Raport międzynarodowy

Polska postanowiła wydalić 45 rosyjskich dyplomatów z rosyjskiej ambasady w Warszawie. "To funkcjonariusze rosyjskich służb i ich współpracownicy, którzy oficjalnie mieli status dyplomatyczny" - przekazał Stanisław Żaryn, rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych. Odpowiedź Rosji to kwestia czasu. "Zasada wzajemności jest przez nich zawsze stosowana" - mówi Witold Jurasz w podcaście "Raport międzynarodowy. Ukraina". Czy odpowiedź ta będzie symetryczna? A może grozi nam paraliż polskiej dyplomacji w Moskwie? Jakie może to przynieść konsekwencje? - na te pytania odpowiada dziennikarz Onetu. Witold Jurasz porusza też ważny wątek działalności kontrwywiadowczej. "Rosjanie profilują psychologicznie przez lata" - komentuje. Zastanawia się też, czy Władimir Putin może wyjść z tego konfliktu z twarzą.

Dane, które przekazują różne źródła, wskazują, że wojna w Ukrainie to już niemal tyle samo ofiar po stronie rosyjskiej, co w czasie 10 lat wojny w Afganistanie. W podcaście "Raport międzynarodowy. Ukraina" Witold Jurasz przytacza te dane i porównuje straty. Ilu żołnierzy rosyjskich pochłonęła wojna w Ukrainie? Ilu rannych przypada na jednego zabitego? I dlaczego tak słabo wypada Rosja w statystykach na tle Amerykanów? "Rosja jest gdzieś na poziomie armii amerykańskiej z lat pomiędzy II wojną światową a wojną w Wietnamie" - mówi dziennikarz Onetu. W drugiej części Witold Jurasz rozmawia ze Zbigniewem Parafianowiczem, dziennikarzem "Dziennika Gazety Prawnej" i współautorem biografii byłych prezydentów Ukrainy, który obecnie przebywa w Kijowie. Jak wygląda w czasie wojny ukraińska scena polityczna? "Spory zeszły na bok, ale one wrócą" - mówi rozmówca dziennikarza Onetu.

"Na froncie bez zmian. Rosjanie zaczynają okopywać się wokół Kijowa" - mówi Witold Jurasz w podcaście "Raport międzynarodowy. Ukraina". Jaki więc scenariusz szykuje strona rosyjska, a jaką taktykę przyjęła Ukraina? M.in. o terroryzmie na wojnie opowiada dziennikarz Onetu. Ale nie zapomina też o wątku, który rozgrzał w minionych dniach media społecznościowe w Polsce, czyli o reakcji na słowa Siergieja Ławrowa ws. "misji pokojowej w Ukrainie". Witold Jurasz proponuje też "grę intelektualną", która pokazuje, jak może kończyć się wybiórcze traktowanie rzeczywistości.

Sytuacja na froncie jest niezmienna. Wokół Kijowa toczą się walki, które wyraźnie są już walkami pozycyjnymi. Straty rosyjskie i ukraińskie wydają się być niebywałe. Niebywałe jest także to, że rosyjska propaganda w znaczący sposób zaczyna nie domagać. Przykładem tego jest wiec na moskiewskim stadionie Łużniki, podczas którego przemawiał Władimir Putin... i nagle zniknął. Co mogło się tam wydarzyć? Dużą debatę w ostatnich dniach wywołało także to, co stało się po przemówieniu Wołodymira Zełenskiego w Bundestagu. Prezydent Ukrainy wygłosił świetnie skonstruowane przemówienie, które nawiązywało zarówno do niemieckiej winy, jak i niemieckiej traumy. Po przemówieniu Zełenskiego nie stało się jednak nic, a niemiecki parlament przeszedł do porządku dnia. To spowodowało dyskusję, czy ta zmiana, która nastąpiła w niemieckiej polityce w stosunku do Rosji jest zmianą głęboką, czy w gruncie rzecz dość płytka. I nad tym zastanawia się Witold Jurasz. W drugiej części podcastu gościem jest Michał Sadłowski, naukowiec i historyk, który opowiada o istocie zbrodni sowieckich, o tym, skąd się to wzięło, kto ich dokonywał i dlaczego dzisiaj następuje rehabilitacja Stalina.

Odcinek bez gościa, za to z polskim wątkiem - to Emil Czeczko i 4 hipotezy dotyczące śmierci polskiego dezertera. Która z tych hipotez zwycięży w propagandzie białoruskiej? Mówi o tym Witold Jurasz w podcaście "Raport międzynarodowy. Ukraina" i dodaje: "ktoś za tę tragedię odpowiada również w Polsce". Jest też mowa o rosyjskiej narracji - wewnętrznej i na arenie międzynarodowej. "Mam wrażenie, że kłamstwo jest istotą Rosji" - konstatuje dziennikarz Onetu i przytacza przykłady nie tylko z obecnych wystąpień rosyjskich dygnitarzy, ale też z rosyjskich instytucji kulturalnych. W podcaście Witold Jurasz omawia również wyniki sondażu, w którym Rosjanie prezentują swój stosunek wobec wojny w Ukrainie - zaledwie w kilkunastu procentach jednoznacznie negatywny.

Sensacyjne doniesienia Financial Timesa wznieciły nadzieje na szybkie zakończenie konfliktu i porozumienie pokojowe. Doradca prezydenta Ukrainy szybko sprostował, że propozycje przedstawione przez brytyjskich dziennikarzy, to stanowisko strony rosyjskiej. Czy mimo wszystko te informacje wskazują na postęp w rozmowach między Ukrainą a Rosją? Czy możliwy jest kompromis? Witold Jurasz zgłębia ten temat w podcaście "Raport międzynarodowy. Ukraina". Dziennikarz Onetu analizuje też ostatnie przemówienie Władimira Putina, mówi o domniemanych przeciekach z FSB – czy można wierzyć w to, co dociera do Europy Zachodniej? A może to tylko próba dezinformacji? Witold Jurasz rozkłada ten wątek na czynniki pierwsze. Rozmawia również z płk. Piotrem Gąstałem, byłym dowódcą Jednostki Wojskowej GROM.

Premierzy Polski, Czech, Słowenii i wicepremier Jarosław Kaczyński wrócili z Kijowa. Komentarze dotyczące tej wizyty są różne. W Polsce nie zabrakło tych skrajnie nieprzychylnych. O hejcie w internecie i tym, czy jest to krytyka zasadna, mówi w podcaście "Raport międzynarodowy. Ukraina" Witold Jurasz. Dziennikarz Onetu zastanawia się też nad przyczynami strat w szeregach rosyjskich generałów na froncie wojennym. Dowodzenie jednostkami na miejscu może być tylko jednym z powodów takiego stanu rzeczy. O tym drugim – zdaniem Witolda Jurasza bardziej prawdopodobnym – w dzisiejszym odcinku podcastu. W "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" także rozmowa z Pawłem Kazaneckim o tym, czym się różnią Ukraińcy od Białorusinów i Rosjan.

Deputowana rosyjskiej Dumy cytuje Himmlera w telewizyjnym show. Czy to oznacza masowe egzekucje w Ukrainie? Czy można porównywać współczesną Rosję do III Rzeszy, a może to powrót do czasów komunizmu? - Słowo "komunizm" nie niesie tego ładunku emocjonalnego, co słowo "faszyzm" - mówi Witold Jurasz w podcaście "Raport międzynarodowy. Ukraina". Dziennikarz Onetu porusza też wątek sytuacji na froncie i mówi o możliwym rozwoju zdarzeń. Jaki scenariusz dziś zamierza zrealizować Rosja? Co o tym mówią analitycy? To pytania, na które odpowiada w swoim podcaście.

- W Rosji mają miejsce kolejne protesty. W niedzielę zatrzymano prawie tysiąc osób. Policja działa niezwykle brutalnie - mówił w podcaście "Raport międzynarodowy. Ukraina" Witold Jurasz, który w dalszej części programu rozmawia z gen. Jarosławem Stróżykiem. - Dlaczego nie protestuje więcej ludzi w Rosji? Są dwie przyczyny. Pierwsza to masowa emigracja z tego kraju. Ocenia się, że już na pewno ćwierć miliona ludzi wyjechało z kilku największych rosyjskich miast. Wyjeżdżają głównie ludzie młodzi, wysoko wykształceni, ale też osoby w średni wieku - powiedział Jurasz. - Ale wydaje mi się, że jest jeszcze jeden element. Przypomniała mi się rozmowa z młodym rosyjskim dyplomatą, który mi kiedyś powiedział, że obaj jego dziadkowie zostali rozstrzelani w czasach sowieckich, po czym dodał, że jego babcie są zatwardziałymi niemal stalinistkami. Wydawało mi się to zupełnie absurdalne, ale później znajomy psycholog wytłumaczył mi, że to jest dość normalne. Ludzie, którzy przechodzili przez represje, mieli rozstrzelanych członków rodziny, stawali się zatwardziałymi antykomunistami, albo to sobie starali jakoś zracjonalizować i w efekcie stawali się sowietami, mimo że to właśnie oni zabrali im to, co było dla nich najdroższe. Bunt następował tak naprawdę w drugim albo trzecim pokoleniu, bo dzieci więźniów politycznych bardzo często żyły z tak głęboką traumą, że nie były w stanie się zbuntować. Tak naprawdę atmosfera strachu, którą pamiętały z dzieciństwa, kształtowała całe ich życie - tłumaczył były dyplomata. - Problem w Rosji polega na tym, że skala terroru była taka, że ci ludzie wolność rozumieli w taki sposób, że mają iPhone'a, mogą wsiąść w samolot i polecieć do Turcji, kupić gazetę, w której jest napisane różnie na temat Putina, ale niekoniecznie oznaczało to wolność rozumianą w ten sposób, że oni wyjdą na ulicę cokolwiek robić przeciwko prezydentowi Rosji. Problem polega na tym, że dzisiaj z postępującą stalinizacją Rosji, zakres wolności, który wielu ludziom kiedyś w jakiś sposób wystarczał, zostaje Rosjanom odebrany - mówił dziennikarz Onetu.

- W tym momencie Kijów i okolice to jest jedna wielka twierdza - mówi w podcaście "Raport międzynarodowy. Ukraina" Zbigniew Parafianowicz. - Ta twierdza łatwo się nie podda - dodaje. - Zresztą jesteśmy świadkami ponad dwóch tygodni walk wokół Kijowa i jakby zastanowić się na zimno, to postępy Rosjan są więcej niż skromne. Gościem Witolda Jurasza jest Zbigniew Parafianowicz z "Dziennika Gazety Prawnej", który wrócił niedawno z Ukrainy i niebawem znów do niej wraca, aby relacjonować napaść Rosji na naszego wschodniego sąsiada. W podcaście zapraszamy także na specjalną relację Marcina Wyrwała z Ukrainy.