Het Mediaforum

Het begin van 2026 werd getekend door de Amerikaanse inval in Venezuela en het oppakken van hun leider Maduro. Maar daar blijft het niet bij. In de eerste weken van het jaar worden we overspoeld met groot nieuws, zoals de dood van een demonstrant door een ICE-agent, Trumps uitspraken over Groenland, Colombia, Mexico en Cuba, de oorlog in Oekraïne, Gaza en de mogelijke implosie van de NAVO. "Het is ongekend", zegt Eelco Bosch van Rosenthal, presentator en verslaggever bij Nieuwsuur. "In wat voor onzekere tijd leven we?" Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur van Trouw, erkent hoe ingewikkeld het is "orde in de chaos" te scheppen. "De spelregels zoals die er altijd waren, gelden niet meer." Ook oud-politicus André Rouvoet merkt op dat het onzekere tijden zijn. "Dit raakt ons directer dan anders wereldnieuws van de afgelopen jaren."

Het was een flinke chaos op Schiphol in de afgelopen dagen. Vier keer code oranje, de-icingvloeistof die op dreigt te raken en honderden vertraagde en geannuleerde vluchten. Bovendien werd er slecht gecommuniceerd met reizigers, met reputatieschade tot gevolg. Pas gisteravond zat Marjan Rintel, president-directeur van de KLM, bij Pauw & De Wit om verantwoording af te leggen voor de sneeuwchaos. "Het is niet handig dat je je als CEO van een groot bedrijf dat miskleunt niet in de media laat horen", zegt presentator Kefah Allush. Rennie Rijpma, hoofdredacteur van het AD, merkt op dat Rintel veel slimmer gebruik had kunnen maken van de media in de afgelopen dagen. "Je kunt niet alle gedupeerden één-op-één toespreken, dus dan moet je goed communiceren via de media. Mensen zijn niet zozeer gefrustreerd over hun vliegtuig dat niet vertrekt of de lange rijen die er staan, maar juist over dat ze geen informatie krijgen."Aan tafel zitten Rennie Rijpma, Kefah Allush en Spraakmaker Ruben Terlou. Frank van Pamelen van het Taalteam sluit met Mediaforum af.

Het is al 12 dagen onrustig in Iran. In Teheran begonnen de protesten, maar inmiddels gaan er in steden over het hele land mensen de straat op om te protesteren tegen het regime van Ayatollah. Bij de protesten wordt de overheid openlijk gescandeerd, waar de regering behoorlijk hard tegen optreedt. Toch is er weinig media-aandacht voor in Nederland. Volgens Paul Römer, oud-directeur radio en tv bij Talpa, wordt het "ondergesneeuwd" door de sneeuwval in Nederland, de Amerikaanse inval in Venezuela en Trumps doel om Groenland in te nemen. "Maar wat daar gebeurt is heel bijzonder en kan gevolgen hebben voor Europa." Eveline Bijlsma, verslaggever bij De Telegraaf, stelt dat het ingewikkeld is om de verhalen vanuit Iran deze kant op te krijgen, omdat er maar weinig correspondenten daar zijn en het gevaarlijk kan zijn om je als Iraniër uit te spreken. "Het is een regime waar we zo snel mogelijk van af moeten willen. Als die hoop gloort, is dat belangrijk." Er bestaat een kans dat Trump zich zal mengen in de protesten. "Als de escalatie groeit, zal er meer aandacht voor zijn", aldus Römer. Aan tafel zitten Paul Römer, Eveline Bijlsma en Spraakmaker Jet Berkhout.

De formatie wordt weer voortgezet. Tijdens en na de feestdagen was het even rustig in politiek Den Haag, maar de onderhandelingen gaan nu weer verder. D66 sprak al met het CDA en de VVD, maar de vraag is nu vooral of de deur wordt opengezet voor JA21. "De stabiliteit van de partij moet nog bewezen worden, zeker als bestuurspartij", reageert Tahrim Ramdjan, chef opinie bij Het Parool. "Ik denk dat Bontenbal het onder voorwaarden wel wil en ik denk dat Jetten nee gaat zeggen", zegt Marc Adriani, hoofdredacteur van BNR Nieuwsradio. De formatie gaat er wel anders aan toe dan voorgaande keren, valt Ramdjan op. "Ze vertrouwen elkaar blijkbaar om het binnenshuis te houden."Aan tafel zitten Marc Adriani, Tahrim Randjam en Spraakmaker Peter Wijninga.

De Venezolaanse president Maduro is gevangengenomen door de VS en verscheen, net als zijn echtgenoot Cilia Flores, gisteren voor het eerst in de rechtbank in New York. Zoals we gewend zijn van de Amerikanen, ging dat gepaard een zogenoemde 'perp walk'. "Het leek de landing op de maan wel, echt Hollywood", zegt columnist Roos Schlikker over alle commotie. "Het is een groot nieuwsfeit, maar het is ook show." Volgens Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf, is dit de "ultieme vernedering" voor Maduro. "Het is een machtsspel." De Amerikaanse president Trump lijkt overigens nog niet klaar met zijn internationale inmenging, zo geeft hij aan dat Groenland de volgende is. 

De Verenigde Staten vielen zaterdag Venezuela binnen en namen president Maduro gevangen. Sindsdien staat de wereld op scherp. Wat heeft dit voor geopolitieke consequenties? Welke gevolgen heeft dit voor de internationale rechtsorde? En wat betekent dit voor de inwoners van Venezuela? Het kwam de afgelopen dagen allemaal aan bod. De New York Times en de Washington Post werden kort voor de aanval op de hoogte gesteld, maar besloten er geen ruchtbaarheid aan te geven om de troepen niet in gevaar te brengen. Jildou van der Bijl, hoofdredacteur van Het Parool, begrijpt die keuze. "Je moet informatie altijd goed afwegen, zeker wanneer je troepen in gevaar kan brengen. Je neemt de gevolgen van je berichtgeving altijd mee." Sofyan El Bouchtili, onderzoeksjournalist bij Investico, was erg onder de indruk van hoe snel er door de Nederlandse journalistiek op dit nieuws gereageerd werd. "Het was fantastisch om te zien dat ons journalistiek apparaat zo goed in staat is om deze gebeurtenis van zoveel kanten te belichten. Trump en zijn presidentschap maken dat journalisten heel snel en goed moeten reageren op hoe belangrijk dit nieuws is en wat het betekent."

In een bar in het Zwitserse Crans-Montana vielen op oudejaarsavond tientallen doden en meer dan honderd gewonden bij een brand. De oorzaak van het vuur is nog niet officieel bevestigd, maar volgens ooggetuigen zouden het vonken van ijsfonteinen op champagneflessen zijn geweest. De brand doet denken aan de Volendamse cafébrand van 25 jaar geleden. "Het is verschrikkelijk voor alle mensen in Zwitserland en de herbeleving hiervan voor mensen in Volendam lijkt me ook heel moeilijk", zegt Paul Römer, voormalig directeur Radio en Televisie bij Talpa. Hij is "opgelucht" dat het niet om een aanslag gaat. "Daar denk je wel meteen aan." Ook Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk bij NTR, zag duidelijke parallellen met de ramp in Volendam waar zij destijds verslag van deed. "Ook daar waren de slachtoffers allemaal heel jonge mensen. Het is gewoon onbeschrijflijk tragisch."

Het was een bewogen politiek jaar met twee keer een kabinetsval, verkiezingen en een formatie die nog steeds bezig is. En dat betekende ook veel voor de journalistiek. "De politiek krijgt niets voor elkaar. Journalisten zijn veroordeeld tot het schrijven over ruzietjes, halfgare moties en het eindeloze gedoe om weer tot een nieuw kabinet te komen. Dat is niet altijd even motiverend", zegt Pieter Klok, hoofdredacteur van de Volkskrant. Ook journalist en oud-Duitsland correspondent Margriet Brandsma herkent dat. "Vroeger maakte ik als journalist in Den Haag weleens een kabinetsval mee, maar nu is het bijna ieder jaar zo. De draaiboeken zijn nu elke keer hetzelfde." Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur van de NOS, zag in de acties van politici soms een groot journalistiek dilemma. "Toen Wilders het kabinet liet vallen op migratie, was dat voor de NOS iets wat meteen verslagen moest worden, maar Wilders positioneerde zich ook als iemand die tegengewerkt was. Je kunt op zoveel manieren naar zo’n moment kijken, waardoor het soms moeilijk is om de val van het kabinet te verslaan maar tegelijkertijd ook betekenis te geven aan wat Wilders zegt."

Rusland zet propaganda in als een belangrijk wapen om de bevolking te beïnvloeden. Dat blijkt ook uit de documentaire 'Mr. Nobody Against Putin' die vanaf volgende maand te zien is. De documentaire is gemaakt door een Russische leraar die besloot de opgevoerde militarisering binnen zijn eigen basisschool vast te leggen. "Poetin zegt dat de oorlog wordt gewonnen door leraren, want het kweken van die moraal begint bij het opvoeden van kinderen. Dat is dodelijk beangstigend", zegt Sjirk Kuijper, journalist bij het Nederlands Dagblad. Ook Marc Veeningen, hoofdredacteur Nieuws bij Talpa, vindt het zorgelijk. "Deze kinderen worden niet opgevoed als autonome denkers." Daarom vindt hij het ook belangrijk dat deze documentaire gemaakt is. "Zo krijgen we nog iets te horen over hoe het er in Rusland aan toe gaat, want daar is geen sprake van vrije journalistiek." 

In haar leven maakte Brigitte Bardot (91) op vele manieren impact. Want naast gevierd actrice en model was ze ook een omstreden figuur door haar radicaal-rechtse opvattingen. Hoe ga je daar als media na haar overlijden mee om? "Ze keerde zich tegen de islam en was tegen homoseksualiteit. Dat zijn opvattingen die we in culturele kringen niet zo herkennen. Dat maakte haar toch bijzonder", aldus Rennie Rijpma (AD-hoofdredacteur). Journalist en AI-expert Laurens Vreekamp benadrukt hoe in Bardot's leven ook de tijdsgeest veranderde. "Ze heeft op verschillende manieren impact gehad. Toen ze als filmster begon, had ze niet de impact waar we nu naar kijken. Als ze 60 was geworden, had ze een hele andere biografie gehad." Aan tafel zitten Rennie Rijpma, Laurens Vreekamp en Spraakmaker Lotte Dunselman.