Dwie lewe ręce P. Żurawski vel Grajewski: Powstanie 1863. Kontekst społeczny, geopolityka, lekcje dla współczesnych
Jan 23, 2026
Przemysław Żurawski vel Grajewski, historyk i politolog specjalizujący się w tradycji insurekcyjnej, opowiada o Powstaniu 1863. Omawia społeczne mechanizmy naboru i mobilizacji, rolę „Czerwonych” i udział ludu. Analizuje geopolityczny kontekst: stanowiska Francji, Anglii, Prus i wpływ spraw światowych. Kończy refleksją nad długofalowymi skutkami i pamięcią historyczną.
AI Snips
Chapters
Books
Transcript
Episode notes
Powstania Jako Racjonalne Akty Polityczne
- Powstania nie wybuchały z „liberum conspiro”, lecz były racjonalnymi reakcjami politycznymi i społecznymi.
- Rok 1863 był ostatnią próbą demosu politycznego odtworzenia Rzeczypospolitej jako państwa obywateli.
Branka Jako Punkt Zapalny
- Branka i przymusowa mobilizacja do armii rosyjskiej były kluczowymi czynnikami wywołującymi powstanie styczniowe.
- Dylemat dla młodych ludzi był prosty: mundur rosyjski i 25 lat służby lub walka pod polskim sztandarem i śmierć.
Międzynarodowe Iluzje I Nadzieje
- Międzynarodowe sukcesy Francji i klęska Rosji (wojna krymska, risorgimento) dawały nadzieję na wsparcie zewnętrzne.
- Brak wglądu w realia dyplomatyczne nie czynił tej nadziei irracjonalną dla współczesnych.
