Argos Actueel
NPO Radio 1 / HUMAN / VPRO
Ben je op zoek naar mooi verteld, grondig en genuanceerd journalistiek speurwerk? Luister dan naar Argos, het tweewekelijkse onderzoeksprogramma van Human en de VPRO. Daarin onthullen we wat de beleidsmakers verborgen willen houden, leggen we maatschappelijke misstanden bloot en vertellen we je urgente, spannende verhalen.
Episodes
Mentioned books
Feb 24, 2024 • 16min
EXTRA: Zorgen om een drinkglas vol PFAS
Een deel van het water dat uit onze kraan stroomt, is afkomstig van oppervlaktewater. Drinkwaterbedrijven filteren het water uit Nederlandse sloten, rivieren, kanalen en grachten zodat het veilig is om te drinken. Maar uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er een stofje in ons oppervlaktewater zit, dat zich niet zomaar laat wegfilteren: TFA, de kleinste vorm van PFAS.Hoe is TFA in ons oppervlaktewater terechtgekomen? En welke gevolgen heeft deze ontwikkeling voor de veiligheid van ons drinkwater? Argos sprak erover met emeritus-hoogleraar milieuchemie en toxicologie Jacob de Boer.
Redacteur: Yonah Sint Nicolaas
Feb 17, 2024 • 53min
De val van de rector
De rector magnificus van de Radboud Universiteit trad in september vorig jaar, vlak voor zijn pensionering, terug. Zijn positie was onhoudbaar geworden nadat De Gelderlander onthulde dat een klacht wegens seksuele intimidatie gegrond was verklaard. De rector zou twee ongepaste opmerkingen hebben gemaakt tegen een vrouwelijke medewerker tijdens een wintermarkt. Stine Jensen sprak in haar column in de NRC van ‘een komisch misverstand’ dat veel weg zou hebben van een scene uit Van Kooten en De Bie. Maar was er in werkelijkheid niet toch méer aan de hand? In Argos een nauwgezette reconstructie van ‘De val van de rector’.
Presentatie: Eric ArendsRedacteur: Huub Jaspers
Feb 8, 2024 • 19min
EXTRA: De omstreden Nederlandse wapenexport aan Israel voor de rechter
Maandag 12 februari horen we of Nederland onderdelen voor het jachtvliegtuig F-35 aan Israël mag leveren of toch niet. Volgens drie organisaties (Oxfam Novib, Pax en The Rights Forum) worden de toestellen ingezet bij schendingen van het internationaal recht in de oorlog die Israël in de Gazastrook voert. En Nederland mag volgens de eigen regelgeving in dergelijke gevallen niet exporteren. De drie organisaties spanden een kort geding aan en maandag is de uitspraak in hoger beroep.
Hoe zit dat met die exportvergunningen voor wapentuig en is er met deze Algemene Vergunning voor de onderdelen van de F-35 niet iets merkwaardigs aan de hand? Argos vroeg het aan wapenhandel-expert Frank Slijper van vredesorganisatie PAX.
Redacteur: Rik Delhaas
Feb 3, 2024 • 48min
Het raadsel van de Nederlandse zorgkwaliteit
Hoe maak je als patiënt de beste keuze voor passende zorg? De website ZorgkaartNederland.nl is een reviewplatform voor patiënten, waarop je waarderingen kunt vinden en geven aan zorgverleners. Er is ook al jaren kritiek van zorgverleners die de site als een schandpaal ervaren. Want vijftien jaar na oprichting van de site kan er nog veel beter.
Maandelijks bezoeken zo’n miljoen mensen de site. Ook hechten de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en zorgverzekeraars waarde aan de scores. Waarom worden er naast subjectieve meningen nog steeds geen objectieve data over zorgkwaliteit gedeeld? Argos over Zorgkaart.nl, schandpaal of schaamlap voor het gebrek aan transparantie in de zorg.
Presentatie: Eric Arends
Redacteuren: Louise Jens, Jennifer Mol en Barbara Schreuders
Jan 20, 2024 • 51min
De verborgen paden van de transgenderzorg
Door de lange wachtlijsten in de transgenderzorg doet een grote groep mensen aan zelfmedicatie. Argos ontdekte dat honderden trans personen op dit moment klant zijn bij de buitenlandse private kliniek GenderGP. Via deze weg kan je na één á twee online gesprekken de gewenste hormonen in een Nederlandse apotheek ophalen.
Deze zorg staat in schril contrast met de Nederlandse transgenderzorg waar mensen een grondig, vaak maandenlang, traject doorlopen. De zorg van GenderGP wordt niet door de Nederlandse inspectie gecontroleerd omdat de kliniek in Singapore is ingeschreven. Wel heeft de Nederlandse inspectie vier meldingen over de kliniek ontvangen. Ze willen niet ingaan op de specifieke inhoud van deze meldingen, maar geven aan dat eruit blijkt dat het serieuze zorgen zijn over de kwaliteit van GenderGP.
Experts maken zich zorgen. “Deze vorm van zorg voldoet niet aan de Nederlandse kwaliteitsnormen” zegt Christa van Bunderen, internist-endocrinoloog bij het expertisecentrum voor Geslacht & Gender van het Radboudumc. Uit een intern onderzoek blijkt dat zeker 25 tot 30% van de patiënten van het Radboudumc aan een vorm van zelfmedicatie heeft gedaan. Van Bunderen vindt de zorg van GenderGP suboptimaal maar snapt wel dat trans personen zich tot deze kliniek richten. “Het is ook schrijnend dat je in Nederland twee jaar op zorg moet wachten. Dat is zeker iets dat onze aandacht heeft”.
Presentatie: Eric ArendsRedacteuren: Hansje van de Beek en Lieve Govers
Jan 6, 2024 • 52min
De aflaathandel van het klimaat (deel 2)
CO2 wordt gezien als een van de belangrijkste veroorzakers van de klimaatverandering. Om hun CO2-uitstoot te compenseren, kopen bedrijven certificaten, waarmee elders in de wereld CO2-reductie gerealiseerd wordt, bijvoorbeeld door het aanplanten van bomen of het beschermen van bossen. Onderzoeksjournalist Ties Gijzel (Follow the Money) startte ruim een jaar geleden een onderzoek naar die handel met CO2-compensatiecertificaten.
Samen met zijn collega Bart Crezee en met journalisten van de Britse krant The Guardian, het Duitse weekblad Die Zeit, de Zwitserse publieke omroep SRF en het Amerikaanse tijdschrift The New Yorker nam Ties Gijzel het Kariba-project in Zimbabwe onder de loep. Grote bedrijven zoals de Nederlandse groene energieleverancier Greenchoice kochten via het Zwitserse bedrijf South Pole voor honderd miljoen euro aan certificaten, waarmee de houtkap in de Kariba-regio moest worden gestopt en de bevolking alternatieve verdienmogelijkheden moest krijgen. Gijzel en zijn collega’s ontdekten dat de berekeningen van de CO2-reductie voor een groot deel op drijfzand waren gebaseerd.
Er rijzen steeds meer vragen rond het Kariba-project. Hoeveel van de opbrengsten van de certificaten zijn daadwerkelijk terechtgekomen bij de lokale bevolking in Zimbabwe? Hoe zit de jacht op olifanten, nijlpaarden en ander grootwild in de Kariba-regio? En maakt een van de partners van South Pole in China gebruik van Oeigoerse dwangarbeiders?
Presentatie: Eric ArendsRedacteur: Huub Jaspers
Dec 30, 2023 • 52min
Eindejaarsinterview met minister Robbert Dijkgraaf
Robbert Dijkgraaf was bij aanvang van kabinet Rutte IV een van de opvallendste namen. Een vooraanstaande natuurwetenschapper die zijn carrière verruilde voor de politiek. “Soms in het leven stopt je trein en ik koos ervoor om uit te stappen” zei hij daar zelf over.
Hoe is deze overstap hem bevallen? Welke patronen ontdekte hij in de politiek? Heeft hij bereikt wat hij hoopte? En welke uitdagingen liggen er nog voor de volgende minister van Onderwijs en Wetenschap? We vragen het aan Dijkgraaf in een exclusief eindejaarsinterview.
Presentatie: Chris KijneRedacteur: Reinier Tromp
Dec 23, 2023 • 52min
Luizen in de Pels: Roelof Bosma (Zembla)
Er wordt al decennia teveel PFAS geloosd in de Nederlandse wateren, en de risico’s van het giftige PFAS werden al sinds de jaren zestig geheim gehouden. Roelof Bosma (Zembla) en zijn collega Marco de Lange praatten met talloze mensen en spitten meters documenten door, voordat ze dat bloot legden. Hun ontdekkingen in het PFAS-dossier de afgelopen jaren werden groot nieuws.
Al zo’n twintig jaar werkt Roelof Bosma als onderzoeksjournalist, op onderwerpen als de GGZ, TBS en radicalisering. De laatste jaren vooral op gifdossiers. Daarbij heeft hij te maken met zware tegenkrachten van het grote geld. Hoe ga je daar als journalist mee om? Een gesprek over intimidaties van grote bedrijven, opmerkelijke ontdekkingen en de schoonheid van het vak.
Presentatie: Eric Arends
Redacteur: Judith Konijn
Dec 16, 2023 • 51min
BVD-dossier Manusama: 40 jaar gezocht naar een speld in de hooiberg
Argos dook samen met OVT in het geheime persoonsdossier van ir. Johan Manusama die van 1966 tot 1993 president in ballingschap was van de RMS (Republiek der Zuid Molukken). Ook in de roerige jaren zeventig toen Molukse jongeren diverse keren tot gewapende actie overgingen. Manusama veroordeelde het geweld meermaals expliciet. Toch bestaat er een omvangrijk dossier over hem dat een periode van bijna 40 jaar beslaat. Naar welke informatie waren de diensten op zoek? Presentatie: Eric Arends
Dec 9, 2023 • 52min
Stikstofonzekerheid: boeren beter af met meer beesten
Het stikstofprobleem is in alle delen van de samenleving voelbaar. De woningbouw ligt stil, de natuur gaat achteruit, en boeren leven in onzekerheid. Terwijl Nederland nog in het midden van deze crisis zit, blijken stallen als paddenstoelen uit de grond te schieten. ‘Gooi je stallen vol’, wordt de boer geadviseerd. Hoe is dit nog mogelijk in het midden van de stikstofcrisis?
Presentatie: Eric Arends


