In Betrouwbare Bronnen aflevering 85 praten Jaap Jansen en PG Kroeger met Gert Jan Koopman, directeur-generaal Begroting bij de Europese Commissie. Koopman is een van de hoogste Nederlanders in Europa en naar eigen zeggen voorzien van het typisch Nederlandse zuinigheids-dna. Maar hij begrijpt niet waarom premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra (Financiën) dwarsliggen bij pogingen om tot een nieuwe EU-meerjarenbegroting te komen, zegt hij.

Nederland heeft zoveel voordeel van de interne markt, dat het zijn verzet tegen de nieuwe EU-meerjarenbegroting beter kan opgeven, meent Koopman. “Nederland heeft wel een heel nauwe interpretatie van wat de EU oplevert en wat het aan contributie moet betalen.”

Op 20 februari komen de Europese regeringsleiders in Brussel bijeen in een poging om tot een akkoord te komen over de nieuwe begroting, maar Nederland is een van de lidstaten die dwarsligt. Nederland wil dezelfde contributie blijven betalen als de afgelopen zeven jaar. De Europese Commissie heeft voorgesteld de begroting te laten oplopen van de huidige 1 procent van het Europese nationaal inkomen naar 1,11 procent. Er ligt een compromis op tafel waarin de begroting stijgt naar 1,07 procent, maar ook daar wil Nederland niet aan.

Nederland heeft groot belang bij de nieuwe EU-meerjarenbegroting, zegt Koopman – zelf een Nederlander. De prioriteiten van Nederland zitten erin, stelt hij: minder geld naar landbouw en arme regio’s en meer geld naar onderzoek, innovatie en de positie van de EU in de wereld. Bovendien gaat 40 procent van het landbouwdeel naar klimaatneutraliteit.

“Ik heb persoonlijk een probleem met de manier waarop in Nederland naar de begroting gekeken wordt. Uiteindelijk zijn de voordelen van de Unie veel groter dan puur de overdrachten. De interne markt levert Nederland zo’n dikke negen procent van het nationaal inkomen op. De nationale bijdrage van Nederland, de contributie, is 0.65 procent van het Nederlandse nationaal inkomen. Als je het zo bekijkt is de EU voor Nederland een verdomd goede investering”, zegt Koopman.

Dat de totale begroting ‘een klein beetje’ groeit is volgens hem logisch: “De vorige begroting was opgesteld midden in een financiële crisis. Nu is er financieel veel meer ruimte.”

Hij hekelt dat Nederland bij de contributie de douane-inkomsten meetelt die het namens de EU heft: “Die staan daar al vele tientallen jaren los van.”

In de Brusselse EU-gebouwen wordt Nederland gezien als aanvoerder van de ‘vrekkige vijf’: naast Nederland ook Oostenrijk, Zweden, Denemarken en Duitsland. Naar verluidt zou Duitsland inmiddels bereid zijn volgende week een compromis te sluiten.