. Lukt het al lezend om diep ingesleten stereotypen over islam en moslims te overwinnen? Presentatie: Sophie Derkzen

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio kondigt sancties aan tegen VN-rapporteur Francesca Albanese. Ze noemde Israëls optreden in Gaza vorig jaar al genocide en riep het Strafhof op ook Amerikaanse en Israëlische functionarissen aan te pakken. Volgens Rubio is haar aanpak “economische oorlogsvoering” tegen de VS en Israël. Te gast is Peter Malcontent van Universiteit Utrecht, die gespecialiseerd in het Israëlisch-Palestijnse conflict.   (11:27) Zet Slovenië de toon voor twijfel aan de Navo-norm? Kort na instemming met de 5-procent-norm op de Navo-top, kondigt de Sloveense premier een referendum aan over hogere defensie-uitgaven. Waarom juist nu die terughoudendheid? En volgen andere Navo-landen? We praten erover met Oost-Europa-correspondent Mark Middel en defensie-expert Rob de Wijk.  Presentatie: Sophie Derkzen.

Terwijl Rusland oprukt in de Donbas, houden Oekraïense elektriciteitsmedewerkers het stroomnet overeind- met gevaar voor eigen leven. Een reportage van correspondent Michiel Driebergen die meetrok met monteurs in een dorp nabij frontstad Pokrovsk. (12.10): Afghaanse vluchtelingen klagen de Duitse staat aan Ze kregen toestemming om naar Duitsland te komen, maar de nieuwe regering houdt de deur dicht. Een groep Afghaanse asielzoekers klaagt de Duitse staat aan wegens het niet nakomen van afspraken. Intussen leven ze in onzekerheid in buurland Pakistan, waar uitzetting voortdurend dreigt. Bureau Buitenland-redacteur en Duitslandkenner Djuna Kramer sprak met een van hen. Presentatie: Sophie Derkzen.

Verspreid over Kenia zijn opnieuw felle anti-regeringsprotesten uitgebroken. Aanleiding is de herdenking van Saba Saba, de historische opstand van 7 juli 1990. Bij de demonstraties vielen zeker tien doden en tientallen gewonden. Vanuit Nairobi doet correspondent Koert Lindijer verslag van de onrust in het Oost-Afrikaanse land.  (10:54) Van likes naar terreur in de SahelDe Sahelregio in Afrika is het epicentrum van terreur, nergens eisen aanslagen zoveel levens. Vooral jongeren op het platteland raken steeds vaker geradicaliseerd. Mirjam de Bruijn van het Afrika-Studiecentrum in Leiden bezocht onlangs het gebied en merkt op dat sociale media hier een belangrijke rol in spelen. Hoe zetten terreurgroepen online platforms in, en welke rol speelt Rusland? Presentatie: Sophie Derkzen

Musks politieke carrière is nog niet ten einde. De techmiljardair heeft een nieuwe Amerikaanse politieke partij aangekondigd: The American Party. Waar staat die partij voor, wordt het een soort MAGA-light  en vormt deze nieuwe partij de komende midterms al een bedreiging voor Trump? Daarover Amerika-deskundige Paul Verhagen. (10:32) Sanctievrij Syrië zoekt toenadering met Israël  Zoals Donald Trump eerder bekend maakte, hebben de VS nu effectief de meeste sancties tegen Syrië opgeheven, een onmisbare stap voor de wederopbouw van het land. Maar dit cadeau komt met een prijskaartje: Syrië moet zijn betrekkingen met Israël normaliseren en zich net als andere Arabische landen bij de zogenaamde Abraham-akkoorden aansluiten. Midden-Oosten journalist Eline Derakhshan over wat deze toenadering voor Syrië betekent. Presentatie: Laila Frank

Na een zenuwslopende stemming heeft in Amerika het Huis van Afgevaardigden Trumps megawet, zijn zogenoemde Big Beautiful Bill, definitief aangenomen. Daarmee is de wet definitief: belastingverlagingen voor de rijksten, harde bezuinigingen op zorg en voedselhulp, én een dreigende, exploderende staatsschuld. De wet leidde tot stevige oppositie en verzet, zelfs binnen de Republikeinse Partij. Wat doet dit met de steun voor Trump, nu de tussentijdse verkiezingen helemaal niet zo ver weg meer lijken? Daarover Casper Thomas, oud-correspondent en Amerika-kenner van De Groene Amsterdammer. (12:02) Is het eerste jaar van Starmer een teleurstelling? De oppositie en zelfs leden van zijn eigen partij spreken van een "historisch" slechte start voor premier Starmer. Twaalf maanden na zijn aantreden lijkt er weinig veranderd, ondanks zijn belofte om Groot-Brittannië te “veranderen”. Keir Starmer’s Labour-regering trad aan met een verpletterende meerderheid en grootse ambities. Maar worden deze beloften nog waargemaakt? VK-deskundige en VRT-journalist Ivan Ollevier over de toekomst van het VK en premier Starmer. Presentatie: Sophie Derkzen

De spanningen tussen Thailand en Cambodja lopen op, en ineens wordt de Thaise premier opzij geschoven. Aanleiding is een opvallend telefoongesprek met de Cambodjaanse oud-premier Hun Sen, die ze liefkozend “oompje” noemde. Maar is dat werkelijk de reden voor haar val? Of is het Thaise leger bezig schaakstukken te verzetten in een groter machtsspel? We praten erover met Kris Janssens, correspondent in Cambodja, en Thailandkenner Rogier Busser. (15:47) De onzichtbare schade van oorlog in LibanonOndanks het staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah wordt er nog altijd heen-en-weer geschoten. In Libanon vielen er sinds het bestand vorig jaar zelfs meer dan 170 doden. Nienke Edelenbosch en Jaap van der Biesen gingen naar Beiroet, waar kinderen theaterles krijgen om de trauma’s van bombardementen te verwerken. Presentatie: Sophie Derkzen

Israël heeft ingestemd met een zestig dagen durend staakt-het-vuren in Gaza – dat meldt de Amerikaanse president Trump vanochtend vroeg. Maar het lijkt erop dat de garanties waar Hamas om vraagt, ook dit keer niet gegeven kunnen worden. Zijn de partijen wel écht uit op een duurzame oplossing? Daarover is voormalig Israël-correspondent Derk Walters te gast. (10:54) Goed nieuws voor Trumps deportatiedromen De Amerikaanse Senaat nam gisteren nipt de ‘Big Beautiful Bill’ aan, het megapakket aan wetgeving waarmee Donald Trump al zijn politieke dromen wil waarmaken. Een van die dromen is een enorme uitbreiding van het budget voor de immigratiediensten, zodat mensen zonder verblijfsvergunning op grote schaal kunnen worden vastgezet of gedeporteerd. Wat betekent het voor Trumps deportatiecampagne als de Big Beautiful Bill werkelijkheid wordt? Daarover Lou Errens, expert op het gebied van Amerikaans recht, verbonden aan de UvA en ngo Justice for Prosperity. Presentatie: Sophie Derkzen.

Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire studies aan de Erasmus Universiteit, bespreekt de verwoestende gevolgen van de Amerikaanse bezuinigingen op ontwikkelingshulp, waarbij miljoenen levens op het spel staan. Ze waarschuwt voor de gevolgen voor kwetsbare bevolkingsgroepen, zoals kinderen. Ook wordt het impact van desinformatie op klimaatbeleid belicht, veroorzaakt door een samenwerking tussen fossiele bedrijven en rechts-populistische partijen. Dit alles leidt tot een afnemend gevoel van urgentie rondom klimaatverandering en de nodige regelgeving.

In steeds meer Amerikaanse staten worden immigranten op klaarlichte dag bruut opgepakt door gemaskerde agenten. En verdwijnen vervolgens in detentiecentra, naar nu blijkt onder zeer erbarmelijke omstandigheden. Mensenrechtenorganisaties slaan alarm en spreken van een tikkende tijdbom. Correspondent Mari Meyer zit in Los Angeles, waar de situatie schrijnend is. (12:03) Chinese politie vervolgt schrijvers homo-erotische literatuur Tientallen schrijfsters zijn in de afgelopen maanden gearresteerd in China en riskeren celstraffen tot tien jaar. Ze worden beschuldigd van het publiceren van ‘danmei’ op sociale media, een door manga geïnspireerde queer literatuurgenre vooral populair onder vrouwen. Nu dat President Xi Jingpin de geboortecijfers van het land omhoog wil krijgen, past afwijkende seksuele literatuur niet in het plaatje en wordt hard aangepakt. We spreken met China-kenner Manya Koetse.  Presentatie: Laila Frank