Bureau Buitenland

De Russische escalatie dwingt Brussel tot actie Het spel is op de wagen. Al weken hing de dreiging van een mogelijke Russische invasie als een donkere wolk boven Oekraïne. Maar nadat president Poetin gisteren in een speech van vijf kwartier duidelijk maakte dat hij het bestaansrecht van Oekraïne niet langer accepteert en ook de twee oostelijke deelrepublieken Donetsk en Loehansk als onafhankelijke staten erkent - is de situatie echt definitief veranderd. Er zijn berichten van beschietingen en van Russische tanks die de grens al over zijn gegaan. Hoe is het nu in Oekraïne zelf en wat kunnen we zeggen over Poetins strategie?  Daarover correspondent Michiel Driebergen vanuit Oekraïne, Steven Derix - correspondent in Rusland voor NRC en tegenwoordig Defensie-verslaggever, PvdA-kamerlid en voormalig Europarlementariër Kati Piri en geopolitiek-redacteur van de NRC Michiel Kerres.

Verslag vanaf de Oekraïense grens Terwijl op hoog niveau nog wordt onderhandeld, houdt de hele wereld de adem in voor een dreigende Russische militaire inval. De beschietingen aan de oostgrens nemen in hevigheid toe en de angst onder bewoners in Oekraïne ook. Oost-Europa correspondent Michiel Driebergen en Frontlinie-verslaggever Bram Vermeulen doen verslag vanuit Oekraïne.   EU wil ook grenzen Senegal controleren De Europese Unie wil actief grenscontroles gaan ondersteunen in het Afrikaanse Senegal. Daarmee moet mensensmokkel richting de Canarische Eilanden worden gestopt. Het is voor het eerst dat de gezamenlijke Europese douanedienst Frontex buiten de EU aan de slag gaat. We praten erover met Afrika-correspondent Aida Grovestins, die in Senegal woont maar op dit moment in Nederland is. Buitenland Uitgelicht In Rusland mag niet meer worden gevloekt. Iedereen die vloekt, riskeert een fikse boete, zo is onlangs in nieuwe regelgeving afgesproken. Hierover Rusland-deskundige Helga Salemon.

Omstreden mijn in Servië belangrijk voor toekomstige vergroening Europa In Servië wordt door bewoners een felle strijd gevoerd voor behoud van een gebied in de Jadar-vallei. Een tiende van de voorraad van de schaarse grondstof lithium bevindt zich daar. En daar aast niet alleen de Servische regering, maar ook de Europese Unie op. Er valt namelijk miljoenen te verdienen aan deze grondstof, die dient als batterij voor elektrische auto's. En die spelen weer een belangrijke rol in de Europese Green Deal. Maar inwoners van Servië gaan massaal de straat op, want boeren in het land dreigen de dupe te worden van deze groene EU-plannen. Hierover journalist Ingrid Gercama die de bewoners van de Jadar-vallei opzocht. Welk land verkoopt de beste oorlogspropaganda? De spanningen in het oosten van Oekraïne blijven maar oplopen. Bijna dagelijks melden hoge Amerikaanse regeringsfunctionarissen dat Rusland nu toch écht binnen gaat vallen, waarna de Russen dat weer ontkennen. Welke strategie zit er achter de constante waarschuwingen van de Amerikanen, én met welke informatie reageert Rusland daar op? Daarover Bob Deen van Clingendael Instituut. Buitenland Uitgelicht: Tsjechië Tsjechië staat steevast aan de wereldtop van alcoholconsumptie per persoon. Voorheen waren dit voornamelijk de mannen die stevig doordronken. Maar daar begint verandering in te komen, en dat is niet per sé goed nieuws. Hierover correspondent Laura Postma.

Frankrijk maakt zich op voor nucleaire renaissance De nucleaire renaissance is de nieuwe inzet van Emmanuel Macron in aanloop naar de presidentsverkiezingen. Kernenergie moet helpen om de klimaatdoelstellingen te halen, meer banen garanderen, én Frankrijk in de toekomst energieleider maken. Hoe realistisch zijn deze ambitieuze plannen? En kunnen die Macron leiden naar een verkiezinszege? Daarover oud Frankrijk-correspondent Stefan de Vries.   Onrust in de Afghaanse Panjshir-vallei Het was de plek waar ook na de val van Kaboel nog weerstand werd geboden tegen de Taliban: de Afghaanse Panjshir-vallei. Het verzet stond onder leiding van de zoon van de legendarische anti-Talibanstrijder Massoud. Maar het duurde niet lang voordat de Taliban de hele vallei alsnog innamen. Toch is het er nog steeds onrustig.  Oorlogsjournalist Hans Jaap Melissen ging er een kijkje nemen. Buitenland Uitgelicht: Venezuela Deze week verscheen in Venezuela het zesde deel van Super Snor, een tekenfilm waarin president  Nicolas Maduro als een ware superman ten strijde tegen het Amerikaanse imperialisme. Liggen de Venezolanen nu aan de televisie gekluisterd? Te gast Latijns-Amerika-correspondent Edwin Koopman.

Oekraïners verenigen zich in tijden van crisis   Het voelt in Kiev alsof het vijf voor twaalf is. Tot begin deze week leek het leven in Oekraïne gewoon door te gaan, ondanks al die paniekgeluiden uit het Westen over een invasie van Rusland. Maar die ontspannen houding is nu omgeslagen in breed gedeelde onrust op straat. Hoe gaat Zelensky om met deze onrust? En wat betekent het voor het conflict nu Rusland een aantal troepen bij de grens heeft teruggehaald? We bespreken het met correspondent Michiel Driebergen in Kiev.  Afrika en EU drukken op resetknop  Afrika en Europa hebben een gespannen relatie de afgelopen jaren, gekenmerkt door teleurstelling. Sinds de laatste top in 2017 tussen de twee politieke blokken zijn er tal van gebroken beloftes.  De hoop is dat de twee politieke blokken dichter tot elkaar komen tijdens een tweedaagse top in Brussel. Maar wat verwachten ze van elkaar?  We vragen het D66-Europarlementarier Samira Rafaela en West-Afrikacorrespondent Aida Grovestins.  In Buitenland Uitgelicht: Noord-Macedonië. Met correspondent Frank Elbers. Binnenkort is het mogelijk van Sofia, de hoofdstad van Bulgarije naar Skopje, de hoofdstad van Noord-Macedonie te vliegen. En dat is groot nieuws, gezien de twee in een benaderde diplomatieke positie zaten.

Social media en het internationale truckersprotest Wat begon als een truckersprotest van ontevreden vrachtwagenchauffeurs in Canada is overgewaaid naar Europa. Hoe kan het dat dit protest ook aanslaat in Frankrijk en België en welke rol spelen social media daarin? Daarover Canada-correspondent Tom Bijvoet en de Belgische journalist Rien Emmery, die o.a. onderzoek doet naar de werking van Facebook-groepen.   Mexicaanse journalisten zijn wandelende schietschijf In Mexico zijn dit jaar al vijf journalisten vermoord. Een veelvoud van hen wordt bedreigd. Een van hen is onderzoeksjournalist en filmmaker Roberto Hernández. Hij maakte voor Netflix de schokkende documentaire over marteling en fraude bij de Mexicaanse justitie. Toen de film uitkwam moest Hernández vluchten. Nu zit hij in Nederland. Collega Edwin Koopman zocht hem op. Buitenland Uitgelicht: China Niet de Olympische Spelen, maar het filmpje van een vastgeketende vrouw was de afgelopen week het gespreksonderwerp in China. De beelden van de duidelijk verwarde moeder van acht kinderen op het Chinese platteland zorgen voor een mediastorm. Hierover Manya Koetse, China- watcher en eigenaar van de website What's on Weibo.

Om de tafel met de Taliban In Afghanistan dreigen miljoenen mensen slachtoffer te worden van hongersnood. Vijf maanden na de machtsovername van de Taliban ligt de economie ligt op z'n gat. Velen zijn hun baan kwijt. En ook de gezondheidszorg is volledig ingestort. Is er nog hulp mogelijk in Afghanistan, dat vooral afhankelijk was van de internationale gemeenschap? Te gast is Tineke Ceelen, directeur van Stichting Vluchteling.    India op een tweesprong Campagnes bij de Indiase deelstaatverkiezingen lopen hier en daar uit op een regelrechte haatcampagne tegen de moslimminderheid. Vooral in de deelstaat Uttar Pradesh, met bijna tweehonderd miljoen inwoners, zijn de spanningen groot. Het seculiere karakter van India lijkt hiermee verder onder druk te komen. Vanaf donderdag gaan de stembussen open. En hoewel het gaat om deelstaten, zijn deze verkiezingen van groot belang voor de positie van premier Modi en zijn partij, de hindoe-nationalistische BJP. Vanuit Delhi correspondent Saskia Konniger. Buitenland Uitgelicht: Verenigde Staten In de Verenigde Staten is veel ophef ontstaan nadat de IRS, de Amerikaanse equivalent van de Belastingdienst, aankondigde een gezichtsscan te vereisen voor het doen van je belastingzaken. Daarover correspondent Casper Thomas.

Noord-Ierse minister trekt stekker uit Brexit-afspraak  De Brexit-afspraken over Noord-Ierland zorgen al sinds het akkoord is gesloten - kerst 2020 - voor grote problemen. Zodat er vrije verkeer van goederen -en personen tussen de twee  Ierlanden mogelijk te houden, moeten wel weer producten uit het Verenigd Koninkrijk door Noord-Ierse autoriteiten gecontroleerd worden. Voor de DUP, de protestante regeringspartij in Belfast, is de maat nu vol. Hun prominente minister Edwin Poots verraste vriend en vijand door aan te kondigen dat er geen douanecontrole meer gaat plaatsvinden. Te gast historicus en Noord-Ierland-kenner Joost Augusteijn (Univesiteit Leiden) en VK-correspondent Anne Saenen.    Italiaanse fascisten grijpen hun kans in pandemie  In het naoorlogse Italië is het fascisme nooit echt weggeweest. Ondanks wetten die fascistische propaganda verbieden, zijn organisaties als Forza Nuova  en Casa Pound al decennia prominent actief in Italie.  Met de coronapandemie groeit de sympathie voor dit soort organisaties. Een reportage van Angelo van Schaik.  Buitenland Uitgelicht: Canada In Canada is veel ophef ontstaan over hoe ziekenhuizen met kwetsbare ouderen omgaan. In een kleine week tijd waren er twee opmerkelijke incidenten met hoogbejaarde demente patiënten. Daarover correspondent Tom Bijvoet.

Cuba eist jaren cel tegen demonstrerende tieners   In Cuba worden draconische straffen geëist tegen tieners en twintigers die in juli de straat opgingen uit protest tegen de regering. Ook minderjarigen moeten nu voor jaren achter de tralies. Familieleden die roepen om vrijlating worden geïntimideerd of zelfs opgepakt. Collega Edwin Koopman spreekt met wanhopige familieleden van de aangeklaagde jongeren.      Kolonisten Israël krijgen ruim baan Vorig jaar vormden huisuitzettingen van Palestijnse families in Oost-Jeruzalem de aanleiding tot grote protesten en zelfs strijd tussen Israël en Hamas. Het geweld nam weer af, maar huisuitzettingen blijven aan de orde van de dag. Ze halen hier nauwelijks het nieuws meer, maar vormen nog steeds de bron voor veel onrust. Ondertussen lijkt in het Israëlische parlement de steun voor dit soort uitzettingen alleen maar groter te worden en krijgen kolonisten alle ruimte. Daarover te gast Dina Zbidat en Erella Grassiani. Buitenland Uitgelicht: Zwitserland Stem 'Ja' voor fundamentele rechten voor apen, zegt deze vriendelijke Zwitserse professor in een online campagnefilmpje. De architect van het referendum, het zogenaamde 'Basisrechten Primaten Initiatief' hoopt dat in  een lokaal referendum in de stad Basel onze harige neven eindelijk krijgen waar ze recht op hebben. Hierover correspondent Renske Heddema.

Onvrede in Oost-Europese landen over wapengekletter NAVO   De NAVO stuurt versterkingen naar Oost-Europese lidstaten en brengt haar troepen in gereedheid. Ook Nederland doet een duit in de zak. Zo worden er twee F-35 straaljagers gestuurd naar Bulgarije en reist premier Rutte als een van de weinige Europese leiders naar de Oekraïense hoofdstad af. In veel Midden- en Oost-Europese landen groeit ondertussen de onvrede over het wapengekletter. Te gast: Tijn Sadée, correspondent Oost-Europa en Balkan. |     ‘Soevereine burgers’ geradicaliseerd door corona  Je ziet ze bij de truckersprotesten in Canada, bij antivax-rechtszaken in het Verenigd Koninkrijk of bij gewelddadige acties in Duitsland. De Sovereign Citizens, zoals zij zichzelf noemen, zitten wereldwijd in de lift dankzij corona. Vanwege de covidmaatregelen van overheden om de pandemie te bestrijden laten zij vaker van zich horen. Jelle van Buuren, complotdenken-onderzoeker aan Universiteit Leiden, legt uit wie deze mensen zijn en wat ze graag willen bereiken. | In Buitenland Uitgelicht: België met Bart Eeckhout. Onze zuiderburen zijn in de ban van een zaak betreft seksueel wangedrag en machtsmisbruik in de academische wereld.